Campagnemateriaal van kandidaten ligt al klaar in de stad Columbia in South Carolina.

Analyse Verkiezingen VS

Tijd voor een pikorde in de Democratische kippenren

Campagnemateriaal van kandidaten ligt al klaar in de stad Columbia in South Carolina. Beeld REUTERS

Vandaag is het eerste debat tussen Democratische kandidaten voor het presidentschap. Maar er zijn zoveel gegadigden, dat dat debat over twee avonden moet worden uitgesmeerd.

Wie willen er allemaal president worden?

Als Trump in 2020 de verkiezingen weer wint, ligt dat in elk geval niet aan gebrek aan animo om het tegen hem op te nemen. Nog nooit waren er zoveel Democratische kandidaten. Hoeveel precies? Dat hangt ervan af hoe je telt. Bij de Federale Kiescommissie hebben zich er tot nu toe 260 gemeld die oprecht denken een kans te maken om de nominatie in de wacht te slepen, of die misschien gewoon een grap iets te ver uit de hand hebben laten lopen.

Zo’n 25 van hen zijn ‘serieuze kandidaten’, die al eens een belangrijk publiek ambt hebben bekleed, of een grote naamsbekendheid hebben. In de opiniepeilingen ligt Joe Biden veruit op kop, gevolgd door het trio Bernie Sanders, Elizabeth Warren en Pete Buttigieg. Ook Kamala Harris steekt in de meeste peilingen boven de rest van het veld uit.

Hoe gaan die debatten verlopen?

De Democraten willen niet de fout maken van de Republikeinen vier jaar geleden, die een eredivisie-debat voor de prominente kandidaten organiseerden, en een kneusjesdebat voor de rest, waar vervolgens niemand naar keek. Om iedereen dezelfde kans geven zijn er vandaag en morgen twee Democratische debatten met elk tien kandidaten, die door loting geplaatst worden.

Die twintig gelukkigen moesten eerst door de ballotage: of ze scoorden minstens 1 procent in een aantal opiniepeilingen, of ze moesten kunnen aantonen dat ze minimaal 65.000 individuele donaties gekregen hebben. Die criteria worden geleidelijk aan verscherpt, zodat er nog kandidaten van het podium af zullen vallen.

Wat zijn de belangrijkste issues?

Al zullen veel kandidaten vroom beweren dat ze het vooral inhoudelijk over hun plannen willen hebben, in het achterhoofd van veel kiezers zit toch die ene vraag: wie maakt de meeste kans tegen Donald Trump? Dat is misschien ook wel de belangrijkste reden dat Joe Biden nu zo ver voor ligt in de peilingen: die wordt gezien als de man die de ontevreden witte arbeidersklasse terug kan lokken naar de Democraten, terwijl hij ook het populairst is bij zwarte kiezers, door onder Obama als vicepresident te dienen.

Maar Biden is ook een centrumkandidaat, en de Democraten zijn de afgelopen jaren flink naar links opgeschoven. Wie vier jaar geleden radicale actie tegen klimaatverandering voorstelde, of een gezondheidsverzekering voor alle Amerikanen, plaatste zichzelf buiten het publieke debat. Nu zal juist Biden in de verdediging worden gedrongen, omdat hij op zulke onderwerpen slechts geleidelijke verbeteringen bepleit.

Wat zeggen opiniepeilingen op dit moment?

Lang niet alles. Zeker landelijke peilingen niet. De voorverkiezingen worden per staat gehouden, uitgesmeerd over de periode tussen 3 februari en 16 juni 2020. Wie wint in Iowa, de eerste staat, kan de kansen ineens zien toenemen. Bovendien is het debat van deze week pas het eerste in een reeks van twaalf.

Bij de verkiezingen van 2008 lag rond dit moment Hillary Clinton nog ruim voor bij de Democraten, terwijl bij de Republikeinen Rudy Giuliani de peilingen aanvoerde. Uiteindelijk werd het toch een strijd tussen Barack Obama en John McCain. Vier jaar eerder kwam de uiteindelijke presidentskandidaat John Kerry pas na zijn verrassende winst in Iowa opzetten uit de middenmoot van het veld.

Joe Biden Beeld Getty Images

Kandidaat Joe Biden (76): de pragmaticus

De voormalig vice-president onder Barack Obama deed vier jaar geleden niet mee, omdat zijn zoon net was overleden. Nu belooft hij het land terug te brengen naar de ‘normale’ politieke verhoudingen van vroeger, toen Democraten en Republikeinen nog door één deur konden.

Sterk punt

Veel kiezers denken dat hij de Democraat is die de beste kans heeft om Trump te verslaan.

Zwak punt

Hij maakt soms uitglijders, doordat hij niet altijd aanvoelt welke lading sommige woorden hebben in het politieke debat anno 2019.

Bernie Sanders Beeld Getty Images

Kandidaat Bernie Sanders (77): de linkse profeet

De senator die zichzelf socialist durft te noemen versloeg vier jaar geleden bijna Hillary Clinton met zijn belofte van een linkse politieke revolutie. Hij dreigt alleen slachtoffer te worden van zijn eigen succes: hij is allang niet meer de enige linksbuiten in het veld.

Sterk punt

Hij heeft vier jaar geleden al een enorm leger toegewijde vrijwilligers opgezet, die ook nu weer voor hem door het vuur willen.

Zwak punt

Hij is er niet jonger op geworden, en wie een linkse tegenstem wil uitbrengen, heeft deze keer de keuze uit meer kandidaten.

Elizabeth Warren Beeld Getty Images

Kandidaat Elizabeth Warren (70): de beleidstijger

Voor ze senator werd, stond ze als advocaat consumenten bij. Als politicus trekt ze ten strijde tegen het grootkapitaal, en belooft om de economie weer te laten werken voor gewone Amerikanen, die vorige keer misschien op Trump stemden, maar daarna bedrogen uitkwamen.

Sterk punt:

Ze wordt gezien als misschien wel de meest inhoudelijke kandidaat, die overal een plan voor heeft.

Zwak punt:

De onhandige manier waarop ze schermde met een zogenaamde Indiaanse achtergrond, die achteraf toch niet bleek te bestaan.

Pete Buttigieg Beeld Getty Images

Kandidaat Pete Buttigieg (37): het wonderkind

Een onwaarschijnlijke hoogvlieger: pas 37, ‘slechts’ burgemeester van een provinciestad, en ook nog eens openlijk homoseksueel. Maar met zijn progressieve ideeën, welbespraakt aan de man gebracht, werd hij snel de favoriet van de intellectuele elite.

Sterk punt

Wie terugverlangt naar de eruditie van Obama, kan bij hem terecht: hij is belezen en spreekt zijn talen.

Zwak punt

Hij is misschien iets te onervaren om de gehaktmolen van anderhalf jaar campagne te overleven.

Kamala Harris Beeld Getty Images

Kandidaat Kamala Harris (54): de aanklager

Een jurist, kind van immigranten, die als openbaar aanklager in Californië een vrij harde reputatie had, en daarna senator werd. Geldt als een professionele en pragmatische kandidaat, maar is de afgelopen tijd op veel onderwerpen wel wat naar links bewogen.

Sterk punt

Als senator is ze in verhoren zo scherp als de Spaanse inquisitie. Ze zal zich door niemand laten afbluffen.

Zwak punt

Ze komt wat afstandelijk over, en mist een duidelijke kernboodschap.

Lees ook:

Joe Bidens uitglijder - of verdekt signaal - toont zijn kracht als presidentskandidaat

 Joe Biden, voormalig vicepresident en koploper in de peilingen, werd het centrum van een rel die gaat over het centrale sociale probleem van de VS: de geschiedenis en positie van de Afro-Amerikanen.

Trump is een brandweerman die eerst een fikkie stookt om vervolgens de boel heroïsch te gaan blussen

Hij is onberekenbaar, een sjacheraar misschien, en een bluffer. Maar is Donald Trump ook iemand die onverantwoordelijk met mensenlevens omgaat? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden