ProfielSylvana Simons

Sylvana Simons kan zomaar een Kamerzetel bemachtigen met Black Lives Matter: ‘In Den Haag worden de messen al geslepen’

Sylvana Simons hoopt dat haar kleinkind kan opgroeien zonder Zwarte Piet. Beeld ANP
Sylvana Simons hoopt dat haar kleinkind kan opgroeien zonder Zwarte Piet.Beeld ANP

Sylvana Simons is een pionier in Nederland, of een revolutionair die strijdt voor radicale gelijkwaardigheid ongeacht kleur, handicap, sekse, of seksuele voorkeur.

Voor Sylvana Simons (50) van BIJ1 is het topprioriteit om dit jaar ten minste één zetel in de Tweede Kamer te behalen om zo het systemisch racisme bij de wortel aan te pakken. En die zetel zou Simons deze keer ook zomaar kunnen bemachtigen.

Haar partij BIJ1 komt sinds kort bij een paar peilingbureaus naar boven drijven met één zetel. Zoals eerder bij Volt en JA21 ook gebeurde. Het lukte de voormalige vj van zender TMF bij de vorige verkiezing in 2017 nog niet, maar sindsdien is de tijdgeest veranderd. Dat blijkt uit de succesvolle acties tegen Zwarte Piet, en de opkomst van de uit de VS overgewaaide Black Lives Matter-beweging, die ook in Nederland wortel heeft geschoten. De grote racismedemonstratie op het Museumplein midden in de lockdown vorig jaar, liet zien hoe sterk het racismethema ook in Nederland leeft. Donderdag bracht de beweging een ‘zwart manifest’ uit met een oproep tot gelijke behandeling.

Sinds de toeslagenaffaire ontkent niemand meer dat de Nederlandse overheid systematisch burgers met een andere nationaliteit of afkomst discrimineert. Het staat zwart op wit in het toeslagenrapport.

Excuses voor slavernijverleden

De gemeenten Amsterdam en Rotterdam hebben onlangs hun eigen rol in het slavernijverleden laten onderzoeken, en overwegen nu excuses te maken aan de nazaten van deze tot slaaf gemaakten. Een meerderheid van de Nederlanders vindt deze excuses niet nodig, zo bleek onlangs. Simons is daar wel hartstochtelijk voorstander van en ze ziet het als bewijs voor de noodzaak van de BLM- beweging in Nederland.

Voor Simons is BIJ1 de politieke uitingsvorm van de Black Lives Matter-beweging. Zwarte Piet en institutioneel racisme zijn de thema’s, die ze al jaren agendeert.

Sylvana Simons in haar jonge jaren als TMF-vj.  Beeld KIPPA
Sylvana Simons in haar jonge jaren als TMF-vj.Beeld KIPPA

Simons was 25 jaar lang een geliefde mediapersonality in Nederland, toen ze in 2016 besloot de politiek in te gaan. Directe aanleiding was een pijnlijk gesprek dat ze bij De Wereld Draait Door had met Martin Simek, die openlijk over ‘zwartjes’ praatte. Simons vroeg of hij een grapje maakte, maar kreeg geen antwoord. “Dat komt met Sinterklaas wel weer”, zei hij. Na afloop van de uitzending ontplofte het op sociale media. Toch kreeg niet Simek de volle laag vanwege zijn racistische uitspraak, maar Sylvana Simons. Ze werd aangevallen door een leger van boze en woedende mensen.

Daarna werd ze een openlijk mikpunt van spot, en regelrechte bedreigingen. Er kwam een cynisch carnavalslied over haar, ze kon beter naar de maan vertrekken, zei voetballer Wesley Sneijder en volgens opiniemaker Johan Derksen had ze psychische hulp nodig. “Ik wist best dat ik weerstand zou oproepen zodra ik niet meer het lieve, aardige meisje zou zijn en me zou uitspreken tegen racisme. Maar in deze heftigheid had ik het toch niet verwacht”, verklaarde ze later.

‘Mijn hart is er klaar mee’

Sindsdien heeft ze een missie om dit ingebouwde racisme in Nederland boven tafel te krijgen en aan te pakken. “Mijn hart is er klaar mee dat je op school al geen kans maakt omdat je ouders niet uit Nederland komen; dat je in de winkel in de gaten wordt gehouden omdat ze denken dat je wat gaat stelen; of dat een vrouw haar tasje snel in veiligheid brengt als jij in de tram komt. Er is elke dag micro-agressie tegen mensen met kleur”, zei ze onlangs tegen de Surinaamse website Culturu.com.

Actievoerders protesteren tegen racisme en de PVV tijdens een demonstratie op het Museumplein.  Beeld anp
Actievoerders protesteren tegen racisme en de PVV tijdens een demonstratie op het Museumplein.Beeld anp

Ze sloot zich eerst aan bij Denk, maar vertrok daar weer omdat die partij niet liberaal is tegenover vrouwen en homo’s. Toch redde ze het op eigen kracht niet om in 2017 in de Tweede Kamer te komen.

Een jaar later lukte dat wel in de Amsterdamse gemeenteraad. Ze begon zonder enige politieke ervaring, maar activistisch en strijdlustig aan haar missie. Vorig jaar nam ze alweer afscheid om opnieuw een gooi naar een landelijke zetel te doen. Bij haar vertrek constateerde burgemeester Halsema dat dankzij haar ‘doorleefde agendering van het racisme’, de thema’s veel voortvarender in Amsterdam zijn aangepakt.

Vorige week ontving Simons de Ribbius Peletier-penning van de provincie Noord-Holland, een onderscheiding voor vrouwen in de provinciale politiek. Simons is volgens de jury ‘een voorbeeld voor de volgende generatie vrouwen en omdat zij zich publiekelijk uitspreekt over de combinatie van seksisme en racisme en zo sociale onveiligheid in de politiek bespreekbaar maakt’.

Simons bouwde de afgelopen jaren haar partij op met de kennis en steun van voormalige leden uit de feministische en anti-apartheidsbeweging. Inmiddels is BIJ1 uitgegroeid tot een beweging die niet alleen strijdt tegen racisme, maar voor gelijkwaardigheid voor iedereen, dus ook voor daklozen, sekswerkers en de LHBTI-beweging.

Bondjes sluiten

Van haar imago, soms te fel of aanvallend, komt ze moeilijk af. Toch heeft ze in de gemeenteraad geleerd bondjes te sluiten met andere partijen. Ze reageert niet meer op boze, agressieve en niet-redelijke mensen, ze wordt nog wel boos over domme vragen. Dat imago neemt ze mee naar Den Haag, waar ze iedereen op voorhand laat weten vooral te willen samenwerken. Ze nodigde zichzelf tijdens opnames in De Balie al uit bij Pieter Omtzigt van het CDA voor een kopje koffie.

Het verkiezingsprogramma van BIJ1 is op sociaal-economische onderwerpen linkser dan de SP, en progressiever dan D66 op thema’s als gelijkwaardigheid en inclusie. Andere partijen zijn er nog steeds ‘onvoldoende’ van doordrongen hoe diep het institutioneel racisme in Nederland aanwezig is, vindt ze. Haar partij geeft mensen die zich nooit gehoord voelen door de bestaande partijen een stem. En ze wil direct discriminatie aanpakken in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en de woningmarkt. Maar om te beginnen bij de overheid. Want het is in ieders belang dat het systeem van ongelijke behandeling zo snel mogelijk bij de overheid wordt aangepakt, “want jijzelf kan er de volgende keer ook de dupe van worden”, zegt ze steeds tijdens deze campagne.

Voor Simons is het geen optie om na 17 maart nul zetels te hebben. Ze moet gewoon eind maart in de Tweede Kamer zitten, daar is al haar werk op gericht. Tegenover Culturu.com zegt ze te verwachten in de Tweede Kamer opnieuw veel weerstand te krijgen. Vooral uit rechtse hoek. “Ik weet dat de messen in Den Haag al geslepen worden. Ik probeer altijd zo open en aardig mogelijk te blijven, ik ben geen ruziezoeker. Maar ik ga wel door. Tegen mijn kinderen zeg ik altijd: kill met kindness.”

Lees ook:

Sylvana Simons langs de spirituele meetlat

‘Ik heb mijn bevalling als een goddelijke ervaring beleefd. Wat mijn lichaam daar aan het doen was. Ik had geen enkele controle over wanneer de volgende wee ging komen of niet. Dat was ik niet. Daar gebeurde iets.’

Hoe loopt de verkiezingscampagne?

Volg het hier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden