Staatssteun

Strenge Hoekstra geeft KLM wake-upcall

Wopke Hoekstra, minister van Financien, komt aan op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP

Minister Hoekstra van financiën ontkent dat hij onverwacht strengere eisen stelt aan de staatssteun voor KLM. “Het is geld van de belastingbetaler”.

Afspraak is afspraak, redeneert minister Hoekstra van financiën over de staatssteun voor KLM. Krijgt KLM vijf jaar lang financiële garanties van de overheid? Dan moet de luchtvaartmaatschappij zich houden aan de voorwaarden die de overheid heeft gesteld. Het bedrijf moet nu al loonoffers en bezuinigingen toezeggen voor de hele periode.

De minister dreigt de bezuinigingsplannen af te keuren die de luchtvaartmaatschappij met vakbonden heeft gemaakt. Groot pijnpunt is de looptijd. KLM en de vakbonden hebben niet voor vijf jaar loonoffers en bezuinigingen afgesproken, maar alleen voor de eerste twee jaar. Hoekstra heeft ze terug naar de onderhandelingstafel gestuurd, iets wat de KLM en de bonden niet aan zagen komen. Zij zeggen dat hij hen heeft overvallen met nieuwe eisen.

Uiterlijk zaterdag wil de minister de definitieve saneringsplannen zien. Daarna zal hij de Tweede Kamer informeren. Het parlement zit al sinds de zomer te wachten op meer duidelijkheid.

De toon van het kabinet is veranderd

Hoekstra ontkent dat hij strenger is geworden. “Het is een redelijk en afgewogen pakket voorwaarden”, zegt hij. Veelzeggend is het zinnetje dat hij meteen toevoegde: “KLM is het enige bedrijf in Nederland waarbij we dit doen”. KLM krijgt 3,4 miljard euro aan staatssteun in de coronacrisis, in de vorm van leningen en garantstellingen. In ruil daarvoor moeten de kosten vijftien procent omlaag, moet het hogere personeel 20 procent loon inleveren en moet KLM verduurzamen.

Premier Rutte geeft KLM ook een wake-upcall: “We hebben deze eisen niet voor niets gesteld”.

Inhoudelijk kan de eis voor KLM en de bonden geen verrassing zijn, maar de toon van het kabinet is wel veranderd. Het dreigement van het kabinet om de plannen af te keuren, is een niet mis te verstaan signaal. KLM heeft zich aan te passen aan de bittere realiteit. Zonder staatssteun wacht faillissement. De huidige voorstellen van het luchtvaartbedrijf dateren van begin oktober, toen de stille hoop nog leefde dat de tweede golf zou meevallen. KLM heeft inmiddels 1 miljard euro aan leningen ontvangen.

Hoekstra vindt dat piloten tot de helft van hun salaris kunnen inleveren

Vooral de KLM-piloten hebben eerder al gemerkt dat minister Hoekstra van financiën wil dat KLM ingrijpend saneert. Hoekstra vindt dat piloten tot de helft van hun salaris kunnen inleveren, afgaand op de vele keren dat hij in een Kamerdebat deze zomer verwees naar Lufthansa, waar dat ook is gebeurd. Het is maar de vraag of hij wil instemmen met de afspraken die de pilotenvakbond onlangs maakte over salarisvermindering. In ruil voor een loonoffer kregen de piloten andere voordelen terug, zoals goedkope tickets voor familieleden; ook loopt hun loonoffer korter dan bij andere vakbonden.

Hoekstra waarschuwde in juli al dat het “onvermijdelijk” is dat er zeer pijnlijke ingrepen komen bij KLM. Hij had het toen over forse salarisverlaging, gedwongen ontslagen of een combinatie daarvan. Hoekstra zegt dat hij verwacht dat het bedrijf en de vakbonden met nieuwe voorstellen komen. “We moeten rekening houden met de werknemers, met de toekomst van het bedrijf, maar ook met de belastingbetalers die het geld ophoesten. Het is redelijk en verstandig dat we wat terugvragen.”

Lees ook: 

Hoekstra zet KLM voor het blok: eerst voldoen aan eisen, dan pas staatssteun

KLM lijdt onverminderd zware verliezen. Het voortbestaan lijkt zelfs op het spel te staan door onenigheid met minister Hoekstra over de voorwaarden voor de eerder toegezegde overheidssteun.

Klimaatdoel 2030 raakt uit zicht, kabinet kondigt extra maatregelen aan

Het kabinet moet dubbel zo hard aan de slag om de klimaatdoelen te halen, volgens het Planbureau voor de Leefomgeving. In reactie op het slechte rapportcijfer kondigt minister Wiebes extra maatregelen aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden