Asieldebat

Staatssecretaris: uitstel gezinshereniging ‘heeft gewerkt zoals het bedoeld was’

Eric van der Burg, staatssecretaris Asiel en Migratie. Beeld ANP
Eric van der Burg, staatssecretaris Asiel en Migratie.Beeld ANP

Staatssecretaris Eric van der Burg (asiel) staat nog ‘volledig achter’ de narreisstop die hij in oktober instelde. De maatregel is sindsdien door meerdere rechters onderuitgehaald, en voorlopig opgeschort.

Auke van Eijsden

De tijdelijke stop op gezinshereniging die het kabinet vorig jaar instelde was ‘noodzakelijk’, vindt staatssecretaris Eric van der Burg (asiel). Hoewel de omstreden maatregel sindsdien meermaals juridisch bakzeil haalde, blijft hij achter het besluit staan. “De nareismaatregel heeft gewerkt zoals die bedoeld was. We hadden de opvang in Nederland niet goed geregeld – zodanig dat mensen in het gras sliepen. We konden het gewoon niet aan. Daarom moesten we minder mensen naar Nederland halen. De maatregel heeft ervoor gezorgd dat zo’n twaalfhonderd minder mensen naar Nederland zijn gekomen.”

Onwettig en onmenselijk

De regeling werd afgelopen zomer aangekondigd om de opvangcrisis in asielzoekerscentra te bestrijden. Normaal mogen gezinsleden van vluchtelingen ook naar Nederland komen, maar daaraan wilde het kabinet voorlopig een einde maken. Op dat besluit kwam direct felle kritiek. Volgens deskundigen zou de maatregel geen stand houden in rechtszaken, omdat het in strijd was met internationale verdragen. Zelfs de eigen ambtenaren van staatssecretaris Van der Burg vreesden dat de nareisstop ‘snel en succesvol’ zou worden aangevochten.

Eind december bleek die vrees gegrond, toen meerdere rechters afzonderlijk tot de conclusie kwamen dat de maatregel in strijd was met nationale, Europese en internationale wetten en verdragen. Gezinsleden van vluchtelingen mogen gewoon hierheen komen, luidde het oordeel. Na de zoveelste verloren rechtszaak, schortte het kabinet de maatregel begin deze maand op om ‘nodeloze procedures’ te voorkomen. Bij nieuwe gevallen van gezinshereniging geldt de beperking daardoor niet meer.

Definitief oordeel

Toch heeft het kabinet nog niet voorgoed afscheid genomen van de nareisstop. Daarom is de Raad van State gevraagd een definitief oordeel te vellen over de legitimiteit. Eerder wilde Van der Burg daar niet van weten, inmiddels ziet de bewindsman zich alsnog genoodzaakt. Naar verwachting komt de hoogste bestuursrechter in februari met duidelijkheid. Het kabinet zal die uitspraak opvolgen, zegt Van der Burg.

Deskundigen verwachten dat de Raad van State een definitieve streep zal zetten door de maatregel. In dat geval mogen de ‘twaalfhonderd’ gezinsleden die momenteel op hereniging wachten, alsnog naar Nederland komen. Deze mensen, vaak de partners of kinderen, verblijven momenteel nog altijd in het land van herkomst of doorreislanden.

Geen alternatief

Het uitstel van gezinshereniging was de meest ingrijpende maatregel in een zwaarbevochten pakket waarover coalitiepartijen in augustus overeenstemming bereikten. Volgens berekeningen van het ministerie van Justitie zouden door de nareisstop in bijna anderhalf jaar zo’n achtduizend minder mensen naar Nederland komen. Vooral de VVD was enthousiast over het plan. De grootste regeringspartij partij pleit al langer voor streng beleid om de ‘hoge asielcijfers’ naar beneden te brengen.

De kans op nieuwe maatregelen om de instroom van asielzoekers snel te verlagen, lijkt niet groot. Een alternatief voor de nareisregel is er volgens staatssecretaris Van der Burg simpelweg niet. Een groepje kabinetsleden buigt zich al enige tijd over een ‘fundamentele’ hervorming van het asielbeleid, maar dat overleg heeft vooralsnog geen concrete plannen opgeleverd. “Dat gaat niet op korte termijn enig soelaas bieden”, aldus de bewindsman.

Lees ook:

Rechtvaardigt een crisis onorthodoxe maatregelen?

Mag de overheid wegens de asielopvangcrisis gezinshereniging vertragen? Over die vraag boog de Raad van State zich donderdag.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden