Motie van afkeuring

Spreekt de Eerste Kamer afkeuring uit over Ollongren? En wat betekent dat?

Kajsa Ollongren, minister van binnenlandse zaken, komt aan op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP
Kajsa Ollongren, minister van binnenlandse zaken, komt aan op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP

De Eerste Kamer stemt vanmiddag over een motie van afkeuring tegen minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken. De vraag is wat het teweeg zal brengen.

Minister Kajsa Ollongren hóeft van hem helemaal niet weg. “Dit is geen oproep om af te treden, maar om op te treden”, zegt Eerste Kamerlid Tiny Kox (SP) over zijn motie van afkeuring tegen de bewindsvrouw van binnenlandse zaken. Ze moet vooral beseffen dat de Kamer hiermee zegt: “Dit pikken we niet!” Toch kan Kox’ berisping er in het uiterste geval toe leiden dat Ollongren na de stemming van vanmiddag haar biezen pakt of in ieder geval een behoorlijke knauw krijgt.

Met zijn motie van afkeuring grijpt Kox namelijk naar een voor de Eerste Kamer zeldzaam en zeer zwaar middel om een minister op de vingers te tikken. Een van de laatste keren dat de senaat een motie van afkeuring indiende was in 1875. Toen Jan Heemskerk, ook minister van binnenlandse zaken, met de Eerste Kamer in de clinch kwam te liggen over spoorverbindingen in Rotterdam. Hij hoefde niet per se weg, zei indiener Duymaer van Twist toen ook. Maar Heemskerk, ook premier, diende toch zijn ontslag in bij de koning. Uiteindelijk kon de minister aanblijven.

Tiny Kox (SP) geeft een stemverklaring voorafgaand aan de stemmingen in de Eerste Kamer begin deze maand over een tijdelijke huurstop voor zowel de sociale sector als de vrije sector. Beeld ANP
Tiny Kox (SP) geeft een stemverklaring voorafgaand aan de stemmingen in de Eerste Kamer begin deze maand over een tijdelijke huurstop voor zowel de sociale sector als de vrije sector.Beeld ANP

Ollongren legde moties van de Eerste Kamer naast zich neer

Of Ollongren hetzelfde lot wacht, aanblijven, is moeilijk te zeggen. De kans dat het merendeel van de Eerste Kamer zich vanmiddag achter Kox’ motie schaart, is volgens de SP’er groot. Twee keer eerder nam de Kamer zijn motie al aan om de huurprijs van sociale en vrije sectorwoningen tijdelijk te bevriezen. Ollongren koos er alleen voor om die moties naast zich neer te leggen. Daarna volgde zijn derde motie: die van afkeuring met het verzoek zijn motie alsnog uit te voeren. “Verwachten dat het parlement ineens van positie zal veranderen... Ik ben een groot optimist, maar dat is iets te optimistisch.” Wat een meerderheid van de stemmen precies teweeg zal brengen, blijft in het ongewisse.

Het conflict in een notendop: waar de senaat de huurprijsbevriezing ziet als een zeer gewenste maatregel in deze precaire coronatijden, spreekt de minister van een buitenproportioneel en onrechtvaardig middel. Verhuurders moeten hun huurders namelijk uiterlijk twee maanden van tevoren melden wat de huurverhoging per 1 juli wordt. Een motie die eind april wordt ingediend, laat verhuurders dus te weinig tijd om zich én voor te bereiden op tegenvallende inkomsten én hun huurders in te lichten, aldus de minister.

Daarbij, schrijft Ollongren in een brief aan de Kamer, blijkt uit een steekproef onder verhuurders dat slechts 0,5 tot 2 procent van de huurders nu de huur niet kan opbrengen als gevolg de coronacrisis. Het gaat dus nog om een relatief kleine groep die in problemen komt. Maar, zei ze vorige week ook in een debat, de positie van deze huurders baart ook haar zorgen.

‘De minister neemt de senaat onvoldoende serieus’

Daar laat ze volgens Kox te weinig van blijken. De minister neemt de senaat volgens hem onvoldoende serieus. “Op het moment dat we accepteren dat zij bepaalt en niet het parlement, dan zijn we ver van huis. Dan roep je als minister toch echt onheil op je af.”

Ondanks de grote steun die Kox geniet, is er ook kritiek. SGP’er Peter Schalk noemt de motie van afkeuring staatsrechtelijk “niet kunnen”. “Past dit wel, vraag ik me af. Maken we het zo niet heel ingewikkeld? Als je een motie van afkeuring invoert, is het wat mij betreft klaar. Maar de Kamer wil niet dat Ollongren vertrekt. Dan kunnen we de minister beter vragen: gaat u de motie nog uitvoeren ja of nee?” Zijn fractie stemt vanmiddag dan ook tegen.

Lees ook:

Meerderheid senaat: motie van afkeuring tegen huurbeleid minister

De SP in de Eerste Kamer heeft een motie van afkeuring ingediend tegen minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken), omdat ze blijft weigeren de jaarlijkse huurverhoging per 1 juli tijdelijk stop te zetten. De motie zal worden gesteund door een meerderheid van de senaat, kondigde SP-senator Tiny Kox aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden