FramingExcuses maken

Spijt heeft een lichtvoetigere gevoelswaarde dan excuses

Soms ontkomt een politicus niet aan excuses. Je moet door het stof, en niemand vindt dat iets om je op te verheugen. Dus weten veel politici excuses te framen met een relativerende ondertoon: zo verschrikkelijk was het nu ook weer niet, wat ze hebben gezegd of gedaan. Een overzicht.

Een. Je hebt ‘excuses, maar …’. Donald Trump doet een seksistische uitspraak en ontkomt niet aan excuses. Maar, voegt hij er meteen aan toe, Bill Clinton is vele malen erger. Heeft veel meer op zijn kerfstok als het om seksisme gaat.

Twee. Je hebt ‘excuses, als …’. Je krijgt excuses, áls je beledigd bent. “Aan Australiërs die zich beledigd voelen door mijn gedrag, bied ik mijn excuses aan”, zegt de premier. De onderliggende boodschap: veel Australiërs zijn niet beledigd, dus het valt allemaal wel mee.

Drie. Je hebt de ‘te-veel-van-het-goede excuses’. Thierry Baudet zegt iets fouts over NS-personeel. Hij moet dat terugnemen. Hij heeft ‘te snel en te stevig’ gereageerd. ‘Snel en stevig’ is positief, dus is ‘te snel en te stevig’ eigenlijk ook positief.

Vier. ‘Het spijt mij’ zegt Femke Halsema na het gedoe op de Dam. Dat is ook al mooi – de één hoort er berouw in, echte excuses. Maar het ligt dicht tegen ‘spijtig’ aan. Iets is slechts jammer, als in ‘ik heb spijt van dat extra glas wijn’. En zo heeft ‘spijt’ toch een lichtvoetiger gevoelswaarde dan ‘excuses’.

Hans de bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van politici.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden