Nieuws Belastingdienst

Snel moet in debat over de toeslagaffaire, hoe lastig krijgt hij het?

Menno Snel Beeld ANP

Stukje bij beetje informeert staatssecretaris Snel de Kamer over de toeslagenaffaire. Het is typerend voor de Belastingdienst waar ambtenaren gewend zijn om hun eigen koers te varen. 

En weer moet staatssecretaris Menno Snel (D66, financiën) zich verantwoorden voor de fouten die de Belastingdienst maakte in de kinderopvangtoeslagaffaire. Opnieuw blijkt ook dat hij de Kamer gebrekkig informeerde over wat er precies is gebeurd. Hoe lastig krijgt Snel het donderdag in het Kamerdebat?

De Belastingdienst staakte in 2014 voor honderden ouders de betaling van toeslagen voor kinderopvang. Zij werden ook gesommeerd om tienduizenden euro’s terug te betalen. De verdenking van fraude bleek al snel onterecht, maar toch verhinderde de fiscus de ouders, met lage inkomens, om hun recht te halen. Ze werden jarenlang keihard tegengewerkt.

Stopzetten was onverdedigbaar

Dinsdag bleek dat de Belastingdienst intern al in 2015 concludeerde dat het stopzetten van de uitbetaling van toeslagen onverdedigbaar was. In zijn laatste brief schrijft Snel dat ambtenaren het idee hadden dat ze hun vermoedens dat ouders fraudeerden ‘niet hard konden maken’. Toch bleef de Belastingdienst nog vier jaar rechtszaken voeren tegen de gedupeerde vaders en moeders.

Heel lang verzuimde de top van de Belastingdienst om in te grijpen bij de toeslagenaffaire. Maar ook lange tijd informeerde staatssecretaris Snel de Tweede Kamer mondjesmaat. Trouw en ‘RTL Nieuws’ onthulden bijna een jaar geleden hoe de Belastingdienst ten onrechte rechtszaken voerde tegen de ouders. De Kamer verzocht informatie, maar kreeg nauwelijks antwoorden van de staatssecretaris. Snel zal de Kamer duidelijk moeten maken hoe dat kan. Het lijkt erop dat de ernst van de zaak pas in juni tot hem doordrong. Waarom was hij niet eerder op de hoogte?

Klokkenluider

Nog steeds is niet opgehelderd welke ambtenaar besloot om rechtszaken te blijven voeren tegen de ouders, terwijl duidelijk was dat de Belastingdienst fout zat. Een klokkenluider, die de handelwijze van de Belastingdienst extern aankaartte, is op non-actief gezet. De Tweede Kamer zal vandaag willen weten hoe het daarmee staat.

Staatssecretaris Snel heeft al twee keer excuses aangeboden. Drie weken geleden maakte hij bekend dat de procedures om betaalde toeslagen terug te vorderen, worden stopgezet. Maar daarmee zijn de ouders niet tevreden. Een commissie buigt zich over schadevergoeding. De Kamer zal vandaag aan de kant van de ouders gaan staan, zoals de Nationale Ombudsman en de Raad van State eerder deden, en verwacht dat ook van de staatssecretaris. 

De kinderopvangtoeslagaffaire typeert de cultuur bij de Belastingdienst. In 2014 moest staatssecretaris Frans Weekers opstappen omdat hij geen controle had over de organisatie. Zijn opvolger Eric Wiebes kreeg er ook geen grip op, maar haalde de eindstreep ternauwernood. Snel, de derde staatssecretaris op het departement in korte tijd, heeft eveneens moeite om te achterhalen wat er speelt. Ambtenaren horen hun politieke baas op de hoogte te houden van gevoelige thema’s, maar bij de Belastingdienst gaan ze vaak hun eigen gang.

Moeilijke klus

De cultuurproblemen waren er al voordat Snel eind 2017 aantrad. Het was op voorhand duidelijk dat er een moeilijke klus op hem lag te wachten. Woensdag publiceerde hij een nieuw onderzoek waarin duidelijk wordt dat de gewoonte om elkaar de hand boven het hoofd te houden, nog steeds bestaat. Op je collega’s moet je niet te kritisch zijn, is de gedachte: ‘We lossen het zelf wel op’. Snel schreef de Kamer dat hij werkt aan verandering van die cultuur. Hij zal  de Kamer duidelijk moeten maken hoe dat gaat lukken en hoe hij de controle op de Belastingdienst verstevigt.

Lees ook:

De Belastingdienst procedeerde jaren tegen ouders zonder bewijs

De Belastingdienst weet intern al sinds 2015 dat het stopzetten van kinderopvangtoeslag van honderden ouders onverdedigbaar was. Desondanks hield de fiscus ten opzichte van de ouders vol dat zij geen recht op toeslagen hadden, tot rechtszaken aan toe

Heeft Snel voldoende krediet opgebouwd bij de Kamer?

Staatssecretaris Menno Snel dreigt verstrikt te raken in de draden die op zijn ministerie tussen de bureaus lijken te zijn gespannen. Hij trad anderhalf jaar geleden aan als onervaren politicus en heeft bij de Tweede Kamer krediet opgebouwd. Maar de slepende affaire rond de ten onrechte stopgezette kinderopvangtoeslag zet hem alsnog onder druk

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden