FormatiedoorbraakEindverslag Remkes

Segers weerspreekt Remkes: géén deal over medisch-ethische zaken

Informateur Johan Remkes geeft een persconferentie na afloop van de overhandiging van het eindverslag aan Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Beeld ANP
Informateur Johan Remkes geeft een persconferentie na afloop van de overhandiging van het eindverslag aan Kamervoorzitter Vera Bergkamp.Beeld ANP

De vier partijen die gaan onderhandelen over een nieuw kabinet, willen een “beknopt” regeerakkoord opstellen waarbij de uitwerking meer aan de bewindslieden wordt overgelaten, zo zei informateur Johan Remkes bij zijn persconferentie na het aanbieden van zijn eindverslag aan Kamervoorzitter Vera Bergkamp.

Hij liet ook weten dat ChristenUnie geen blokkades zal opwerpen bij initiatieven vanuit de Tweede Kamer op het gebied van medische ethiek. Hij noemt het ‘een vorm van oude politieke cultuur’ om vooraf bij coalitiebesprekingen al afspraken te maken om tegen initiatieven vanuit het parlement te stemmen. Hij doelde daarmee op de wet over voltooid leven van D66-Kamerlid Pia Dijkstra, waar de ChristenUnie op tegen is.

Echter, twee uur later liet partijleider Gert-Jan Segers van de ChristenUnie tegenover persbureau ANP weten dat er geenszins dergelijke afspraken zijn gemaakt over dit soort gevoelige kwesties. “De heer Remkes is geen woordvoerder van mij. Het is gisteren niet ter sprake gekomen. Ik heb niet aangegeven wat ik wil en niet wil.” Volgens Segers zal het onderwerp aan de onderhandelingstafel moeten worden besproken.

Tijdens de persconferentie herhaalde Remkes wat Rutte eerder vandaag al zei. “Het wordt echt een nieuw kabinet, er is sprake van een nieuwe start”, aldus de informateur. “De inhoud zal op veel punten totaal anders zijn, de agenda voor de toekomst is anders dan de agenda van 2017”. Remkes zegt dat de partijen recht willen doen aan de wens voor een nieuwe bestuurscultuur. Daarom willen ze een compact regeerakkoord samenstellen, waardoor er veel ruimte voor de Kamer is. Remkes is blij dat de partijen eindelijk verantwoordelijkheid nemen, wel erkent hij dat de formatie erg lang duurt.

Overige partijen ook mogelijkheden geboden

In zijn eindverslag heeft Remkes de overige vijf partijen, PvdA, GroenLinks, Volt, SGP en Fractie Den Haan de mogelijkheid geboden om bewindspersonen te leveren aan een nieuw kabinet, alhoewel ze niet met de formatiegesprekken mee zullen doen. Wel wil Remkes dat ze de ruimte krijgen om in de start van de inhoudelijke gesprekken ‘constructieve betrokkenheid’ te tonen. Remkes adviseert dat twee informateurs de inhoudelijke gesprekken tussen de vier partijen begeleiden. Of hij daar zelf deel van zal uitmaken laat hij in het ongewisse.

De ChristenUnie liet vandaag weten bereid te zijn de gesprekken met de drie partijen aan te gaan. Fractievoorzitter Gert-Jan Segers benadrukt dat hij deel wil uitmaken van een oplossing en niet van het probleem. “Niet ten dienste van onszelf, maar ten dienste van ons land en van mensen die ook echt op een dienstbare overheid zijn aangewezen”

PvdA wil niets bijdragen aan kabinet van VVD, D66, CDA en CU

PvdA-leider Ploumen ziet “geen enkele rol” weggelegd voor haar partij om de voortzetting van de vorige coalitie te laten slagen. Volgens haar trekt informateur Johan Remkes conclusies “die wij niet delen en die ook niet zo besproken zijn”. Remkes zei dat er een “open uitnodiging” lag bij de andere partijen om op verschillende manieren een nieuw kabinet bestaande uit VVD, CDA, D66 en CU te steunen. Dat kan bijvoorbeeld met afspraken over de bestuurscultuur, de begrotingen of andere onderdelen van het regeerprogramma. GroenLinks en de PvdA krijgen zelfs de gelegenheid om later bewindslieden te leveren aan het kabinet, zonder zelf in een coalitie te gaan.

Maar daartoe is de PvdA niet bereid, schrijft Ploumen. Haar partij gaat op geen enkele manier steun verlenen aan dit beoogde kabinet, dat een voortzetting is van de huidige regeringscoalitie. “Niet in onderhandelingen, niet in het leveren van de bewindspersonen.” Ook GroenLinks-leider Jesse Klaver zegt dat zijn partij geen bewindspersonen ‘aan een rechts kabinet’ gaat leveren. “Ons gaat het om de inhoud, niet om de poppetjes”.

Mark Rutte (VVD) loopt naar het Logement voor de hervatting van de formatiegesprekken. Beeld ANP
Mark Rutte (VVD) loopt naar het Logement voor de hervatting van de formatiegesprekken.Beeld ANP

Doorstart

D66 liet eerder op donderdag weten toch te willen onderhandelen over een doorstart van het huidige kabinet. D66-leider Sigrid Kaag herhaalde na afloop van het gesprek met de informateur de boodschap van haar speech, “we doen het goed of we doen het niet”. Ze zegt dat dit niet de eerste, tweede of zelfs zevende keuze van D66 is, maar “we moeten doorgaan”. Wopke Hoekstra (CDA) zegt dat er veel gebeurd is, “maar er zijn nu vier partijen die verantwoordelijkheid willen nemen”. Rutte benadrukt nog dat er een enorme bak werk ligt.

Kaag benadrukte eerder vandaag in een persmoment dat “D66 onderhandelen boven nieuwe verkiezingen verkiest, omdat de samenleving daar recht op heeft”. Volgens haar spelen nieuwe verkiezingen populisten in de kaart. “Niemand is gebaat bij nieuwe verkiezingen. Die verlammen de politiek ten minste nog een halfjaar. Dan blijven de grote besluiten uit. Dat verdient ons land niet.”

Kaags partij wilde de afgelopen maanden niets weten van een nieuwe coalitie met de ChristenUnie. Zondag maakte Kaag op een partijbijeenkomst echter bekend dat ze de blokkade tegen de ChristenUnie zou opheffen.

Niet hetzelfde beleid

D66 is dus bereid de coalitie van de afgelopen vier jaar voort te zetten maar niet het beleid, maakte Kaag wel duidelijk. Het moet “progressiever, genereuzer, opener en menselijker.” Met name op het gebied van klimaat en investeringen in het onderwijs wil de partij meer van haar wensen verwezenlijkt zien. “We doen het goed of we doen het niet. “We zullen er alles maar dan ook alles aan doen om een zo progressief mogelijke regering te vormen", aldus Kaag. “We gaan vol overtuiging onderhandelen.”

Oppositie

De oppositie is allesbehalve blij. Lilian Marijnissen (SP) vraagt zich af “hoe de veroorzakers van het toeslagenschandaal de oplossing kunnen zijn”. PvdA-fractievoorzitter Lilianne Ploumen spreekt van een pijnlijke doorstart voor iedereen die het anders wil: “Nederland wil verandering in plaats van stilstand”. Jesse Klaver (GroenLinks) sluit zich hierbij aan. “Wat Nederland nodig heeft is verandering. Dit is meer van hetzelfde”. “Een schoffering van de democratie”, noemt PVV-leider Geert Wilders het. “Ze doen alsof er niets gebeurd is, en er komt nu gewoon een kabinet Rutte vier”.

Lees ook:

Samen met CU is niet langer ‘onwenselijk’: hoe Kaag een knieval deed in de formatie

De kabinetsformatie zit vol onverwachte en wonderlijke wendingen. De optie die lange tijd voor onmogelijk werd gehouden – het voorzetten van de huidige coalitie VVD, CDA, D66 en ChristenUnie – wordt nu toch onderzocht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden