null Beeld
Beeld

ColumnBart Zuidervaart

Segers loopt Tjeenk Willink in de weg

Zaterdagmiddag fietste Mark Rutte door Den Haag, op weg naar twee cameraploegen van ‘NOS’ en ‘RTL Nieuws’. Voor de deur van ‘Dick’s snackcar’ stopte de VVD-leider. Daar vertelde hij tegen journalisten dat hij was geraakt door de woorden van Gert-Jan Segers. ‘Heel heftig’ vond hij het om een dag eerder gebeld te worden door zijn coalitiepartner met het bericht dat de ChristenUnie geen deel wilde uitmaken van het kabinet-Rutte IV. In het interviewtje van vier minuten sprak Rutte de bijzin ‘Gert-Jan Segers van de ChristenUnie’ vier keer uit, met nadruk.

Het was duidelijk: de premier voelde zich verraden. Rutte werkte immers ‘vier jaar lang zo goed samen’ met Segers, en dan dit. Zo’n boodschap, op Goede Vrijdag. “Het laat me niet onbewogen.”

Rutte beet van zich af. Hoe durfde Segers zich te bemoeien met het personeelsbeleid van de VVD? Iedere partij gaat immers zelf over de eigen personen en de posities, zei Rutte, die even vergeten leek dat twee dagen eerder haarfijn was aangetoond dat hij zich persoonlijk had bemoeid met de persoon Pieter Omtzigt.

Diep onder de grond weggestopt

Rutte vertelde ook nog dat hij begreep dat mensen zich zorgen maken over de Haagse bestuurscultuur en de verhouding tussen macht en tegenmacht. De VVD-leider had daar zelf ‘radicale ideeën’ over, die hij tijdens de formatie wil inbrengen. Radicale ideeën, opeens, na een campagne waarin de VVD alles deed om de toeslagenaffaire diep onder de grond weg te stoppen.

Hier, op de stoep van de snackbar, stond een premier (1.977.651 stemmen) die voelde dat de macht door zijn vingers glipte, dankzij een onverwachte nastoot van Segers (235.225 stemmen).

Rutte heeft redenen genoeg voor zijn verbazing - en woede. Waarom laat Segers een dag eerder een motie van wantrouwen tegen de premier passeren, om hem daarna alsnog te vloeren? Het heeft er alle schijn van dat de CU-leider is gezwicht voor de druk vanuit de achterban.

In een gesprek met het Nederlands Dagblad zei Segers dat Rutte het gezicht is van een ‘cultuur die niet deugt, van macht die geen tegenmacht duldt’. Dat werd in het Kamerdebat weer duidelijk, vindt de CU-leider, toen de premier zei dat hij zich zijn bemoeienis met Omtzigt ‘verkeerd heeft herinnerd’. Waarom trok Segers hier de streep, en niet eerder, toen Rutte rond die andere gevoelige kwesties verklaarde geen concrete of actieve herinneringen te hebben? En als Segers kennelijk zo’n moeite heeft met de bestuurscultuur die Rutte de afgelopen tien jaar heeft gecreëerd, waarom was dat geen centraal thema van de verkiezingscampagne van CU? En waarom zou de VVD plots een andere partij zijn zonder Rutte aan het hoofd?

Het herstel van vertrouwen

De opstelling van de ChristenUnie is om nog een andere reden opvallend. In het tumultueus verlopen Kamerdebat van vorige week kwamen de partijen diep in de nacht tot overeenstemming over de komst van een informateur, iemand die moet werken aan ‘het herstel van vertrouwen’.

PvdA en GroenLinks steunden vorige week de motie van wantrouwen tegen Rutte, maar Lilianne Ploumen en Jesse Klaver geven Herman Tjeenk Willink desondanks de ruimte om deze formatie-knoop te ontwarren. Segers steunde de komst van de informateur, maar loopt hem nu wel voor de voeten met zijn Rutte-blokkade. Dat kan de ChristenUnie tijdens deze formatie nog duur komen te staan.

Bart Zuidervaart is chef van de redactie politiek. Hij schrijft wekelijks een column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden