Crisis op links

Scheidend PvdA-voorzitter Vedelaar is voorstander van een fusie met GroenLinks

Nelleke Vedelaar vertrekt als voorzitter van de Partij van de Arbeid. Beeld Werry Crone
Nelleke Vedelaar vertrekt als voorzitter van de Partij van de Arbeid.Beeld Werry Crone

PvdA-voorzitter Nelleke Vedelaar is voor een fusie met GroenLinks. De afgelopen jaren werkte ze hard achter de schermen om dit mogelijk te maken.

Niels Markus

Afscheidnemend PvdA-partijvoorzitter Nelleke Vedelaar denkt dat er voor haar partij maar één toekomst is, en die is samen met GroenLinks, liefst door middel van een fusie. “Ik denk dat je alleen maar samen verder kan. En als je mij persoonlijk vraagt of ik voor een fusie ben, dan zeg ik ja.”

Vedelaar, die tot oktober de PvdA voorzit, zegt in Trouw dat zij de afgelopen jaren hard gewerkt heeft om de samenwerking met GroenLinks te intensiveren. “Ik denk dat mijn opvolger en andere betrokkenen er heel goed aan zouden doen dat goed te onderzoeken met elkaar.” Al sinds haar aantreden in 2017 probeert zij achter de schermen de geesten rijp te maken voor een fusie: “Toen ik net voorzitter was heb ik weleens grappend gezegd: hoe leuk zou het zijn als ik de laatste voorzitter ben van de PvdA.”

Volgens Vedelaar moeten bij elke vorm van samenwerking de idealen voorop staan. “Onze partij is ooit opgericht, niet zonodig om een partij te zijn, maar om idealen te verwezenlijken en een zo groot mogelijke positie van macht te organiseren. Dat is de enige reden waarom je dat met elkaar moet willen doen.” Dat kan dus ook betekenen dat PvdA en GroenLinks in de toekomst nog intensiever samenwerken, maar wel zelfstandig blijven. “Een fusie vooropstellen moet je nooit doen. Je kunt met elkaar kijken hoe je de organisatiekracht en het politieke denken kunt versterken. Dat is het belangrijkste. Als dat in de toekomst leidt tot welke samenwerkingsvorm dan ook, dan is dat ook goed.”

Recordaantal fusielijsten in gemeenten

PvdA en GroenLinks hebben afgesproken elkaar vast te houden tijdens de kabinetsformatie. Die belofte zal niet gebroken worden, benadrukt Vedelaar. “Nee. De wil en de belofte zijn zo groot. Dat gebeurt niet.” De partijen zijn de afgelopen tijd, deels noodgedwongen vanwege hun omvang, meer gaan samenwerken. Zo voeren PvdA- en GroenLinks-Kamerleden soms het woord voor elkaar. Aan de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar neemt een recordaantal fusielijsten deel. Als voorzitter heeft Vedelaar de afdelingen hierin ondersteund. Zij prijst ook de samenwerking met de SP. Zo willen de wetenschappelijk bureaus van de drie partijen intensiever samenwerken. Samengaan met de socialisten ligt minder voor de hand.

Een partijfusie wordt steeds nadrukkelijker genoemd als oplossing voor de electorale crisis op links. Congressen dringen erop aan en prominenten spraken zich ervoor uit, zoals PvdA’ers Job Cohen en Jet Bussemaker en voormalig GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik. Vedelaar denkt dat meer kiezers op een fusiepartij zullen stemmen, dan nu op beide partijen afzonderlijk. “Als je laat zien dat je bereid bent over je schaduw heen te stappen en in het belang van de samenleving op te treden, dan is dat een zeer krachtig signaal.”

Zes potentiële opvolgers

Trouw onderzocht de afgelopen tijd het draagvlak voor een fusie onder lokale fractievoorzitters van PvdA- en GroenLinks. Van de fractievoorzitters die reageerden, is grofweg de helft voor en ruim een kwart tegen. De rest bleef neutraal of is voor intensieve samenwerking die mogelijk kan leiden tot een fusie. Vedelaar was aangenaam verrast door het grote aantal voorstanders. “Overigens is een kwart tegenstanders ook een forse groep. Ook naar hun bezwaren moeten we goed luisteren.”

Dit najaar kunnen de PvdA-leden een nieuwe partijvoorzitter kiezen. Zes kandidaten hebben zich gemeld: senator Esther-Mirjam Sent, voormalig campagneleider Pieter Paul Slikker, de Hilversumse PvdA-voorzitter Binnert de Beaufort, linksbuiten Gerard Bosman, de Barendrechtse wethouder Reshma Roopram, en Frank van de Wolde, die zeer uitgesproken voor een fusie is. Roopram is als enige resoluut tegen.

Lees ook:

Scheidend PvdA-voorzitter Nelleke Vedelaar: Diep van binnen zijn mensen vaak sociaaldemocratisch

Als partijvoorzitter wilde Nelleke Vedelaar van de PvdA een ‘lievere partij’ maken. Dat is gelukt. Maar het binden van nieuwe kiezers blijft een worsteling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden