Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD)

Belastingdienst

Rutte, Wiebes en Asscher gehoord over toeslagenaffaire

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD)Beeld ANP

De parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag heeft vrijwel alle politieke hoofdrolspelers opgeroepen voor verhoor onder ede. Ook premier Rutte en PvdA-leider Asscher moeten verschijnen.

Premier Rutte en de ministers Hoekstra (financiën), Wiebes (economische zaken), Van Ark (medische zorg) en PvdA-leider Asscher worden in de tweede helft van november onder ede verhoord door de parlementaire ondervragingscommissie die onderzoek doet naar het ontstaan van de toeslagenaffaire. Dat maakte commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) vanochtend bekend.

Volgens Van Dam is de selectie van een reeks hoge ambtenaren en (ex-)politici tot stand gekomen na een ‘inhoudelijke analyse’ die zijn commissie sinds het begin van de zomer heeft gemaakt. Ook voormalig staatssecretaris van financiën Menno Snel, die eerder als gevolg van de affaire opstapte, moet voor de commissie verschijnen.

Dat premier Rutte verhoord wordt komt doordat onder zijn leiding in 2013 het kabinet heeft ingezet op een harde aanpak van fraude. Rutte stelde daartoe de ministeriële commissie fraudeaanpak in, waarin verschillende departementen plannen maakten om vermeende fraude aan te pakken. PvdA-leider Asscher was daar als vice-premier en toenmalig minister van sociale zaken nauw bij betrokken.

‘Vermoedens van fraude’

Doel van de ondervraging onder ede – feitelijk een soort kleine parlementaire enquête – is volgens Van Dam om een reconstructie te maken van de periode tussen 2013 en november 2019. Vanaf 2013 zette het kabinet in op een harde aanpak van fraude, onder andere met toeslagen. Die aanpak, in combinatie met de manier waarop de Belastingdienst ontspoorde als het ging om ‘vermoedens van fraude’, zorgde ervoor dat zeker 26.000 ouders onterecht als fraudeur werden bestempeld en soms tienduizenden euro aan eerder ontvangen toeslagen moesten terugbetalen.

De commissie zal geen onderzoek doen naar individuele zaken waarin ouders zijn aangepakt door de fiscus, liet ondervoorzitter Attje Kuiken (PvdA) weten. Ook de trage afhandeling van de compensatie aan gedupeerde ouders valt buiten de reikwijdte van het onderzoek, en ‘alle andere actuele kwesties die na november 2019 aan het licht zijn gekomen’, aldus Kuiken.

Veel tijd heeft de commissie niet. De verhoren beginnen op 16 november, en een maand later wil de commissie al haar eindrapport inleveren. Daarin komen geen conclusies of aanbevelingen te staan, liet Van Dam weten. Het is aan de Tweede Kamer om op basis van de reconstructie van de commissie te bepalen wat er verder moet gebeuren.

Informatie werd achtergehouden

De afgelopen weken werd de commissie overvallen door telkens nieuwe informatie die boven komt bij het ministerie van financiën. Vorige week bleek dat de dienst in een notitie van maart 2017 al concludeerde dat zij bij een onderzoek naar vermeende fraude ‘laakbaar’ heeft gehandeld en ouders een schadevergoeding zou moeten betalen. Die notitie – die op het ministerie van financiën al in juni vorig jaar bekend was – werd achtergehouden voor de ondervragingscommissie en moesten ze alsnog opvragen. Van Dam zei te verwachten ‘dat er de komende weken nog wel meer nieuwe informatie boven tafel komt’.

Op de vraag of het achterhouden van informatie door het ministerie het werk van de commissie niet gefrustreerd wordt, zei Van Dam dat het juist ‘exemplarisch’ is voor wat de commissie onderzoekt. “We doen onderzoek naar een bewegend doel. En de commissie kan, als daar aanleiding toe is, besluiten om nog meer informatie op te vragen en ook nog andere getuigen op te roepen voor verhoor.”

Lees ook:

Dossier: de Toeslagenaffaire

Trouw bracht samen met RTL Nieuws de toeslagenaffaire aan het licht: duizenden ouders bij wie onterecht de kinderopvangtoeslag werd stopgezet en teruggevorderd, met alle gevolgen van dien. Via deze link vindt u alle verhalen van de afgelopen twee jaar.

Woede in de Tweede Kamer over de trage afhandeling van de toeslagenaffaire

Slechts drie- tot zeshonderd gedupeerden van de toeslagenaffaire zullen voor het eind van het jaar worden gecompenseerd. ‘Een grof schandaal’, vindt de Tweede Kamer. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden