Coronadebat

Rutte springt voor De Jonge in de bres, maar krijgt zelf ook harde verwijten van de Kamer

Hugo de Jonge en Mark Rutte tijdens het coronavaccinatiedebat. Beeld ANP
Hugo de Jonge en Mark Rutte tijdens het coronavaccinatiedebat.Beeld ANP

Premier Rutte en coronaminister Hugo de Jonge gingen diep door het stof voor de trage start van de vaccinaties in Nederland.

Nederland had net als buurlanden nu al bezig kunnen zijn met vaccineren tegen het coronavirus, heeft premier Rutte zich verontschuldigd tegenover een ongekend kritische Tweede Kamer. Het kabinet heeft te lang gefocust op het ene type vaccin. “Maar het andere vaccin kwam eraan”, aldus Rutte. Hij had eerder moeten ingrijpen, erkent hij.

Ook coronaminister Hugo de Jonge heeft, nogmaals, zijn spijt betuigd. Het ontbrak de afgelopen weken aan ‘wendbaarheid’ in de voorbereiding van de vaccinaties, zei hij tegen de Tweede Kamer. Met Kerst lagen daardoor al 164.000 vaccins in de vriezers, en inmiddels 288.000. Maar de computersystemen van de GGD’en waren nog niet klaar om te beginnen, aldus De Jonge.

Het kabinet lijkt af te stevenen op een verlenging van de strenge lockdown. Het ligt volgens ingewijden voor de hand dat versoepeling van de maatregelen na 19 januari er met de huidige besmettingscijfers niet inzit. Aanscherping van de maatregelen is niet uitgesloten. Premier Rutte verklaarde zich  tijdens het Kamerdebat ‘niet erg hoopvol over wat kan na 19 januari’. Maar hij wil nog niet vooruitlopen op eventuele versoepelingen of juist een verlenging van de lockdown. Maar: ‘op dit moment blijven de cijfers natuurlijk hoog’, aldus de premier.

Met het erkennen van fouten hoopt het kabinet het politieke draagvlak voor de Nederlandse vaccinatiecampagne terug te winnen. Dat draagvlak oogt bijzonder wankel. Het debat in de Tweede Kamer leidde zelfs tot nieuwe botsingen. Niet eerder heeft de oppositie zo negatief geoordeeld over het functioneren van De Jonge. Vanuit de coalitie klinkt er ook kritiek, al is daar vertrouwen dat het kabinet de vaccinaties alsnog goed gaat organiseren.

Harde verwijten

Premier Rutte moest minister De Jonge politiek stutten, door voor hem in de bres te springen. Rutte zelf kreeg als crisismanager ook harde verwijten. “Hij is in geen velden of wegen te bekennen”, aldus PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher, die de trage vaccinaties een afgang noemde en het kabinet ervan beschuldigde met smoezen te komen.

Een nieuw strijdpunt tekent zich alweer aan: de vaccinatie van bewoners van verpleeghuizen. De Tweede Kamer is ontstemd dat kwetsbare ouderen pas begin februari hun eerste prik krijgen. Minister De Jonge laat vanaf volgende week vaccins voor de ouderen apart zetten. Maar ze moeten wachten in de vriezer. Het vaccineren zelf kan pas beginnen als het is gelukt om de vaccins bij de verpleeghuizen te krijgen, in kleinere verpakkingen dan fabrikant Pfizer ze aanlevert. Ook moet de toestemming van de bewoners nog worden geregeld.

GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver ziet er het bewijs in dat er nu al ‘iets goed mis gaat’ met de volgende fase van het vaccineren. “Waarom moet het drie weken duren als de vaccins er volgende week zijn”, aldus Klaver, die eiste dat minister De Jonge een concrete datum noemt waarop het vaccineren van kwetsbare ouderen begint. “Ongelooflijk”, was de briesende reactie van minister De Jonge, zijn irritatie niet verbergend.

GroenLinks en de PvdA willen dat minister De Jonge van het vaccinatieproject wordt afgehaald, en vervangen door een speciale regeringscommissaris. Daar voelt het kabinet niets voor. “Hij is een goede minister”, aldus Rutte. De PVV eiste in een motie van afkeuring het vertrek van, die alleen steun kreeg van Denk, Forum en Kamerlid Henk Krol.

De ChristenUnie bedankte het kabinet voor de ‘zelfreflectie’. Voor de oppositie had fractievoorzitter Gert-Jan Segers ook nog een boodschap, die opnieuw aangeeft hoe moeizaam de relatie is geworden tussen de coalitie en de oppositie. De zeer gedetailleerde kritiek uit de Tweede Kamer had hem teleurgesteld. Segers: “We hebben tien uur gedebatteerd. Ik hoop dat het in de coronacrisis meer over de hoofdlijnen kan gaan.”

Lees ook: 

Waar blijft het Catshuisberaad over de mislukte Moria-deal?

Column: Er zijn op het Binnenhof akkoorden in alle soorten en maten. Mooie, moeizame, baanbrekende en zenuwslopende. Het Moria-akkoord valt onder de categorie ‘tenenkrommend’.  Slechts vijftig vluchtelingen uit Griekenland kregen onderdak in Nederland, die zelf geen slachtoffer zijn geweest van de brand in Moria.

Lodewijk Asscher wil lijsttrekker blijven, ondanks toeslagenaffaire. 

‘Ik ben bij uitstek degene die dit kan fixen’, zegt de PvdA-leider, in een interview met Trouw. Hij legt uit waarom aftreden vanwege zijn eigen rol in de toeslagenaffaire wat hem betreft niet aan de orde is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden