Coronadebat

Rutte roept nu tóch op om mondkapjes te dragen. ‘We veren mee met de samenleving’

Rutte in juli dit jaar bij een Europese bijeenkomst in Brussel waar het dragen van een mondkapje al verplicht was.Beeld REUTERS

Per direct geldt het dringende advies om in alle openbare binnenruimtes een mondkapje te dragen. Het kabinet buigt opnieuw mee met het sentiment in de samenleving.

Ineens is het kabinet om: per direct geldt een dringend advies om in alle publiek toegankelijke gebouwen een mondkapje te dragen. “Dit zal niet de grote maatregel zijn die de verspreiding van het virus gaat ­beperken”, zei premier Mark Rutte toen hij de maatregel in debat met de Tweede Kamer aankondigde, “maar het kan bijdragen om zoveel mogelijk landelijk een lijn te trekken.”

In het debat bleek vrijwel de gehele Tweede Kamer voorstander van een plicht of een dringend advies om niet-medische mondkapjes te dragen. Ook de coalitiepartijen, eerder net als het kabinet huiverig, gingen om. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zei dat hij het extra onderzoek van het Outbreak Management Team (OMT) niet wil afwachten. “Er zijn twee mogelijke uitkomsten. Of: doe maar wel. Of: er is te weinig bewijs dat het werkt, maar misschien moeten we het maar doen. In beide gevallen zou mijn antwoord zijn: laten we het maar doen.”

Het advies geldt in alle openbaar toegankelijke ruimtes: supermarkten, concertzalen, tankstations, ­gemeentehuizen, restaurants en musea. Als een gast in een café of restaurant plaatsneemt aan een ­tafeltje, kan het kapje af.

Buitenbeentje

Nederland was tot vandaag het ­buitenbeentje van Europa. In vrijwel alle landen zijn mondkapjes in de openbare ruimte al de norm. In veel landen is het bovendien wettelijk verplicht en kunnen mensen zonder kapje beboet worden. Premier Rutte ziet boetes niet zitten. Het kabinet wil de maatregel de komende dagen uitwerken en ­uiterlijk vrijdag met meer informatie komen. Dan moet ook duidelijk worden of de maatregel voor (een deel van) het onderwijs gaat gelden.

De roep om mondkapjes zwol de afgelopen maanden aan. Tot nu toe waren ze alleen verplicht in het openbaar vervoer, omdat anderhalve meter afstand houden daar vaak niet kan. OMT-voorzitter Jaap van Dissel vindt mondkapjes onnodig, herhaalde hij afgelopen weekend nog in Trouw. Het kabinet volgde zijn redenering tot en met de persconferentie van afgelopen maandag. Rutte zei in de Kamer dat hij nog hetzelfde over de beschermingsmiddelen denkt. Hij reageert vooral op de roep vanuit de samenleving, net als in maart, toen het kabinet besloot de scholen te sluiten. “We veren mee met de samenleving. Als die het wil: prima, wij doen mee.” PvdA-leider Lodewijk Asscher vond dat antwoord onbevredigend: “We hebben een half jaar gehoord dat mondkapjes niet werken. Dan moet de premier ons meenemen waarom nu dan wel. Niet: u vraagt, wij draaien.”

Te voorzichtig

Tijdens het debat erkende Rutte dat de lokale maatregelen, waarmee het kabinet tot maandag probeerde de virusuitbraak in te dammen, te voorzichtig waren. Het kabinet dacht te lang dat het ‘wel aardig’ ging, totdat de cijfers doorschoten naar zorge­lijke hoogte. De genomen maatregelen, zoals het eerder sluiten van ­horeca, hadden steviger gemoeten, vindt Rutte nu.

Het kabinet werkt aan een overzicht van regionale beperkingen, die kunnen worden ingezet als de besmettingscijfers lokaal omhoogschieten. Van de inzet daarvan kan pas sprake zijn als de nieuwe landelijke maat­regelen de virusuitbraak eerst enigszins temperen.

Juist over de effectiviteit van die inperkingen is de Kamer bezorgd. Het kabinet mikt op een reproductiegraad van 0,9, maar net onder het cijfer 1, waarbij de uitbraak even groot blijft. Met name de linkse oppositie vindt dat het kabinet forser moet ingrijpen door te streven naar 0,8. Asscher: “Ik houd mijn hart vast, neemt het kabinet niet een gok?” Hij vreest dat de maatregelen langer in stand moeten blijven dan de drie weken die het ­kabinet verwacht. Dat kon Rutte niet uitsluiten. “Als we de komende weken niet onder de 1 komen, dan zijn verdere maatregelen mogelijk. Zoals het helemaal sluiten van de horeca, sportverenigingen of de cultuursector.” Ook een avondklok is dan een optie.

Lees ook:

Hoe zinvol is het dragen van een mondkapje?

Het kabinet roept op tot het dragen van een mondkapje in alle publiek toegankelijke binnenruimtes, dus niet alleen in de winkels. Maar is er al hard bewijs voor het nut van het dragen van een mondkapje? Wetenschapsredacteur Joep Engels zet alle inzichten nog eens op een rij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden