Steun aan Syrische Rebellengroepen

Rutte probeert onderzoek steun Syrische rebellen tegen te houden

Premier Mark Rutte vrijdagmiddag tijdens de wekelijkse persconferentie na de ministerraad.Beeld ANP

Premier Rutte heeft persoonlijk geprobeerd een onderzoek naar de Nederlandse steun aan Syrische rebellen tegen te houden. 

Dat zeggen bronnen binnen drie verschillende coalitiepartijen tegen Nieuwsuur, dat daar vanavond over bericht. De Kamer spreekt al twee jaar over zo’n onderzoek naar het zogeheten NLA-programma. Rutte zou zich in de ministerraad tégen een feitenonderzoek hebben uitgesproken. Ook zou hij verschillende bewindspersonen hebben gevraagd om aan hun fracties te laten weten dat hij niet wil dat het onderzoek er komt.

Vanmiddag wilde Rutte bij de wekelijkse persconferentie geen verdere details over de kwestie verstrekken.

Twee jaar geleden onthulden Nieuwsuur en Trouw dat het kabinet jarenlang gewapende rebellen in Syrië had gesteund die mensenrechten schonden en samenwerkten met terroristen. Het kabinet voorzag ze onder meer van honderden pick-up trucks, satellietapparatuur en uniformen. De Kamer was al die tijd beloofd dat alleen ‘gematigde’, democratische groeperingen steun zouden ontvangen en dat het om civiele goederen zou gaan.

De Nederlandse regering leverde officieel voor ruim 25 miljoen euro aan niet-dodelijke hulpgoederen aan de ‘gematigde, gewapende oppositie’ in Syrië. Maar de hulp ging in het geheim ook direct naar ‘terroristen’. Lees hier alles over het zogeheten NLA-programma. 

Na de publicaties stemden alle coalitiepartijen in met de motie-Omtzigt. Die motie vroeg om een onafhankelijk feitenonderzoek naar het programma, en een zogeheten ‘toetsingskader’ te ontwikkelen voor de toekomst. De adviesorganen AIV en de CAVV werden hiervoor aangewezen. Nu, twee jaar later, ligt er wel een toetsingskader, maar tot een feitelijk onderzoek is het nooit gekomen.

CDA en ChristenUnie willen dat het feitenonderzoek er alsnog komt, en dienden daartoe deze maand opnieuw een motie in. Minister Blok ontraadde het voorstel. Hij zegt dat een onderzoek tot ‘grote problemen’ zal leiden omdat ‘een heel groot deel van de informatie vertrouwelijk is’. Ook zou het ‘spanningen’ teweeg brengen bij ‘bondgenoten’ die bij het steunprogramma betrokken waren, meent Blok. ‘Die zullen ongemakkelijk reageren wanneer zij langs Nederlandse route ook zij bevraagd zullen worden’, aldus de minister van Buitenlandse Zaken.

Rutte wilde motie laten intrekken

Voorlopig is de motie aangehouden, maar zal binnenkort in stemming worden gebracht. Het is onduidelijk of de motie om het steunprogramma alsnog te onderzoeken een meerderheid gaat halen. Toen de Kamer twee jaar geleden om een onderzoek vroeg, steunde de VVD dat nog. Maar Rutte heeft naar verluidt nu zelfs de bewindspersonen van de eerst indienende partij (CDA) gevraagd hun fractie te laten weten dat hij wil dat de motie wordt ingetrokken. Dat laatste is niet gebeurd, maar het is de vraag welke gevolgen de druk van Rutte voor de steun in de rest van de Kamer zal hebben.

Het is niet duidelijk waarom de premier zich zo persoonlijk verzet tegen het onderzoek. Het NLA-programma was een programma waar nog steeds veel vragen over zijn. Nieuwsuur en Trouw onthulden verschillende groeperingen die Nederlandse steun ontvingen, maar het grootste deel van de in totaal 22 gesteunde groepen is nog onbekend. Kamerleden kregen na het tekenen van een geheimhoudingsverklaring informatie over het programma in te zien maar mochten hier in het openbaar niet over spreken. Onafhankelijk experts hebben tot op heden geen toegang gekregen tot deze informatie.

De anonieme bronnen van de verschillende coalitiepartijen in dit stuk zijn bij de redactie van Trouw en Nieuwsuur bekend. 

Lees hier alle berichtgeving van Trouw en Nieuwsuur over de steun aan Syrische rebellengroepen. 

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden