Privé en werk

Rutte: openheid over Willem-Alexanders huishoudboekje toch niet mogelijk

Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en demissionair premier Mark Rutte op Prinsjesdag, na afloop van het voorlezen van de Troonrede in de Grote Kerk.  Beeld ANP
Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en demissionair premier Mark Rutte op Prinsjesdag, na afloop van het voorlezen van de Troonrede in de Grote Kerk.Beeld ANP

Openheid over de uitgaven van het koningshuis is niet mogelijk. Dat zegt demissionair minister-president Rutte.

“Ik ben vorig jaar te enthousiast geweest”, zei demissionair premier Mark Rutte donderdag in het Kamerdebat over de kosten van het koningshuis. Rutte brak zijn belofte van vorig jaar, dat hij ‘sportief’ uitvoering zou geven aan een aangenomen Kamermotie die pleitte voor openheid over de personele en materiële kosten van de koning.

Al eerder zei Rutte dat meer openheid indruist tegen de persoonlijke levenssfeer van de koning, en daarmee tegen de Grondwet. “Mijn inzicht, na verschillende gesprekken, is dat het toch niet gaat”, zegt Rutte. Omdat de koning 24 uur per dag koning is, “zijn uitgaven in de privé- en werksfeer lastig te scheiden”. Volgens Rutte schuurt openheid over de uitgaven van de koning daarom met de persoonlijke levenssfeer van de koning, en de eenheid van de kroon.

‘Glazen stolp’

Rutte, halen Kamerleden in het debat aan, had vorig jaar naar aanleiding van een aangenomen Kamermotie beloofd om openheid te geven over die zogeheten B-component. D66-Kamerlid Joost Sneller is zeer kritisch. “Er wordt ‘niet het begin van transparantie’ gecreëerd bij uitgaven voor het Koninklijk Huis”, vindt Sneller. Hij noemt het onverantwoord hoe Rutte een jaar later pas terugkomt op zijn eerdere belofte, en geeft aan dat hij geen enkele staatsrechtgeleerde heeft gehoord die de uitspraken van Rutte ondersteunt.

Verschillende Kamerleden, Sneller voorop, halen een advies van de Algemene Rekenkamer aan, dat stelt dat om de vijf jaar de hoogte van de B-component moet worden geëvalueerd. Rutte vindt dat dit niet nodig is. Hij noemt het onverstandig om daar steeds naar te gaan kijken. “Dat zou schuren met de persoonlijke levenssfeer van de Oranjes”.

Niet alle partijen zijn kritisch op de gang van zaken. VVD, CDA en JA21 vinden openheid over de uitgaven van het koningshuis niet nodig. “Dit gezin leeft al in een glazen stolp, dat we over iedere uitgave van de koning een mening moeten hebben vind ik een slechte zaak, meent CDA-Kamerlid Joba van den Berg. JA21-Kamerlid Derk-Jan Eppink is van mening dat ‘de baten hoger zijn dan de kosten’.

Uitgaven koning:

In 2022 ontvangen de leden van het koninklijk huis in totaal 10,5 miljoen aan uitkering, een stijging van 1,6 miljoen ten opzichte van de 8,9 miljoen die voor 2021 begroot was. Hiervan gaat 6,1 miljoen naar de koning, waarvan 1.007.000 euro hiervan zijn inkomen betreft, dat voor het eerst boven het miljoen uitkomt. Hiernaast krijgen de Oranjes nog zo’n 30 miljoen voor functionele kosten, denk aan vervoer en de stookkosten voor de paleizen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden