Oekraïne

Rutte in Kiev: Het Westen kan niet toekijken en rustig een sigaar opsteken

Mark Rutte, Wopke Hoekstra en de Oekraïense president Zelenski woensdag in Kiev. Beeld via REUTERS
Mark Rutte, Wopke Hoekstra en de Oekraïense president Zelenski woensdag in Kiev.Beeld via REUTERS

Concrete afspraken werden niet gemaakt in Kiev. Wel uitte premier Mark Rutte tijdens zijn bezoek het voornemen Oekraïne met meer middelen te ondersteunen. ‘We moeten voorkomen dat investeerders zich terugtrekken.’

Michiel Driebergen

Voor het presidentieel kantoor in Kiev wordt geschaatst op een kleine ijsbaan, en uit de luidsprekers klinkt nog immer de bekende hit Happy New Year. “We moeten ons niet laten bedriegen door de schijn dat het hier vredig en rustig is”, waarschuwt minister Wopke Hoekstra van buitenlandse zaken. In de ochtend waren hem beelden getoond van het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, vertelt hij, waaruit blijkt dat het staakt-het-vuren regelmatig geschonden wordt. “De mensen gaan door met hun leven, maar zijn niet naïef”, aldus minister-president Mark Rutte. “Ze weten dat er ernstige dingen kunnen gebeuren.”

De gezamenlijke persconferentie van premier Rutte en president Volodimir Zelenski vindt plaats in het ‘Huis met de Chimaeras’. Dat is een jugendstil-wonder van meer dan een eeuw oud, dat gedecoreerd is met mythische sculpturen van olifanten, neushoorns en dolfijnen. Hoewel de architect — volgens de toeristengidsen — liefhebber was van het jachtgeweer, houden de Nederlanders hun wapens voorlopig op zak. Het enige concrete dat Nederland woensdag aanbood in Kiev is steun bij ‘cybersecurity’. “We hebben veel expertise op dat gebied. Als we kunnen helpen zijn we beschikbaar. Maar het verzoek moet van de Oekraïense kant komen”, aldus Hoekstra. Hij herinnert eraan dat er afgelopen maand een groot aantal overheidswebsites in het land werd platgelegd. Oekraïne wijst met de beschuldigende vinger naar Rusland.

Retoriek

President Zelenski riep afgelopen week de internationale wereld op tot kalmte. Voor de Nederlandse bewindslieden is de dreiging aan de oostgrens echter een reden Oekraïne met meer middelen te steunen. “De huidige combinatie van de omvang van de Russische troepenopbouw en de retoriek vanuit Moskou is zorgwekkend”, aldus Mark Rutte. “Het zou raar zijn als het Westen zou reageren met ‘pom-tie-dom, we steken nog een sigaar op’.”

Of er in Kiev ook over wapenleveranties is gesproken willen de Nederlanders en Oekraïners niet zeggen. Bekend is wel dat Kiev bilateraal Den Haag om zulke steun heeft gevraagd. “We gaan kijken naar het verzoek dat is gedaan”, aldus minister Hoekstra. Ook Zelenski houdt de kaken op elkaar. “Ik kan niet publiekelijk zeggen waarover ik onderhandel met landen, en wat we krijgen geleverd”, zegt de president. Om vervolgens te benadrukken dat Oekraïne mans genoeg is met de Russische dreiging om te gaan. “Het is niet het eerste jaar dat het oorlog is. We weten wat we moeten doen om ons land te verdedigen.” Desondanks ligt er een “lijstje van zaken waaraan ons leger behoefte heeft”.

Economische samenwerking

Een heel andere vorm van steun — en daarover lijken Nederland en Oekraïne het alvast eens — is economische samenwerking. Op de vraag wat Rutte Kiev kan bieden noemt Rutte ‘financiële steun’ als eerste, hoewel ook nu concrete bedragen achterwege blijven. Nederland is al “een van de grootste investeerders in Oekraïne”, benadrukt Zelenski, maar “we hebben meer hulp nodig.” Volgens de president is afgesproken dat beide landen nauwer gaan samenwerken op het gebied van alternatieve energiebronnen, transport, irrigatie, afvalverwerking en gezondheidszorg. “We moeten voorkomen dat bedrijven bezorgd raken, investeerders zich terugtrekken of mensen hun geld van de bank halen”, aldus Rutte. Voor zijn Oekraïense gehoor benadrukt president Zelenski dat de nationale munt, de grivna, na schommelingen, momenteel stabiel is.

Ook de bestrijding van de dreiging ziet Nederland vooral op economisch vlak. “Mochten de Russen iets ondernemen, dan werken we aan een heel strak sanctiepakket”, aldus premier Rutte. President Zelenski, die eerder aangaf niet zo in het afschrikwekkend effect van sancties te geloven, zegt dat “Oekraïners verschillend denken” over sancties, maar dat er inderdaad zo’n pakket op tafel ligt. Donderdag debatteert de Tweede Kamer over wapenleveranties en eventuele andere maatregelen jegens Rusland.

Lees ook:

In Kiev landt de ene vogel na de andere: de wapenleveranties komen op stoom

In Kiev praten premier Rutte en minister Hoekstra van buitenlandse zaken onder andere over wapenleveranties aan Oekraïne. De dreiging vanuit Rusland heeft hoe dan ook al geleid tot internationale wapensteun, ‘te land, ter zee en in de lucht’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden