Conflict

Royement leden met communistische sympathieën legt een strijd om de ziel van de SP bloot

Partijleider Lilian Marijnissen tijdens een partijraad vorig jaar.Beeld Werry Crone

Binnen de SP is tweedracht ontstaan over leden met communistische sympathieën. Het conflict gaat ook over eventuele toekomstige regeringsdeelname van de socialisten.

Mogelijk kiest de jongerenafdeling van de SP zondag een voorzitter, die binnen een maand al geen voorzitter meer is. De Socialistische Partij nam de afgelopen tijd zes leden het partijlidmaatschap af, omdat zij ook lid zouden zijn van communistische en marxistische groeperingen. Eén van hen is Olaf Kemerink, nog altijd kandidaatvoorzitter van jongerenorganisatie Rood.

De groeperingen waar het om gaat, zijn het Communistisch Platform (CP) en het Marxistisch Forum. De SP beschouwt vooral het CP als een politieke partij. En lidmaatschap van een andere Nederlandse partij naast de SP is verboden volgens de partijstatuten.

Ook sommige standpunten van de communisten gaan het partijkader te ver. Zo staat in het programma van het CP: ‘socialisten zijn tegen het leger en voor een bewapende bevolking’. Een ‘burgeroorlog’ kan nodig zijn, ter bestrijding van militaire staatsgrepen en fascistische aanslagen.

Zolderkamercommunisten

Vanwege die standpunten noemt partijsecretaris Arnout Hoekstra het CP ‘geradicaliseerde zolderkamercommunisten’. “Ik verwerp die ideeën. Al zijn ze puur hypothetisch, en daarom voor mij ook niet relevant. Er hoeft nu geen verzet gevoerd te worden, zoals in de Tweede Wereldoorlog.” Voor het intrekken van de SP-lidmaatschappen weegt het dubbele lidmaatschap zwaarder dan de standpunten, zegt Hoekstra.

Arnout Hoekstra, partijsecretaris van de SP.Beeld Koen van Weel, ANP

De geroyeerde leden ‘bevestigen noch ontkennen’ dat zij lid zijn van CP of Marxistisch Forum. Olaf Kemerink, de uit de partij gezette kandidaat-jongerenvoorzitter, vermoedt dat hij en de vijf anderen om een andere reden geroyeerd zijn. Zoals de meeste Nederlandse politieke jongerenverenigingen is Rood (nog) linkser dan de moederpartij. Zo vindt Rood dat de SP niet in een kabinet moet stappen. Tijdens SP-partijraad afgelopen zomer werd een Rood-motie van die strekking aangenomen. Kemerink: “Dat is ons niet in dank afgenomen.”

Volgens Kemerink wil de partijleiding na de volgende verkiezingen meeregeren. Fractievoorzitter Lilian Marijnissen sluit, anders dan haar voorganger Emile Roemer in 2017, ook de VVD niet uit als regeringspartner. Kemerink: “Toen tegenstanders hier tijdens het partijcongres van eind vorig jaar over wilden praten, was dit volgens het bestuur te vroeg. En nu worden we voor een voldongen feit gesteld.”

Socialistische maatschappij verwezenlijken

Daarmee legt het royement van de leden een strijd om de ziel van de SP bloot. Het meer activistische deel van de partij vindt dat zitting in parlementen hooguit een middel is om een socialistische maatschappij te verwezenlijken. De vorige partijleider Ron Meyer, die vertrok na de desastreuze Europese verkiezingen van vorig jaar, had veel aanhang onder deze stroming. Kemerink denkt dat Meyer mogelijk uit de partij is gewerkt, met het oog op regeringsdeelname. Een petitie tegen het afnemen van de lidmaatschappen is al meer dan 550 keer getekend.

Partijsecretaris Hoekstra zegt dat de SP ‘natuurlijk’ wil meeregeren. “Je moet niet vooraf de vraag stellen met wie en met welk programma. Het gaat om de inhoud. De tegenstanders willen per definitie geen compromissen sluiten. Dan heb je de parlementaire democratie niet begrepen.” Hoekstra wijst erop dat de SP provinciaal en lokaal al veel bestuurservaring heeft en dat daarom ‘niets in de weg’ voor landelijk regeren.

Kemerink kan beslissing aanvechten

Ondertussen maakt Kemerink nog altijd kans op het voorzitterschap van Rood, waar de jongerenvereniging zondag over stemt. De opzegtermijn van het partijlidmaatschap is vier weken, legt de huidige Rood-voorzitter Arno van der Veen uit. Kemerink kan die beslissing nog aanvechten. Pas na die vier weken vervalt ook het lidmaatschap van Rood, als Kemerink mogelijk al voorzitter is. Van der Veen: “Olaf is een serieuze kandidaat, met afwijkende standpunten. Ik ben niet verantwoordelijk voor het besluit hem uit te schrijven.”

Van der Veen weet niet hoe groot de steun voor CP en Marxistisch Forum is onder de SP-jongeren. Hij zegt dat hij geen bewijs heeft gezien dat de geroyeerde leden lid waren van het CP. “Dat kan ik dus niet beoordelen. Ik snap wel hun gevoel dat ze selectief zijn behandeld. Er zijn meer mensen lid van andere verenigingen buiten de structuren van de partij om.”

Lees ook:

Wat is er gebeurd met de frisse rebellenclub die de SP was?

De verkiezingsuitslagen van de SP worden almaar slechter, met nul zetels in het Europees Parlement als dieptepunt. Kritische leden vinden dat de partij zich opnieuw moet uitvinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden