Interview Rob Jetten

Rob Jetten gaat Europa in en vraagt aandacht voor klimaat

Rob Jetten (D66): ‘Zeker in de toon is Nederland niet altijd constructief in het Europese speelveld’ Beeld ANP

Je ziet het niet vaak dat fractieleiders zich de doorgaans ondankbare Europa-portefeuille toe-eigenen. Rob Jetten van D66 doet het toch.

De 32-jarige fractievoorzitter in de Tweede Kamer van regeringspartij D66 grijpt de nieuwe institutionele cyclus in Brussel aan om zijn Nederlandse klimaatinspanningen op te waarderen naar Europese. “De start van de nieuwe Europese Commissie per 1 december leek ons een goed moment om mij in de strijd te werpen”, zegt Jetten tegen Trouw, tijdens een bezoek aan Brussel. Daar maakte hij vrijdag een uitgebreide ronde langs zowel Vlaamse als Europese ambtenaren en politici, onder wie klimaatcommissaris Frans Timmermans.

Voor D66 was Kees Verhoeven jarenlang de Europa-man. Maar de partij wil zich met Jetten, die vorig jaar Alexander Pechtold opvolgde als fractieleider, nadrukkelijker profileren als de meest EU-gezinde partij van Nederland.

Daar komt bij dat de nieuwe Europese Commissie een klimaatcommissie belooft te worden. Volgende week woensdag presenteert Timmermans de eerste contouren van zijn ‘groene deal’.

Ook in eigen land nog veel te doen

“Ik heb hem op het hart gedrukt dat die groene deal niet alleen uit mooie woorden mag bestaan, maar echte concrete maatregelen moet bevatten”, zegt Jetten. “Bijvoorbeeld: het zou mooi zijn als Timmermans werk maakt van een kerosine-taks. Veel landen hebben al een belasting op tickets. Maar als je de luchtvaart wil verduurzamen, moet je naar een internationale kerosine-belasting. Alleen dan voelen luchtvaartmaatschappijen en vliegtuigbouwers dat er wat moet gebeuren.”

Wat duurzame energie betreft bungelt Nederland in Europa onderaan de landenlijstjes. Is dit wel het goede moment voor Jetten om zijn klimaataandacht te verleggen naar de EU, terwijl er in eigen land nog zoveel te doen is? “Voor die lage positie moeten we ons inderdaad kapot schamen. We hebben daar veel laten liggen, door te lang te wachten met investeren in bijvoorbeeld windmolenparken op zee. Ik denk wel dat Nederland een voorbeeld kan zijn voor de invulling van Timmermans’ groene deal, door per sector te kijken naar concrete maatregelen. Daar hebben we de inhaalslag ingezet. Maar het is waar dat Nederland van ver moet komen.”

Verder is Jetten in zijn nieuwe rol van plan om het kabinet (met zes D66-bewindslieden) stevig aan te pakken op een mogelijke lauwe Europa-koers. “Aan de ene kant ben ik tevreden dat premier Rutte dankzij D66 meer pro-Europees is dan in voorgaande kabinetten. Maar op een aantal dossiers kan daar echt wel een tandje bij. Vooral op het gebied van financiën en migratie zit Nederland behoorlijk halsstarrig in de wedstrijd. Niet alleen qua voorstellen, maar zeker ook in de toon is Nederland niet altijd constructief in het Europese speelveld.”

1,00 procent

In de slepende onderhandelingen over de EU-meerjarenbegroting (2021-2027) hameren Rutte en zijn financiën-minister Hoekstra (CDA) steevast op zuinigheid met vlijt: die begroting mag vooral niet hoger uitpakken dan 1,00 procent (de nullen zijn cruciaal) van alle EU-economieën bij elkaar, met aftrek van de Britse.

“Als je, zoals de meeste partijen in Nederland, wil dat de EU meer taken krijgt op het gebied van onder meer migratie en klimaat, dan is die 1,00 procent niet de houding waarmee je iets voor elkaar krijgt. Je moet ook bereid zijn om na te denken over een begroting die iets kan groeien. Daarom waarschuw ik Rutte en Hoekstra: kijk nou uit dat je met een te halsstarrige houding en een te harde toon veel landen van je vervreemdt en op andere dossiers je gunfactor verliest om ook af en toe wat terug te krijgen.”

Hetzelfde beeld ziet Jetten bij de Nederlandse opstelling in het Europese migratiedebat. In september besloten vijf landen (Duitsland, Frankrijk, Italië, Finland en Malta) dat ze, bij gebrek aan EU-brede oplossingen, beter gingen samenwerken bij het verdelen van de migratielasten. “Ik vind dat het kabinet te vaak zegt: nee, dat is geen goed alternatief. Dan wil ik horen van Rutte en staatssecretaris Broekers-Knol (VVD) wat dan wel het alternatief is. Als vier of vijf landen in de EU een doorbraak proberen te forceren op migratiegebied, moet Nederland een van die landen zijn.”

Lees ook:
Voor D66 is klimaat geen splijtzwam: ‘Het hoeft het land niet te verdelen’

Rob Jetten beloofde bijna een jaar geleden tegenover Trouw een scherper geluid over klimaat, als nieuwe fractieleider van D66. Klimaatbeleid moet socialer en de grote bedrijven moeten meer betalen, zegt Jetten. 

Tussenpaus of blijvertje? Rob Jetten heeft het moeilijk aan de vooravond van de Europese verkiezingen

Hij heeft de ‘gunfactor’, en maakte sinds zijn lancering nog weinig fouten. Toch had D66-fractievoorzitter Rob Jetten het moeilijk aan de vooravond van de Europese verkiezingen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden