Formatie

Remkes na marathonsessie (en zes maanden na verkiezingen): ‘Alle opties nog open in formatie’

Eerder vandaag: Sigrid Kaag, Wopke Hoekstra, Mark Rutte en Pieter Heerma in Het Logement in Den Haag. Beeld ANP
Eerder vandaag: Sigrid Kaag, Wopke Hoekstra, Mark Rutte en Pieter Heerma in Het Logement in Den Haag.Beeld ANP

In een ongewoon lange sessie heeft informateur Johan Remkes de uitwegen uit de impasse verkend met de hoofdrolspelers uit de formatie. Woensdag zetten ze dat voort. Zes maanden na de stembusgang liggen ‘alle opties’ weer op tafel.

De optie van een minderheidskabinet uit VVD, D66 en CDA - de kern van de opdracht aan Remkes - lijkt na maandag wel verder weg. Officieel liggen volgens Remkes ‘alle varianten nog op tafel’, dus ook een meerderheidsvariant is weer in beeld. Volgens D66-leider Kaag is er ‘intensief gesproken’.

Na meer dan zeven uur praten laten de teams van VVD, D66 en CDA maandagavond uit het restaurant van het naburige Nieuwspoort hun diner aanvoeren. Ravioli, Aziatische wokkip of kalfsoester, dat blijft het geheim van de nu al zes maanden slepende formatie, die nog steeds geen echte formatie is geworden.

Mark Rutte en zijn secondant Sophie Hermans, Sigrid Kaag en Rob Jetten, Wopke Hoekstra en Pieter Heerma zitten urenlang bij elkaar in Het Logement, het gebouw waar ook parlementaire enquêtes plaatsvinden.

‘Beter dan ooit’

Het is de langste sessie op één dag tot nu toe, na drie weken waarin het stof in politiek Den Haag meermalen hoog opwervelde. D66 zag Kaag aftreden, het CDA minister Bijleveld en afgelopen weekend staatssecretaris Mona Keijzer. Kaag hekelde Ruttes politieke stijl in een lezing waarop Rutte twee weken later hun relatie ‘beter dan ooit’ noemde. Vorige week bleek Rutte tijdens de Algemene Beschouwingen bereid de begroting voor komend jaar aan passen, na druk van onder andere PvdA en GroenLinks.

Het feit dat er zaken kon worden gedaan met deze partijen, tezamen met het feit dat Kaag zondag haar blokkade opgaf tegen de ChristenUnie, bracht de hoop dat er deze week misschien eindelijk een doorbraak zou komen. Maar het lange overleg vandaag lijkt erop te wijzen dat partijen in ieder geval niet eendrachtig een poging willen wagen voor z’n minderheidskabinet.

Remkes vertrok met de opdracht om - als er geen meerderheidskabinet mogelijk bleek - te kijken naar een minderheidskabinet, uit de combinatie VVD, D66 en CDA. Kaag was daar ook toen al niet honderd procent voor, D66 hield het paadje naar een meerderheidskabinet nadrukkelijk open. Dit weekend herhaalt Kaag dat opnieuw: haar voorkeur heeft praten met de zes partijen uit het politieke midden, zonder voorwaarden vooraf.

‘Geen boosheid’

Bij VVD en CDA zal dit niet meteen gezien zijn als de grote doorbraak. Wel is door Kaags geste ook de variant van een doorstart van het huidige kabinet mogelijk. Bij de verkiezingen haalde de huidige coalitie van vier partijen 78 zetels, dat zijn er na het vertrek van Omtzigt uit het CDA en het opgeven van haar zetel door Keijzer nog steeds 77.

“Ik voel geen boosheid richting D66”, zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers weekend in een interview met Het Parool. Tot voor kort leken de medisch-ethische kwesties een te groot struikelblok. Volgens Segers ligt het wetsvoorstel Voltooid Leven van D66 nog steeds heel moeilijk bij zijn partij. “Tegelijkertijd zie ik dat medisch-ethisch heel groot wordt gemaakt. Terwijl er zoveel momenten zijn dat D66 en ChristenUnie de afgelopen vier jaar schouder aan schouder stonden: voor goed klimaatbeleid, voor sociaal beleid, voor de rechtsstaat, voor humaan asielbeleid.”

Update 28-09:

In een eerdere versie stond vermeld dat Rutte met steun van PvdA en GroenLinks de begroting door het parlement wist te slepen. Dat is voorbarig. De demissionair premier heeft, mede onder druk van die oppositiepartijen, de begroting aangepast, om de kans op brede steun in het parlement te vergroten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden