Limburgse bestuurscrisis

Remkes gaat Limburgs college maar zelf samenstellen: ‘Unieke situatie’

Johan Remkes, waarnemend gouverneur van Limburg, tijdens Provinciale Statenvergadering Limburg. Beeld ANP
Johan Remkes, waarnemend gouverneur van Limburg, tijdens Provinciale Statenvergadering Limburg.Beeld ANP

Waarnemend commissaris Johan Remkes (VVD) van Limburg gaat zelf kandidaten werven en voordragen voor een nieuw college van Gedeputeerde Staten. Uitzonderlijk, stelt Marcel Boogers, hoogleraar regionaal bestuur.

Uiterlijk 2 juli wil waarnemend commissaris Johan Remkes van Limburg dat de nieuwe gedeputeerden worden geïnstalleerd. Remkes reageert hiermee op een advies dat formateur Onno Hoes donderdag uitbracht. Het is gebruikelijk dat de fracties die een coalitie vormen, zelf hun kandidaten voordragen.

Zes van de zeven partijen zijn bereid en in staat iemand ‘aan te dragen’ uit wie Remkes kan kiezen. De Partij voor de Dieren wil ‘geen poppetje’ voordragen en zegt dat de inhoudelijke afspraken over natuurherstel en aanpak van het stikstofdossier voorrang hebben.

Remkes schreef donderdag in een brief aan de Staten het zeer te betreuren om op deze manier tot een nieuw bestuur te komen “omdat deze verantwoordelijkheid primair bij uw Staten en uw Statenfracties zelf behoort te liggen”.

Integriteitskwesties

Het is een unieke situatie, zegt Marcel Boogers, hoogleraar regionaal bestuur aan de Universiteit Twente. “Remkes neemt nu zelf het initiatief om een college te vormen. Dat is uitzonderlijk, ik ken daar geen voorbeelden van. Niet uit het provinciaal bestuur en ook niet van burgemeesters die dit zo hebben aangepakt.”

De Limburgse bestuurscrisis ontstond in maart toen twee gedeputeerden van het CDA aftraden vanwege integriteitskwesties. Een maand later stapte ook de rest van het college op, inclusief de commissaris van de koning, Theo Bovens. Vervolgens werd Remkes door minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken benoemd tot tijdelijk opvolger met de opdracht de bestuurlijke verhoudingen in Limburg te herstellen. Daarna werd Onno Hoes, voormalig burgemeester van Maastricht, gevraagd de mogelijkheden voor een nieuw provinciebestuur te verkennen.

Monstercoalitie

Een zakenkabinet leek de beste oplossing. Hoes kwam vorige week donderdag met het advies voor een nieuw samenwerkingsverband van acht fracties, waaronder het CDA. Maar vrijdag liet het CDA plots weten daar geen trek in te hebben. De zeven overblijvers werden daarop versterkt door twee andere partijen (SP en Partij voor de Dieren) en spraken af samen aan een nieuw bestuur te gaan werken. Maar maandag ging het weer mis.

Toen haakte Samen voor Limburg (SVL, een afsplitsing van Forum voor Democratie) plots af omdat de nieuwe samenwerking geen recht zou doen aan de verkiezingsuitslag. Dinsdag gaf ook de SP er de brui aan, omdat de overgebleven acht slechts over een zetel meerderheid konden beschikken in de Staten, en dat vindt de SP geen stabiele basis om verder te gaan. Zes van de zeven overblijvers – VVD, PvdA, D66, GroenLinks, 50Plus, Lokaal-Limburg en de PvdD, die dus samen geen meerderheid hebben – willen nu toch iemand aandragen als mogelijk nieuw gedeputeerde. Het zou de eerste coalitie in Limburg worden zonder christendemocraten (tot 1980: KVP) in meer dan honderd jaar.

Het is een ‘monstercoalitie’, zegt Boogers. “En dan kan het geen kwaad als de gedeputeerden enigszins onafhankelijk van de fractie zijn. Anders wordt het een onbestuurbaar geheel. In principe is het college al onafhankelijk, maar met gedeputeerden uit de fractie zul je zien dat ze daar telkens mee in overleg gaan.”

Intussen begrijpt hij wel dat Remkes het voortouw neemt. “Hij heeft een opdracht van de minister gekregen. En kan in deze impasse nu doorpakken. Per slot kan hij straks toch terug naar Groningen.”

Lees ook:

De Limburgse ons-kent-ons-mentaliteit nekt een kritische bestuurscultuur

Voor de zoveelste keer is het Limburgse bestuur in een integriteitskwestie is beland. ‘Mensen zijn geneigd minder kritisch naar elkaar te zijn.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden