Stikstof

Remkes: De luchtvaart moet eerst schoner, voor ze mag groeien

Beeld ANP

De luchtvaart mag alleen groeien als ze eerst haar stikstofuitstoot terugbrengt, vindt de adviescommissie-Remkes. De opening van Lelystad Airport wordt alsmaar onzekerder.

Als de luchtvaart haar stikstofuitstoot niet terugbrengt, dan kan deze sector niet verder groeien. Met haar nieuwste advies zet de commissie-Remkes de luchtvaartplannen van het kabinet op losse schroeven. De opening van Lelystad Airport wordt nog onzekerder dan die al was.

Het college dat onder leiding van Johan Remkes het kabinet adviseert over terugdringing van stikstof, noemt het “rechtvaardig ten opzichte van andere sectoren”, als ook de luchtvaart de stikstofuitstoot reduceert. “De gewenste groei van Schiphol en het openstellen van Lelystad Airport zijn dan alleen mogelijk als de stikstofuitstoot van de luchtvaartsector als geheel afneemt.”

De stikstofuitstoot van de luchtvaart is beperkt. Het RIVM becijfert die op 0,1 procent van de totale uitstoot. Ter vergelijking: de landbouw is goed voor 47 procent, wegverkeer voor 6,4 procent. Volgens de commissie is het percentage van de luchtvaart vertekend, omdat het alleen uitgaat van in Nederland opstijgende en landende vliegtuigen, tot een hoogte van 3.000 voet. Als ook de uitstoot van overvliegende toestellen boven die hoogte wordt meegerekend, bedraagt de stikstofdepositie tussen de 0,7 en 1,1 procent.

De vliegende Radstedeling levert niet in

Relatief klein of niet, Remkes vindt dat álle sectoren hun stikstofuitstoot moeten terugbrengen. In zijn vorige rapport, eind september, adviseerde hij om de maximum snelheid omlaag te brengen en om de veestapel in te krimpen, maatregelen die zeer gevoelig lagen en liggen, vooral bij ‘vroempartij’ VVD en bij het CDA, dat een grote boerenachterban heeft.

Ingrepen in de luchtvaart kunnen het draagvlak voor andere maatregelen vergroten, denkt Remkes. Tijdens de boerenprotesten van afgelopen najaar was één van de belangrijkste klachten dat de boer wél moet inleveren, maar de vliegende Randstedeling niet. Boeren bezetten vliegveld Eindhoven en tractoren werden door de marechaussee tegengehouden toen ze opstoomden naar Schiphol.

De commissie draagt ook maatregelen aan om de luchtvaart schoner te maken, zoals elektrisch taxiën, vernieuwing van de vloot met efficiëntere en lichtere vliegtuigen, het verminderen van het aantal vluchten en het weren van vervuilende vliegtuigen met een bonus-malussysteem.

De luchtvaartplannen worden steeds ingewikkelder

De stikstofuitstoot is weliswaar beperkt, toch ligt de luchtvaart steeds meer onder vuur om de vrijkomende CO2, fijnstof en vanwege de geluidsoverlast. In het regeerakkoord sprak het kabinet af dat vliegveld Lelystad opengaat en dat Schiphol, onder voorwaarden, mag groeien. Maar sinds de formatie van het kabinet in 2017 is het sentiment rond vliegen veranderd. Toen kende nog niemand het woord ‘vliegschaamte’, nu is vliegen discutabel, vanwege de bijdrage aan klimaatverandering.

Ook vanwege de gevreesde overlast op de Veluwe is het enthousiasme voor Lelystad Airport getemperd bij coalitiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie. Zij vinden dat het vakantievliegveld alleen open mag als er exclusief vluchten opstijgen en landen die nu al aankomen op Schiphol. De Europese Commissie staat dergelijke overheidssturing echter niet toe. Daarom kwam minister Cora van Nieuwenhuizen met een compromis, waarin er op Lelystad gedeeltelijk “autonome groei” mag plaatsvinden. Recent zei zij in Trouw dat zij in Brussel het onderste uit de kan heeft gehaald. Als de Tweede Kamer niet akkoord gaat met haar oplossing, dan kan Lelystad niet open. “Dit is wat het is.”

Binnenkort gaat de Tweede Kamer in debat met de minister over de luchtvaart en Lelystad, ook het stikstofadvies zal daarbij betrokken worden. De stikstofproblematiek maakt de uitvoering van de luchtvaartplannen uit het regeerakkoord nog ingewikkelder dan ze toch al waren.

Lees ook:

Minister houdt poot stijf: Zonder nieuwe vluchten geen Lelystad

Coalitiepartijen D66, ChristenUnie en CDA willen geen marktwerking op luchthaven Lelystad. Volgens minister Van Nieuwenhuizen is dat echter onontkoombaar.

De tragedie van de schone lucht

Het heeft er alle schijn van dat het kabinet de boodschap van het adviescollege van Remkes nog niet heeft begrepen, schrijft columnist Patrick Jansen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden