Corona-aanpak

Regionale aanpak piept en kraakt, maar nieuw plan blijft onduidelijk

Premier Mark Rutte tijdens het Tweede Kamerdebat over het coronavirus. Het virus is sinds het laatste coronadebat begin september bezig aan een flinke opmars.Beeld ANP

Toen de ‘intelligente lockdown’ in juni werd afgebouwd, wist iedereen waar die aan toe was. Overzicht welke beperkingen volgen bij verder oplopende cijfers, ontbreekt nu.

Zo duidelijk als de afbouw van de lockdown in juni en juli was, zo onnavolgbaar is de situatie nu de besmettingscijfers weer rap oplopen. Volgens premier Mark Rutte is de kans ‘heel erg groot’ dat er aanvullende maatregelen moeten komen. Maar welke, en waar?

Donderdag of vrijdag zullen opnieuw een aantal veiligheidsregio’s het stempel ‘zorgelijk’ krijgen, zodat daar dezelfde beperkingen gaan gelden als in de zes (Randstedelijke) regio’s waar vorige week werd opgeschaald. Daar moeten cafés om 1 uur sluiten en zijn in zaaltjes nog maximaal vijftig mensen welkom. Ook nemen de regio’s zelf maatregelen op het gebied van handhaving en voorlichting.

Is het genoeg?

De vraag is of het genoeg is. Zoals ook in het voorjaar het geval was, zie je de resultaten van een ingreep pas na een dag of tien, als besmette mensen symptomen krijgen. De kans is daarom groot dat áls de beperkingen, in combinatie met een hervonden gevoel van urgentie onder de bevolking, effect hebben, dit zichtbaar wordt nadat de cijfers eerst nog verder zijn opgelopen. Als over een week het aantal dagelijkse besmettingen is verdubbeld, naar rond de 4000 per dag, zal het kabinet zich vermoedelijk genoodzaakt zien nog verder in te grijpen.

Maar hoever? En nog altijd regionaal? Toen het kabinet in juni en juli de ‘intelligente lockdown’ afbouwde, was de werkwijze helder. Er lag een routekaart: elke paar weken zou een verlichting mogelijk zijn, voor kappers, de horeca, of reizen binnen Europa, mits de besmettingscijfers een dalende of niet al te zeer oplopende trend lieten zien.

Een routekaart voor aanscherping van de regels ontbreekt nu. In een motie vroeg D66-fractievoorzitter Rob Jetten het kabinet om met zo’n overzicht te komen. Als de cijfers verder oplopen, en sommige regio’s krijgen onverhoopt het hoogste predicaat ‘zorgelijk’, wat voor maatregelen volgen er dan?

Het kabinet werkt nog aan een ‘gereedschapskist’ waarin maatregelen zitten die regio’s kunnen nemen bij verschillende ‘escalatieniveaus’. Een grote uitbraak in studentenhuizen bestrijd je immers niet door de horeca te sluiten. Rutte noemde in debat met de Kamer al enkele voorbeelden, zoals een meldplicht voor evenementen, winkeltijden alleen voor kwetsbaren, of in het uiterste geval een inreisverbod voor mensen uit het buitenland. ‘Maatwerk’ blijft het devies.

Ierland kwam met overzichtelijke kaart

Het stoort inmiddels een meerderheid in de Tweede Kamer dat de potentiële maatregelen er nog niet zijn. Ierland kwam bijvoorbeeld met een overzichtelijke kaart, waarop te zien valt welke beperkingen per sector gaan gelden naarmate het reproductiegetal stijgt. Het verheldert de communicatie naar de bevolking. Aan de andere kant heeft zo’n kaart ook weer beperkingen, omdat je moeilijker uitzonderingen kunt maken voor nauwelijks getroffen sectoren en omdat het kan leiden tot ad hoc-besluiten.

Wat niet helpt is dat het kabinet soms een weifelende indruk maakt, waarbij het wordt ingehaald door de actualiteit. Het groots aangekondigde testbeleid werd vanwege capaciteitsgebrek meermaals bijgesteld. Het kabinet roept op om te blijven thuiswerken, terwijl het openbaar vervoer een campagne houdt om méér mensen naar het werk te vervoeren. In ziekenhuizen is een mondkapje nog niet verplicht, maar wel op de pont in de buitenlucht. Amsterdam en Rotterdam kwamen deze zomer op drukke plekken met een mondkapjesplicht, nu de cijfers nog hoger liggen, hoor je er niemand meer over.

De strategie met regionale beperkingen laat bovendien al het waterbedeffect zien, waar critici voor vreesden. Lokale zender AT5 berichtte deze week dat Amsterdammers hun bruiloftsfeesten verplaatsen naar Zaandam, omdat daar nog honderd mensen zalen in mogen. Het is de vraag hoe lang regionaal ‘maatwerk’ nog houdbaar is.

Lees ook:

Op vakantie? De wirwar aan reisadviezen, regels, codes oranje en rood opgehelderd

Wie door Europa reist, stuit op een wirwar aan reisadviezen. Zo is een Utrechter nu niet meer welkom in België, maar door het land reizen mag nog wel. Vijf vragen over wat kan, mag en moet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden