Megarechtszaak

Rechtbank: Verdediging MH17 mag andere scenario’s dan Buk-raket onderzoeken

Wrakstukken van de MH17. De top van het Russische leger stuurde de Buk-raketinstallatie naar het front in Oekraïne. Daarmee zijn ze verantwoordelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, concludeert het internationale onderzoekscollectief Bellingcat.Beeld ANP

De rechters in het MH17-proces staan toe dat op verzoek van de verdediging alsnog enkele getuigen worden gehoord die andere scenario’s dan de Buk-raket kunnen ondersteunen. 

Voor de formulering van een deel van de onderzoekswensen krijgt de verdediging meer tijd. De megarechtzaak loopt hierdoor geen verdere vertraging op, maar zal nog minstens tot november volgend jaar duren.

De rechtbank hecht grote waarde aan een eerlijk strafproces, zo gaf voorzittend rechter Steenhuis aan. Voor het neerhalen van vlucht MH17, waarbij op 17 juli 2014 alle inzittenden om het leven kwamen, staan vier verdachten terecht. Alleen de Rus Poelatov wordt vertegenwoordigd door een Nederlands advocatenteam.

De rechtbank is daarom terughoudend geweest bij het afwijzen van de vele onderzoekswensen van de verdediging. Wel speelt mee dat verdachte Poelatov nog niets van zich heeft laten horen of willen verklaren. Ook heeft de verdediging niet altijd voldoende gemotiveerd waarom een bepaalde getuige of expert opnieuw moest worden gehoord.

Twijfel zaaien als tactiek

Het openbaar ministerie noemde eerder het gros van de wensen van de verdediging ‘niet onderbouwd’. De tactiek van de advocaten is erop gericht twijfel te zaaien over het hoofdscenario van justitie: dat een Buk-raket afgeschoten vanaf door pro-Russische troepen gedomineerd grondgebied de Boeing 777 van Malaysia Airlines getroffen heeft. Alternatieve scenario’s zijn dat het een gevechtsvliegtuig was, of dat vlucht MH17 juist werd aangezien voor een (Oekraïens) gevechtsvliegtuig. Het OM liet eerder zien dat het ook deze alternatieve scenario’s apart heeft onderzocht, met behulp van internationale onderzoeksinstituten.

De verdediging mag nu onder andere een deskundige laten kijken of beeldmateriaal is gemanipuleerd en of de berekeningen van de afvuurlocatie van de Buk kloppen. Ook mag het een eigen deskundige aanwijzen om de reconstructie te bekijken van de MH17. Die is gemaakt op basis van de gevonden restanten van het vliegtuig en staat opgesteld op de luchtmachtbasis in Gilze-Rijen.

In zijn tussenuitspraak wees rechter Steenhuis ook een groot deel van de verzoeken van de advocaten af. Die zijn volgens de rechtbank niet nodig voor een eerlijke verdediging, of het gaat om ‘zinloze’ verzoeken documenten te leveren waarvan het OM al aantoonde dat ze die niet hebben, zoals originele radargegevens.

Het proces gaat verder op 31 augustus. De verdediging moet voor eind september haar nadere onderzoekswensen indienen. De rechtbank denkt dat er dan voldoende gelegenheid is geweest voor overleg met de verdachte, die zich in Rusland bevindt. Eerder contact was volgens de verdediging vanwege coronabeperkingen lastig. Er staan tot november 2021 zittingsweken gepland.

Lees ook:

Wie drukte er op de rode knop? Justitie begint aan de ingewikkelde MH17-puzzel

Wie drukte op de lanceerknop van de Buk-raketinstallatie, waarmee vlucht MH17 is neergeschoten? Wie gaf daarvoor het bevel en waarom? Of er antwoorden komen op deze cruciale vragen zal moeten blijken tijdens het MH17-proces dat in maart begon. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden