Partijconflict

PvdA zet punt achter affaire-Van Dijk – dat hoopt het bestuur tenminste

Gijs van Dijk in 2021. Beeld ANP / Peter Hilz
Gijs van Dijk in 2021.Beeld ANP / Peter Hilz

Het PvdA-Bestuur gaat diep door het stof tegenover het weggestuurde Kamerlid Gijs van Dijk. Hij mag terugkomen, maar Van Dijk gaat alsnog iets anders doen.

Christoph Schmidt

De bijna 600.000 mensen die bij de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar op de Partij van de Arbeid hebben gestemd, houden er wellicht een bittere nasmaak aan over. De zogeheten affaire-Van Dijk, die de partij maandenlang intern heeft beziggehouden, is vrijdag tot een soort van voorlopig einde gekomen. Het eindresultaat is dat Gijs van Dijk, die in februari was weggestuurd uit de PvdA-fractie na meldingen over grensoverschrijdend gedrag, bijna negen maanden later eerherstel krijgt. Hij mag terugkeren in de Tweede Kamer – maar doet dat niet.

Die opmerkelijke climax is het gevolg van een spijtbetuiging die het partijbestuur vrijdag verspreidde, na wekenlange onzekerheid over het lot van Van Dijk. Daarin gaat het bestuur diep door het stof. De conclusies die een beroepscommissie van de partij deze maand trok, namelijk dat het bestuur ‘onzorgvuldig’ en ‘ongepast’ heeft gehandeld en dat de sancties tegen Van Dijk van tafel moeten, worden alsnog een-op-een overgenomen. Eerder had partijvoorzitter Esther-Mirjam Sent nog laten weten aan die sancties te willen vasthouden.

Partijvoorzitter Esther-Mirjam Sent tijdens de ledenraad van de PvdA.  Beeld ANP
Partijvoorzitter Esther-Mirjam Sent tijdens de ledenraad van de PvdA.Beeld ANP

Bestuur door het stof

De meldingen over grensoverschrijdend gedrag van Van Dijk betroffen vooral affaires in zijn privéleven. Volgens de beroepscommissie heeft het bestuur nooit duidelijk kunnen maken in hoeverre daarmee ook zijn functioneren als PvdA-Kamerlid (en van zijn werkomgeving) is overschaduwd. “Het partijbestuur onderschrijft dat de kwestie draait om meldingen die betrekking hebben op de privésfeer”, aldus de nieuwe verklaring. “Daarbij gaat het niet om meldingen die betrekking hebben op seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het spijt het partijbestuur dat die indruk niet eerder is weggenomen.”

Het bestuur geeft ook toe dat het hele proces ‘waarmee met de meldingen is omgegaan’ niet netjes is verlopen. “Hiervoor maakt het partijbestuur zijn excuses.”

Van Dijk gaat iets anders doen

De afgelopen maand kreeg de affaire-Van Dijk een nieuwe dimensie vanwege het plotselinge vertrek van PvdA-Kamerlid en oud-Kamervoorzitter Khadija Arib, in weer een heel andere zaak. Door de uitspraak van de beroepscommissie kwam Van Dijk in beeld als eerste gegadigde om de vrijgekomen zetel in te nemen. Hijzelf liet weten dat hij dat graag wilde, het liefst weer binnen de sociaaldemocratische fractie, anders daarbuiten, als Kamerfractie nummer 21. Met het officiële afscheid van Arib in zicht, komende dinsdag, nam de spanning toe.

Maar tegelijk met de spijtbetuiging en het eerherstel door het bestuur heeft Van Dijk vrijdag laten weten dat hij alsnog van die Kamerzetel afziet, juist op het moment dat de weg daarvoor definitief open lag. “Nu de PvdA excuses heeft aangeboden en de uitspraak van de beroepscommissie overneemt, sluit ik een lastige periode af. Alles afwegend wil ik nu een nieuwe start maken. Dat kan ik in de Tweede Kamer doen. Toch kies ik daar nu niet voor. Ik blijf me inzetten voor mensen die kwetsbaar zijn en mogelijk niet zelf hun stem kunnen laten horen.”

Pikant afscheid

Of het laatste woord in deze zaak nu is gezegd, valt te bezien. De voorbije week groeide de kritiek op voorzitter Sent, die de verdenking op zich laadde dat ze sturend zou hebben opgetreden. Het was al opvallend dat zij de conclusies van de beroepscommissie naast zich neerlegde. Daarbovenop kwam vorige week de onthulling van weekblad HP/De Tijd dat de partijvoorzitter het externe onderzoeksbureau eerder dit jaar onder druk zou hebben gezet om met belastende conclusies te komen over Van Dijk, zodat sancties onvermijdelijk zouden zijn. Voor Sent lijkt met de knieval van het bestuur tegenover Van Dijk de ergste kou nu uit de lucht.

Het beoogde afscheid van Arib belooft dinsdag hoe dan ook een pikant moment te worden. Normaal gesproken leest Aribs opvolger als Kamervoorzitter, Vera Bergkamp, plenair de afscheidsbrief van een vertrekkend Kamerlid voor, gevolgd door een persoonlijk dankwoord van Bergkamp zelf. In de affaire rond haar persoon – er werd een extern onderzoek in gang gezet naar haar vroegere gedrag als Kamervoorzitter – leverde Arib vorige maand felle kritiek op Bergkamp.

De eerstvolgende gegadigde om Aribs plek in te nemen is nu Kirsten van den Hul, die van 2017 tot 2021 ook al voor de PvdA in de Kamer zat.

Lees ook:

PvdA-bestuur komt ondanks beroep niet terug van schorsing Van Dijk

De interne beroepscommissie van de Partij van de Arbeid (PvdA) vindt dat het besluit om Gijs van Dijk te weren uit de Tweede Kamerfractie teruggedraaid moet worden. De PvdA gaat daar niet in mee.

Onderzoek bevestigt beschuldigingen tegen PvdA’er Gijs van Dijk, terugkeer uitgesloten

Oud-Kamerlid Gijs van Dijk is niet langer welkom bij de PvdA, nadat uit een onderzoek gebleken is dat hij zich schuldig maakte aan grensoverschrijdend gedrag.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden