CDA

Prominente CDA’er omarmt verhaal Omtzigt: ‘speciale’ regeringscommissaris moet Belastingdienst en UWV aanpakken

Richard) van Zwol schreef het praktische visiedocument voor het CDA. Hij is voorzitter van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Beeld cda
Richard) van Zwol schreef het praktische visiedocument voor het CDA. Hij is voorzitter van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA.Beeld cda

Er moet in het nieuwe kabinet een speciale regeringscommissaris komen die alle uitvoeringsorganisaties door de molen haalt en laat terugkeren tot de oorspronkelijke kernopdracht: dienstbaar zijn aan burgers. Dat schrijft prominent CDA’er Richard van Zwol in een visiestuk aan zijn partij.

Esther Lammers

Richard van Zwol, voorzitter van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA, voormalig topambtenaar en lid van de Raad van State, noemt het een ‘ereplicht’ voor politieke partijen om de verhouding tussen overheid en haar burgers weer gezond te maken. En dat geldt zeker ook voor het CDA, zegt hij. Hij schreef het visiestuk nadat hem was gevraagd een praktische uitwerking te maken voor de partij van het eerdere visierapport Zij aan Zij en het CDA-verkiezingsprogramma van partijleider Wopke Hoekstra.

De toeslagenaffaire en de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen door de gaswinning hebben volgens Van Zwol duidelijk gemaakt hoezeer overheidsdiensten zoals de Belastingdienst, het Coa, Duo en de IND zijn losgeraakt van hun publieke dienstbare kerntaak.

De taken van deze diensten werden steeds ‘complexer’, maar dat leidde volgens hem steeds niet tot een ‘herijking’ van doel, aanpak of impact op burgers, maar juist tot verdere verzelfstandiging van die diensten en steeds meer detaillering van regels. “Het moest wel fout gaan en dat ging het ook”, zegt Van Zwol.

Pieter Omtzigt

De politiek heeft volgens hem de opdracht om deze systeemfouten in het overheidsapparaat weg te werken, zodat het vertrouwen van burgers wordt hersteld. Van Zwol verwijst daarbij naar het boek van de onlangs opgestapte Pieter Omtzigt, die eveneens voor een nieuw sociaal contract tussen overheid en burgers pleit. Herstel van de eerlijke rechtsstaat is ook voor Van Zwol een belangrijk thema. Zo moet de Grondwet vernieuwd worden, bijvoorbeeld vanwege het recht van burgers dat ze eigenaar zijn van hun eigen digitale gegevens. De overheid moet ook advocaten gaan betalen die het voor burgers opnemen als ze door diezelfde overheid in de knel komen.

In het 48 pagina’s tellende stuk constateert hij dat het bij het CDA de afgelopen jaren aan ‘scherpte’ heeft ontbroken, en dat de partij geregeld is meegevoerd door ofwel neoliberale stromingen ofwel stromingen die de staat vooropstellen. Voor het CDA moet de koers zijn dat het een partij is ‘in het midden van de samenleving’, die koersvast is en haar principes hoog houdt. Van Zwol hoopt met het stuk te bereiken dat de onderling sterk verdeelde christen-democraten weer ‘optimistisch’ worden en dat CDA’ers de politiek ‘weer gaan vieren’.

Alternatief zorgplan

Het doel van christen-democraten moet zijn dat ze juist verbindend werken en onderlinge tegenstellingen in de samenleving overbruggen. Het CDA moet weer de volkspartij zijn, die anti-polarisatie is en vernieuwing initieert. Verder pleit Van Zwol onder meer voor een economisch Marshallplan voor Afrikaanse landen, een basisbaan voor uitkeringsgerechtigden, een integratieplan voor nieuwkomers en uitbreiding van Defensie en politie.

De christen-democraten moeten ook aan de bak met het formuleren van een visie op actuele medisch-ethische onderwerpen. Zo moet er worden nagedacht over genetische modificatie en embryoselectie, en in plaats van een voltooid-levenwet, zoals D66 wil, moet het CDA met een alternatief zorgplan komen zodat ouderen volwaardig oud kunnen worden. De partij zal ook een duurzaam groenplan moeten formuleren, zodat de CO2-emissie in 2050 inderdaad volgens de Parijs-afspraken naar nul is teruggebracht.

Uitgesteld

Het is een lange lijst van onderwerpen waarmee Van Zwol komt, en waarmee het CDA de komende jaren aan de gang kan om de partij concrete handvatten te geven om ‘hedendaagse’ christendemocratische politiek te bedrijven. Het stuk zou eerst zaterdag worden behandeld op het beladen CDA-congres over de verloren verkiezingen en het vertrek van Omtzigt. Maar dat is uitgesteld: het wordt op het volgende congres, einde dit jaar, besproken.

Lees ook:

Evaluatie verloren verkiezingen heeft CDA aan zichzelf te danken

Slechts sfeer en onderling wantrouwen kenmerken campagne volgens evaluatiecommissie Spies

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden