Racisme in het voetbal

Premier Rutte ergert zich aan vragen over racisme: ‘Vraag je af wat je er zelf tegen doet’

Premier Mark Rutte en Bruno Bruins, minister van medische zorg en sport tijdens het wekelijks vragenuur in de Tweede Kamer. Beeld ANP

De politiek alleen kan het racismeprobleem niet oplossen, vindt premier Rutte. Tijdens het wekelijkse vragenuurtje in de Tweede Kamer vroeg hij daarom de hulp van de Nederlander. 

“Met wetgeving alleen komen we er niet. Als we racisme het land uit willen jagen, dan moeten we dat met z’n allen doen.” Dat zei een zichtbaar geïrriteerde Mark Rutte in het wekelijkse vragenuurtje, dinsdag in de Tweede Kamer.

Hij veroordeelde het racisme van zondag in het stadion van FC Den Bosch scherp, maar is het beu dat er steeds naar de politiek wordt gewezen. “Als dit normaal wordt in Nederland, dan kunnen we tent beter sluiten. Het is daarnaast een illusie dat de politiek het allemaal kan oplossen. Iedereen moet zich de vraag stellen: wat doe ik zelf tegen racisme?”

De racistische spreekkoren die voetballer Ahmad Mendes Moreira afgelopen zondag naar zijn hoofd kreeg geslingerd, komen ook in Den Haag hard aan. Rutte moest zelf naar de Tweede Kamer komen, minister Bruins (medische zorg en sport) kon blijven zitten. Dit is chefsache, besloten de Kamerleden.

Volgens D66-kamerlid Jan Paternotte waren er zaterdag er bij de sinterklaasintocht in Den Bosch al signalen in dat het zondag weleens fout kon lopen. Hij zei dat de politiek aan zet is om het diepgewortelde probleem op te lossen. Premier Rutte moet daarin het voortouw nemen. Ook volgens GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver gebeurt er niet genoeg. “De coalitie moet alle opties overwegen om racisme de wereld uit te helpen.”

Bezorgd over groeiend antisemitisme

De SGP en ChristenUnie waren vooral verontwaardigd over de Hitlergroet die in het stadion te zien was. De woordvoerders uitten hun zorgen over het ‘groeiende probleem van antisemitisme.’ SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen hekelde de late reactie van de premier. Ook zei ze dat de KNVB hulp van Rutte vraagt. In een persconferentie maandag, liet bondscoach Ronald Koeman al subtiel weten dat het kabinet niet genoeg doet om het racismeprobleem op te lossen.

In aanloop naar de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Estland maakte het Nederlands elftal dinsdag al een statement tegen racisme. Vrijwel gelijktijdig plaatsten de Nederlandse internationals op Twitter en Instagram een bericht met de tekst ‘Enough is enough, stop racism’ (genoeg is genoeg, stop racisme). Rutte zei dat het kabinet met de Nederlandse voetbalbond om de tafel gaat om samen naar oplossingen te zoeken.

Wat doet u tegen racisme?

Een autodealer, een docent burgerschap en een ober vertellen wat zij doen om racisme tegen te gaan. ‘Als het lukt om een gesprek te hebben over racisme en discriminatie, voel ik me vereerd.’

Alexandra Wondel, docent burgerschap

Racisme verdwijnt niet na een lesje over discriminatie, weet Alexandra Wondel. Ze geeft les in burgerschap op een mbo, waar vooral jongens tot vrachtwagenchauffeur worden opgeleid. Ze probeert geen vooroordelen weg te nemen, zegt ze. “Die heb ik zelf ook.” In plaats daarvan probeert ze uit te leggen wat voor gevolgen ­racisme heeft. “Ik kies geen kant in een discussie, maar probeer uit te leggen wat het met mij doet.” Gelijkwaardigheid, daar gaat het Wondel om. “Mijn leerlingen mogen nooit zeggen: ‘Ik ben maar een chauffeur’. Andersom mogen zij ook niet zeggen dat ik ‘maar’ bruin ben.” Haar studenten zijn geen gemakkelijke praters, vertelt ze. “Als het lukt om een gesprek te hebben over racisme en discriminatie, voel ik me vereerd.”

Twan Stuivenberg, ober Museumhavencafé IJsselhuis in Gouda

Racisme moet je meteen veroordelen. Niemand heeft het recht om zich boven iemand anders te stellen en als dat wel gebeurt moet je dat gewoon aanpakken, vindt Twan Stuivenberg. Hij werkt al 23 jaar in de horeca en heeft wel­eens meegemaakt dat een collega van hem loempia werd genoemd. “Dan twijfel ik geen seconde. Die klant heb ik er meteen uitgezet, wegwezen.”

Het team waarin hij als ober werkt, is heel divers en racisme wordt in het café niet getolereerd. “Datzelfde geldt trouwens voor seksisme.”

Behalve adequaat handelen, is het volgens Stuivenberg ook belangrijk om racisme bespreekbaar te maken binnen het team. “Je moet in zo’n situatie echt niet het gevoel hebben dat je alleen staat.”

Erkan Akbas, eigenaar autobedrijf V-Max uit Almelo 

Het liefst gebruikt hij humor, zegt Erkan Akbas ­eigenaar van autobedrijf V-Max in Almelo. Aan de telefoon hebben klanten niet door dat hij van Turkse komaf is, omdat hij in zijn woorden klinkt ‘als een boer met een Twents accent’. Als klanten hem zien, slaat de sfeer af en toe om. “Het is niet zo dat ze een racistische opmerking maken, maar aan hun lichaamstaal en houding zie ik dat ze terugdeinzen. Omdat ik een Turk ben”, zegt Akbas. Negen van de tien keer lukt het hem die spanning met een grapje uit de lucht te halen. “Dan zeg ik dat ik geen blond haar en blauwe ogen heb, maar dat onze koffie daarom niet minder smaakt.” Hij erkent dat het niet altijd lukt om racisme met een knipoog te bevechten. “Je moet ook niet over je heen laten lopen.” Onlangs belde hij een verkoper om een bod te doen. De man besefte niet dat hij van Turkse komaf was en wilde zijn bod accepteren, omdat hij ‘geen zin had in een Mohammed voor de deur’. “Dat accepteer ik niet en dan hang ik gewoon op”, zegt Akbas.

Robin Goudsmit en Barbara Vollebregt

Lees ook: 

Hoe kon FC Den Bosch de plank zo misslaan?

Pas een dag nadat een voetbalwedstrijd van FC Den Bosch werd stilgelegd vanwege racistische uitlatingen, verklaarde de club afstand te doen van de racistische teksten. Waarom duurde dat zo lang?

De Bossche M-side komt niet voor het voetbal, weet ook de voorzitter van FC Den Bosch

Zondag lieten supporters van FC Den Bosch zich van een grof racistische kant zien tegenover Ahmad Mendes Moreira. Staat deze gebeurtenis op zichzelf of is er meer aan de hand bij deze club?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden