Corruptie

Politicoloog Krouwel: Giften aan politieke partijen werken corruptie in de hand

Bij het Haagse college van burgemeester en wethouders bleven woensdagavond de stoelen van wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui leeg. Ze hoeven van de raad ook niet meer terug te komen. Beeld ANP

De affaire-De Mos laat zien dat je politieke partijen met publiek geld moet betalen, zegt politicoloog André Krouwel. Anders hebben criminelen vrij spel.

De financiering van politieke partijen in Nederland is ‘wild west’ en werkt corruptie in de hand. Dat zegt politicoloog André Krouwel van de Vrije Universiteit Amsterdam in reactie op het vertrek van de Haagse wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui. Woensdagavond eindigde het debat in de gemeenteraad met een aangenomen motie van wantrouwen tegen de twee, voor het geval zij zouden willen terugkeren. Ze waren zelf al tijdelijk teruggetreden.

Er is volgens Krouwel maar één antwoord op corruptieaffaires zoals deze: de overheid moet politieke partijen met publieke middelen financieren, zodat ze niet meer van gulle gevers afhankelijk zijn. Volgens Krouwel kost dat honderden miljoenen, maar is het nodig om corruptie en de infiltratie van criminelen in de lokale politiek tegen te gaan. “Als je meer geld hebt, ben je niet meer zo gevoelig voor iemand die je 15.000 euro aanbiedt.” Tegelijkertijd moeten er strengere regels komen voor giften, en moeten alle donaties aan partijen openbaar gemaakt worden, vindt Krouwel.

Vergunning tegen betaling

De Mos en Guernaoui zouden volgens het Openbaar Ministerie tegen betaling vergunningen hebben geregeld voor lokale ondernemers. Het onderzoek zou zich onder andere richten op een ondernemer die geld doneerde aan de partij van de wethouders: Hart voor Den Haag/Groep de Mos.

Krouwel staat niet te kijken van die verdenking. Corruptiewaakhond Greco van de Raad van Europa heeft volgens hem al sinds 2003 kritiek op de manier waarop partijen in Nederland betaald worden. “In Noordwest-Europa loopt Nederland achter. Alleen in Engeland is het nog rampzaliger.”

De politicoloog neemt graag Duitsland en Zweden als voorbeeld. “Zij hebben partij-wetten, waarin de speciale plek van politieke partijen op het snijvlak van samenleving en staat wordt onderkend. Partijen zijn immers de plekken waar we onze toekomstige politici rekruteren. Die partijen krijgen veel geld om mensen te trainen en om het maatschappelijk debat te organiseren, en ze worden ook streng gecontroleerd. Wij geven dat geld liever uit aan subsidies voor naaikransjes of ringsteken.”

Lokale kwetsbaarheid

In Nederland zijn landelijke partijen voor een groot deel van hun budget afhankelijk van geldschieters, al krijgen zij ook wat subsidie. Lokale partijen niet: zij zijn volledig afhankelijk van giften. Dat maakt hen extra kwetsbaar.

Volgens Krouwel houden traditionele partijen zoals CDA en VVD een hervorming tegen. Zij zien het niet zitten om hun budget met lokale partijen te delen, en ze willen ook geen strengere regels die mogelijk hun eigen donateurs afschrikken. “De commissie Veling heeft vorig jaar verregaande maatregelen voorgesteld. Maar minister Ollongren zei dat die niet zouden passen in onze cultuur”, zegt Krouwel. “Gevestigde partijen als VVD, CDA en D66 hebben zelf veel geldschieters die niet willen dat hun naam bekend wordt.”

Lees ook:

Verbijstering in Haagse gemeenteraad nadat coalitie valt over corruptiezaak De Mos

Coalitiepartijen VVD, D66 en GroenLinks willen niet verder met een partij waarover een waas hangt van corruptie. Hoe nu verder, was woensdagavond de grote vraag tijdens een spoedvergadering van de raad.

Hoe de ‘ombudspolitiek’ van Richard de Mos tot een inval leidde

De onervaren Richard de Mos pronkte met zijn ‘ombudspolitiek’ waarmee hij de belangen van ondernemende burgers liet samengaan met die van de gemeente. Hij was gewaarschuwd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden