Formatie

Ploumen en Klaver zetten maximale druk op Hoekstra: Nu doorpakken

Fractieleider Lilianne Ploumen (PvdA) komt aan voor een gesprek met informateur Mariëtte Hamer. De formatie zit volgens betrokkenen in een complexe fase.  Beeld ANP
Fractieleider Lilianne Ploumen (PvdA) komt aan voor een gesprek met informateur Mariëtte Hamer. De formatie zit volgens betrokkenen in een complexe fase.Beeld ANP

De druk op CDA-leider Wopke Hoekstra loopt op. Stop met schijnbewegingen en kom aan tafel, zeggen D66, PvdA en GroenLinks. Daarmee staat de formatie aan de vooravond van een nieuwe fase.

Informateur Mariëtte Hamer had het nog zo gevraagd: mondje dicht over de gesprekken. Maar deze zonnige donderdagmiddag houden PvdA en GroenLinks het niet meer. CDA-leider Wopke Hoekstra moet stoppen met schijnbewegingen maken en gaan praten over een te vormen kabinet, zeggen Lilianne Ploumen en Jesse Klaver.

Daarmee slaan ze Hoekstra om de oren met zijn eigen verkiezingsleus: ‘nu doorpakken’. “Hoekstra zegt steeds ‘vooruit met de geit’, maar ik laat het aan jullie verbeelding of die geit ook onderweg is”, aldus Ploumen donderdag na afloop van haar gesprek met Hamer. Ook Klaver reageert geprikkeld. Aanleiding zijn de opmerkingen van Hoekstra eerder deze week, dat de verschillen tussen zijn CDA en de beide linkse partijen ‘zeer groot’ zijn. “De enige manier om te kijken of je er uit kan komen, is om het gesprek aan te gaan en niet om bij voorbaat al weg te lopen”, aldus Klaver. Ploumen sneert dat het CDA in Brabant kennelijk wel kan samenwerken met Forum voor Democratie. “Dat deden ze zó.”

D66 doet ook een duit in het zakje

Een paar uur later voert Sigrid Kaag de druk verder op. Haar stijl is anders, meer verbindend en verzoenend. “De overeenkomsten zijn groter dan de verschillen”, aldus de partijleider van D66, die samen met de VVD het voortouw heeft in de formatie. Kaag heeft haast. “De verkiezingen zijn al tweeënhalve maand geleden.”

Informateur Hamer moet voor zondag 6 juni een voorstel doen wie met wie als eerste gaat praten over een nieuw kabinet. De vijfpartijenvariant - de favoriet van Kaag - is een logische eerste keus. Maar het spel wordt deze week hard gespeeld. Alleen VVD-leider Mark Rutte houdt zich voorlopig op de vlakte. Dat betekent dat de druk vooral bij Hoekstra ligt, die vreest dat zijn CDA als kleinere partij rechts van het midden klem kan komen te zitten tussen Ruttes VVD en linkse(re) partijen.

De zesde partij die deze week meermalen aanschoof bij Hamer is de ChristenUnie. Met partijleider Gert-Jan Segers heeft ze vooral over het herstelplan gesproken, de andere opdracht van de informateur. Inhoudelijk wil de ChristenUnie graag meepraten, maar de partij staat zeker niet te trappelen om weer te regeren. Ook niet bij de tweede of derde formatiepoging, aldus Segers donderdag, terwijl Rutte en Hoekstra hem graag aan tafel zouden zien.

Verbazing dat Hamer deze week niet met SP, Volt of JA21 praatte

Bij de ChristenUnie leeft er verbazing dat Hamer deze week niet met meer partijen heeft gepraat, die hebben aangegeven mee te willen denken over het coronaherstelplan, zoals Volt, de SP of JA21. Een mogelijke verklaring is dat de ChristenUnie nu nog deel uitmaakt van het demissionaire kabinet. Mocht de formatie te lang duren, dan komen de nieuwe begrotingsplannen voor een groot deel op het bordje van het oude kabinet.

Hamer heeft de thema’s duurzaamheid, digitalisering en inclusieve samenleving als prioriteit bij de besprekingen aangemerkt. Van de Tweede Kamer kreeg ze ook de opdracht herstel van de democratische rechtsorde te onderzoeken. Daarmee is de taakopvatting van de informateur zo breed geworden, dat het maar de vraag is of ze haar deadline van zondag haalt. Zeker als enkele hoofdrolspelers elkaar steken blijven uitdelen. Vrijdagmorgen zitten Kaag en Rutte opnieuw samen bij de informateur.

Lees ook:

De Kamer wil weten: Waarom sloot het ministerie juist met Sywert van Lienden een grote mondkapjesdeal?

Ruim 9 miljoen euro verdiende BN’er Sywert van Lienden aan de verkoop van mondkapjes aan de overheid. Zijn twee compagnons beiden 5 miljoen. Donderdag hoopt de Tweede Kamer antwoorden te krijgen over de pikante zaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden