null Beeld
Beeld

ColumnWilma Kieskamp

Pia Dijkstra ziet haar momentum vervliegen

Het heeft bijna iets beschroomds, zoals D66 op de valreep van de zomervakanties dan toch nog het wetsvoorstel over ‘voltooid leven’ heeft ingediend. Op de laatste middag voor alle scholen dichtgingen, stuurde Kamerlid Pia Dijkstra haar wetsvoorstel naar de Tweede Kamer. Tien pagina’s wetstekst en 45 pagina’s toelichting. Een kort persbericht, en dat was het dan.

Zoveel jaar is er al over gesproken, maar het formele moment dat de politieke besluitvorming gebeurde in relatieve stilte. Geen tv-interviews, geen publicitair tromgeroffel. “We gaan niet doorduwen”, zei Dijkstra, alsof ze wilde bezweren: we doen het rustig aan.

Als de voortekenen niet bedriegen, wordt ‘voltooid leven’ geen groot thema in de D66-verkiezingscampagne. Gelijke kansen zijn in de partij nu het grote onderwerp, niet voltooid leven. Kandidaat-lijsttrekker Sigrid Kaag legt daar de nadruk op, bij lezingen in het land.

Het momentum voor ‘voltooid leven’ lijkt vervlogen. Deze kabinetsperiode gaat er geen besluit meer vallen. Zelfs een eerste Kamerdebatje, een ronde om de posities te verkennen, zit er voor de verkiezingen van 21 maart 2021 al niet meer in. D66 had daar wel op gehoopt, maar door corona zit dat er niet meer in. Dijkstra vond het ‘ongepast’ om in de crisis haar wetsvoorstel in te dienen. Door die vertraging is er komend jaar alleen nog tijd voor een schriftelijke vragenronde met andere partijen, waarschijnlijk.

Veel haast hebben die andere partijen niet. De liberale VVD, voorheen strijdbaarder dan D66 op dit onderwerp, noemt het vrijwillig levenseinde voor 75-plussers tegenwoordig vooral een ‘complex onderwerp’. Premier Rutte vindt het geen prioriteit. Van de PvdA is bekend dat politiek leider Lodewijk Asscher in het vorige kabinet aarzelingen had om ouderen zelf te laten beslissen over hun moment van sterven. Hoe groot de steun bij GroenLinks is, is onduidelijk. Het wetsvoorstel van D66 houdt in dat 75-plussers, na een verplichte bedenktijd en toetsing door een ‘levenseindebegeleider’, zelf hun moment van sterven kunnen kiezen.

D66 zal nog veel geduld moeten oefenen. In een kabinetsformatie wachten volgend jaar nieuwe confrontaties. Of D66 in een volgend kabinet wéér de ruimte krijgt om aan het eigen wetsvoorstel te werken, is maar de vraag. Fractievoorzitter Gert-Jan Segers volgt nu al met argusogen wat andere politieke partijen in hun verkiezingsprogramma’s gaan opschrijven over voltooid leven.

Het surrealistische aan het hele voltooid-levendebat is dat er al vier jaar politieke hoogspanning over is, terwijl het ongrijpbaar blijft hoe groot het politieke draagvlak is. Er is nog niet één Kamerdebat over geweest, veel fracties houden hun kruit nog droog. Pas bij een stemming zal ooit blijken hoeveel medestanders D66 heeft.

Je zou bijna vergeten dat voltooid leven bij de vorige verkiezingen in de campagne helemaal geen thema was. Veel partijen, ook D66 zelf, waren beducht om zo’n gevoelig onderwerp in de ring te gooien. Niet geschikt voor wat snelle quootjes op tv, vonden ze. Pas op de valreep werd het een onderwerp, nadat ‘Nieuwsuur’ een depressieve man live in debat liet gaan met D66-leider Alexander Pechtold.

Pia Dijkstra heeft geduld. In 2016 zei ze al: “Dit is niet iets dat je zomaar regelt, dit is van de lange adem”.

Als ze zelf de klus af wil maken in de Tweede Kamer, moet ze misschien nog wel twéé verkiezingen door.

Politiek redacteur Wilma Kieskamp schrijft deze zomer de politieke column. Lees haar columns hier terug.

Lees ook: 

D66: alleen 75-plusser krijgt stervenshulp bij ‘voltooid leven’

D66 legt de leeftijdgrens voor hulp bij zelfdoding in haar wetsvoorstel bij 75 jaar. Els van Wijngaarden, die een studie deed naar ‘voltooid leven’, begrijpt niet waarom.

Waarom KLM en Schiphol een voorkeursbehandeling krijgen

Nu heel Nederland met zomervakantie is en de eerste vakantietripjes alweer achter de rug zijn, rijst de vraag weer: waarom geldt die 1,5 meter eigenlijk niet in het vliegtuig? Vanwege die ijzersterke luchtvaartlobby of iets heel anders? De verwevenheid tussen Schiphol en KLM en het ministerie is groot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden