Tweede Kamervoorzitter

Persoonlijk en politiek explosief onderzoek naar oud-Kamervoorzitter Arib

PvdA-Kamerlid Khadija Arib reageert op de ophef rond het aangekondigde onderzoek naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag in de periode dat ze Kamervoorzitter was (2016-2021).  Beeld ANP
PvdA-Kamerlid Khadija Arib reageert op de ophef rond het aangekondigde onderzoek naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag in de periode dat ze Kamervoorzitter was (2016-2021).Beeld ANP

Een aanstaand onderzoek naar het vroegere gedrag van Khadija Arib als Kamervoorzitter lekte vroegtijdig uit naar de pers.

Christoph Schmidt

Uitgerekend op de dag dat de Tweede Kamer debatteert over de eigen omgangsvormen, is er een nieuwe bom ontploft in het parlement. Woensdag lekte via de NRC het nieuws uit dat de Kamer een onafhankelijk onderzoek instelt na beschuldigingen over ‘grensoverschrijdend gedrag’ van Arib in de jaren (2016-2021) dat ze Kamervoorzitter was. Arib spreekt van een ‘dolksteek’ in haar rug.

Op basis van twee anonieme brieven, waarin melding wordt gemaakt van ‘machtsmisbruik’ en een ‘schrikbewind’, besloot het presidium (een soort dagelijks bestuur) van de Kamer woensdag unaniem tot het onderzoek. Dat is alleen al pikant omdat Aribs partijgenoot Henk Nijboer in dat presidium zit en er dus mee heeft ingestemd. Hij zei donderdag dat de meldingen over haar ‘zo ernstig en serieus’ waren ‘dat er maar één uitkomst mogelijk was, en dat is dat ze onderzocht moeten worden’.

Klachten van 23 medewerkers

De kwestie is politiek explosief. Arib is aangewezen als voorzitter van de zogeheten Tijdelijke Commissie Corona, die een grote parlementaire enquête voorbereidt naar het Haagse coronabeleid. Normaal gesproken leidt Arib ook die enquête, die veel aandacht zal krijgen. Vanwege die benoeming zijn de klachten over Aribs vroegere gedrag komen bovendrijven. “Ik en vele ambtenaren met mij hadden gehoopt dat Arib na haar schrikbewind in de zijlijn van de politiek terecht was gekomen waar zij geen schade meer aan ambtenaren kan aanrichten”, zo citeert NRC uit een van de twee anonieme brieven.

Tegenover de NOS liet voorzitter Michel Meerts van de ondernemingsraad van de Tweede Kamer weten blij te zijn met het onderzoek naar Aribs vroegere omgang met haar medewerkers. “Ik herken de signalen.” Volgens NRC hebben zich bij bedrijfsartsen en vertrouwenspersonen in 3,5 jaar tijd in totaal 23 medewerkers gemeld ‘met eensluidende klachten’ over Arib.

‘Een dolksteek in de rug’

Meteen na publicatie door NRC reageerde Arib woensdagavond op Twitter. ‘Opnieuw een ‘anonieme’, politieke dolksteek in mijn rug’, aldus de PvdA’er, die met dat ‘opnieuw’ verwees naar eerdere anonieme verdachtmakingen bij RTL, kort voor de verkiezingen van vorig jaar. ‘Dit is de lelijkste kant van de politiek; een kant waar ik mij als Kamerlid én als Kamervoorzitter altijd tegen heb verzet. Ik moest via NRC vernemen dat er een onderzoek naar me wordt ingesteld.’

SP-Kamerlid Renske Leijten eiste donderdagochtend van de huidige Kamervoorzitter Vera Bergkamp dat die aangifte zou doen tegen het lek naar NRC. ”Waarschijnlijk is datzelfde presidium het lek, of de landsadvocaat”, zei Leijten, verwijzend naar de jurist bij wie het presidium advies heeft ingewonnen. Bergkamp antwoordde met de toezegging dat ze een en ander in het presidium zou bespreken.

Bergkamp heeft Arib uitgenodigd voor een gesprek, maar die zegt daar geen trek in te hebben. “Ik ben geen verantwoording schuldig aan mijn opvolger. Ik ben verantwoording schuldig aan de kiezer en niemand anders. Ik wil met alle liefde in gesprek, maar dat moet ook op een normale manier, in een voorfase waarin je zegt: er zijn twee brieven. Hoor en wederhoor.”

Oud zeer

Tussen Arib en Bergkamp zit veel oud zeer. Als Kamervoorzitter genoot Arib veel gezag en aanzien. Na de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar lag het voor de hand dat de Kamer haar ambtstermijn zou verlengen. Maar door een (nooit geopenbaard) akkoord tussen de coalitiepartijen VVD, D66 en CDA werd Arib opzij geschoven, ten gunste van Bergkamp.

NB: In een eerdere versie van dit artikel stond dat de landsadvocaat het onderzoek naar Arib gaat leiden, maar die heeft het presidium geadviseerd om de kwestie extern te laten onderzoeken.

Lees ook:

Vanwege stilte in de Kamer, besloot het kabinet zélf de zaal te verlaten

Complottheorieën en insinuaties van Kamerleden leiden tot bedreigingen aan het adres van ministers. Voor het kabinet was dat woensdag reden weg te lopen.

Mogen parlementariërs elkaar dreigend toespreken? De Kamer is verdeeld

De Kamer is verdeeld over een voorstel van D66 en ChristenUnie om de eigen omgangsregels aan te scherpen. Mag een Kamerlid een ander Kamerlid dreigend toespreken?

Slechts 38 stemmen voor Arib. Wat ging er mis bij de strijd om de hamer?

De uitslag moet hard zijn aangekomen bij Khadija Arib. In april vorig jaar verloor ze de voorzittershamer van de Tweede Kamer al in de eerste ronde aan Vera Bergkamp (D66). Ze kreeg ‘slechts’ 38 stemmen. Wat ging er mis?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden