Forum voor Democratie

Partijtop Forum voor Democratie drukt Henk Otten verder naar de marge

Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet en Henk Otten. Beeld ANP

De rol van Henk Otten binnen Forum voor Democratie wordt steeds kleiner. Hij wordt ook geen fractievoorzitter meer in de Eerste Kamer. Als voorlopige woordvoerder schuift partijleider Thierry Baudet Paul Cliteur naar voren, een vertrouweling. 

Henk Otten is bij Forum voor Democratie definitief op een zijspoor geplaatst. De partij maakte maandag bekend dat Paul Cliteur voorlopig het woord voert voor de nieuw te vormen fractie in de Eerste Kamer. Na de installatie van de nieuwe senaat zal een definitieve fractievoorzitter gekozen worden, de functie die oorspronkelijk voor Otten was voorbestemd. Otten mag nog wel namens FvD in de Eerste Kamer plaatsnemen.

Vorige week brokkelde de positie van Otten in FvD al af. Na een kritisch interview in NRC moest hij zijn functies als penningmeester en medewerker van de Tweede Kamerfractie neerleggen. Later trad hij terug uit het partijbestuur. De voormalige getrouwen Otten en Baudet haalden ondertussen naar elkaar uit.

Om nog enige rol binnen de partij te vervullen moest Otten door het stof. Hij heeft volgens FvD ‘oprechte verontschuldigingen’ aangeboden voor de ‘gemaakte fouten’. In het weekeinde zei Kamerlid Theo Hiddema al dat hij wilde bemiddelen. Otten zou excuses moeten aanbieden voor de lastige positie waarin hij Baudet heeft gebracht. In ruil daarvoor zou Baudet afzien van de term ‘greep in de kas’, over de dertigduizend euro die Otten als penningmeester naar zichzelf had overgemaakt. 

Klassiek rechts geluid

Volgens Hiddema riekte die term naar een strafbaar feit, terwijl het bij de partij de gewoonte was dat Otten op eigen houtje betalingen verrichte. Gezien de openheid waarmee Otten de betaling deed, was het volgens Hiddema ook niet logisch dat hij probeerde te stelen. De partij spreekt in de meest recente verklaringen van een ‘gecorrigeerde banktransactie’. Otten heeft het geld, dat hij zichzelf uitkeerde als vergoeding voor overuren, teruggestort.

Baudet en Cliteur kennen elkaar al lange tijd. Baudet promoveerde in 2012 aan de Universiteit Leiden onder Cliteur met een proefschrift waarin hij betoogt dat de Europese Unie de natiestaat en de democratische rechtsstaat ondermijnt. De Leidse hoogleraar wakkerde zijn belangstelling voor conservatieve politieke filosofie aan.

Daarmee zit Baudet waarschijnlijk meer op één lijn met Cliteur dan met Otten. De voormalig partijvoorzitter uitte anderhalve week scherpe kritiek op de neiging van Baudet om lange filosofische voordrachten te houden. Otten wilde juist een pragmatischer klassiek rechts geluid vertolken. Ook is Otten geen voorstander van een nexit.

Paul Cliteur: een rechtse dierenvriend

Met Paul Cliteur heeft Forum voor Democratie (FvD) een grote dierenvriend aan het roer van de senaatsfractie gezet. De Leidse hoogleraar in de rechtsfilosofie was eerder politiek actief voor de Partij voor de Dieren. Hij was lijstduwer bij de Europese Verkiezingen van 2004 en 2014, en bij de stembusgang voor de Tweede Kamer in 2006.

In deze periode schreef hij meermalen over de rechten van dieren. In 2002 zette hij zich bijvoorbeeld in voor de ‘universele verklaring van de rechten van het productiedier’. Daarin stond dat landbouwdieren recht hebben op een fatsoenlijk leven, en dat een speciaal internationaal gerechtshof hierop moet toezien. In een opiniestuk voor Trouw schreef hij later dat varkens bijvoorbeeld recht hebben op voldoende stro en een modderbad.

FvD is de afgelopen jaren juist een andere koers ingeslagen. Partijleider Thierry Baudet benadrukt het belang van de landbouwsector voor de export, en laat zich adviseren door Henk Bleker, voormalig CDA-staatssecretaris van landbouw. Twee jaar geleden wilde Baudet nog volop meedoen aan de energietransitie. Nu vindt hij het te duur. De mens heeft volgens hem amper invloed op het klimaat.

Toch hoeft de opmars van Cliteur bij FvD geen verbazing te wekken. Want hoewel hij zich inzette voor dieren, paste hij nooit in de links-progressieve hoek. Eind jaren tachtig was hij actief voor het wetenschappelijk bureau van de VVD. Het instituut binnen de Leidse rechtenfaculteit waar Cliteur werkt, geldt ook als een conservatief bolwerk. Hier werken bijvoorbeeld de rechtse conservatief Andreas Kinneging en Elsevier-columnist Afshin Ellian.

Cliteur pleit vaak voor een ruimere opvatting van de vrijheid van meningsuiting. Hij wil dat oproepen tot geweld de enige juridische beperking is. In dat kader trad hij ook op als getuige-deskundige in het strafproces van Wilders. Dit jaar publiceerde hij een boek over hoe religieuze fanatici de vrijheid van meningsuiting ondermijnen.

Lees ook: 

Henk Otten was de zakenman die Thierry Baudet grootmaakte

Als ‘Henk de Tank’ hield zakenman Henk Otten alle macht bij de partijtop, waar hij zelf tot voor kort de leidende figuur was. Vanavond maakte hij bekend ‘uit het partijbelang’ terug te treden. Wie is hij precies? 

De enige die Henk Otten nog uit de Eerste Kamer kan houden, is Henk Otten zelf

Grote kans dat Henk Otten voor Forum voor Democratie in de Eerste Kamer komt. Hij diende net op tijd de kieslijst in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden