Toeslagenaffaire

Overleeft Snel een nieuw toeslagendebat?

Staatssecretaris Menno Snel van financiën tijdens het debat in de Tweede Kamer over het optreden van de Belastingdienst in de affaire rond kinderopvangtoeslagen.Beeld ANP

Opnieuw verdedigt staatssecretaris Menno Snel zich woensdag vanwege fouten in de toeslagenaffaire. Is de Kamer, en met name de coalitie, het zat of krijgt hij de gelegenheid om zijn werk af te maken?

De situatie van staatssecretaris Menno Snel van financiën is hachelijk. Hij moet vrezen voor zijn politieke toekomst. Voor de tweede keer in een paar weken moet hij zich woensdag in de Tweede Kamer verantwoorden voor de toeslagenaffaire.

Zwartgelakte dossiers voor ouders die ten onrechte toeslagen terug moesten betalen, wekken verontwaardiging. In een brief aan de Kamer erkent Snel de fout en hij wil die heel snel goed maken. Op die manier hoopt hij nog een keer in het debat overeind te blijven. Maar de steun in de Tweede Kamer ebt weg.

Snel overleefde twee weken geleden een Kamerdebat. Hij werd in het zadel gehouden door de coalitie en de oppositiepartijen GroenLinks en SGP. Maar die stellen hun oordeel bij. GroenLinks trekt vrijwel zeker de steun aan de staatssecretaris in. Het SGP-Kamerlid Chris Stoffer zei dinsdag: “Ik zie geen verbetering. Niet bij de Belastingdienst en niet bij de staatssecretaris. De twijfel is alleen maar toegenomen.”

Felle kritiek

Begin deze maand was de kritiek op Menno Snel al fel. Hem werd verweten de Kamer te laat en onvolledig te informeren. Hij zou ook te laat in actie zijn gekomen. Ook werden de fouten gemaakt voordat hij aantrad, dan nog is hij politiek verantwoordelijk voor de Belastingdienst. Die liet honderden en mogelijk duizenden ouders ten onrechte tienduizenden euro’s kinderopvangtoeslag terugbetalen. Die mensen raakten daardoor in ernstige financiële problemen.

Met het wegsturen van Menno Snel zijn de gedupeerde ouders niet geholpen, oordeelde een meerderheid van de Kamer twee weken geleden. GroenLinks zei dat de problemen eerder aan het ingewikkelde toeslagensysteem zijn te wijten dan aan het optreden van de staatssecretaris. Maar grote twijfel was er wel. Bij GroenLinks en ook bij coalitiepartijen CDA en VVD. Zaterdag publiceerden Trouw en ‘RTL Nieuws’ dat de fiscus ook de afgelopen drie jaar de wet heeft geschonden bij controles op toeslagen voor kinderopvang. Dit is in tegenspraak met wat Snel eerder meldde. Dinsdag dook nog via een klokkenluider een geheime memo op. Daaruit blijkt dat de top van de Belastingdienst al in 2013 wist dat onschuldige burgers de dupe zouden worden van controles.

De afloop van het debat woensdag is ongewis. De manier waarop Snel de affaire afhandelt stoort de Kamer opnieuw. In dossiers waar gedupeerde ouders al maanden om vroegen bleek een groot deel zwartgelakt. Volgens de Belastingdienst waren vanwege privacy alleen gegevens van andere ouders en bedrijven onleesbaar gemaakt. Bij de ouders bood het de indruk dat er opnieuw informatie werd achtergehouden.

De zware galm van het debat van twee weken geleden is nog te horen. De emoties van de getroffen ouders op de tribune van de Tweede Kamer symboliseerden de dramatiek in deze affaire. Een vader riep: “Mijn leven is naar de klote.” De staatssecretaris suggereerde ouders de Belastingtelefoon te bellen. Hoon was zijn deel, want daar kregen de ouders jarenlang nul op het rekest.

Staatssecretaris Menno Snel vecht terug. In een brief aan de Tweede Kamer toont hij zich strijdbaar. Hij erkent dat het toesturen van de dossiers op deze manier fout was. Ouders hadden persoonlijk benaderd moeten worden en dat gebeurt alsnog. Er is inmiddels ook een beter telefoonnummer waar ouders naar toe kunnen bellen, belooft hij. En de eerste groep ouders die ten onrechte toeslagen terug moest betalen krijgt nog voor de jaarwisseling een voorschot. In een begeleidende brief schrijf Snel te beseffen dat hij ‘het onrecht dat hen is aangedaan en het gevoel van machteloosheid waarmee ze zolang hebben rondgelopen, helaas op geen enkele manier kan wegnemen’.

In het debat woensdag staat de Kamer, en vooral de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, voor de keus. Is de aaneenschakeling van incidenten met de toeslagen te gortig? Of wekken de plannen van Snel voldoende vertrouwen om hem de schade te laten repareren?

De beloftes van Menno Snel

• Voor het einde van het jaar heeft de eerste groep gedupeerde ouders een voorschot op de schadevergoeding op de rekening staan. Voor 200 ouders gaat het om 20.000 euro. Voor 70 ouders om hogere bedragen. Het hoogste bedrag is 66.000 euro.
• Ouders kunnen een persoonlijk gesprek krijgen met de Belastingdienst.
• Er komt een nieuwe organisatie die zaken uit het verleden die fout zijn gelopen afhandelt.
• De Belastingdienst gaat bij het uitbetalen en terugvorderen van toeslagen ‘de menselijke maat’ hanteren.
• Een commissie bekijkt nog andere groepen van naar schatting 9000 andere ouders die mogelijk ook zijn gedupeerd. Hij belooft ook bij hen zo spoedig mogelijk de schade te vergoeden.

Lees ook:

Belastingdienst negeerde de wet veel langer dan eerder gemeld

De Belastingdienst houdt zich sinds 2016 aan de wet bij controles op toeslagen voor kinderopvang, zo meldde staatssecretaris Snel de Tweede Kamer meermalen. Maar dit is niet het geval, blijkt uit interne verslagen van de fiscus.

Snel overleeft debat toeslagenaffaire met een schram

Staatssecretaris Menno Snel belooft de Kamer beter te informeren. Hij behield ondanks felle kritiek het vertrouwen van een meerderheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden