Hawija

Oppositie is zeer kritisch over de gang van zaken rond de burgerdoden in Irak

Minister Ank Bijleveld van defensie. Beeld ANP

De oppositie is kritisch over de brief van het kabinet over burgerdoden in Irak. Ze voorspelt een ‘heel zwaar debat’ woensdag voor premier Mark Rutte en minister Ank Bijleveld (defensie).

Bij een aanval van Nederlandse F-16's op Hawija in juni 2015 vielen tientallen doden. Daarna is de noodklok niet geluid binnen het kabinet, onder meer omdat Defensie niet over officiële cijfers over burgerdoden beschikte. Rutte is "vermoedelijk" op de hoogte gesteld op een "niet alarmerende toon". Hij herinnert zich het niet.

Toenmalig defensieminister Jeanine Hennis informeerde enkele weken na de aanval de Kamer onjuist over mogelijke burgerdoden door Nederlandse acties in Irak. Dat werd pas begin deze maand bekend en leidde tot een boze Kamer. Bijna de hele oppositie zegde vervolgens het vertrouwen in Bijleveld op.

‘Ik begrijp er niets van’

Dat onjuist informeren van de Kamer was dé grote fout, meent Martijn van Helvert (CDA). Maar daar is volgens hem het vorige debat al over gegaan en zijn excuses voor gemaakt. De les die getrokken kan worden is dat Defensie in dit soort gevallen meer openheid moet betrachten, zegt hij.

Ook Rob Jetten (D66) vindt dat Defensie onvoldoende transparant is geweest. Het ministerie had meer moeten doen om de onderste steen boven te krijgen. Rutte moet volgens hem in het debat bevestigen dat het in de toekomst anders zal gaan.

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) vindt dat er "maximale openheid" wordt gegeven, maar dat de informatievoorziening aan de Kamer beter moet. VVD'er André Bosman wil weten hoe het precies zit met de burgerdoden. "Het aantal van 70 burgerdoden is door deze minister keer op keer genoemd in het vorige debat, maar nu blijkt dat we dat tot op de dag van vandaag helemaal niet zeker weten. Ik begrijp daar niks van."
De oppositie vindt dat de brief een "vrij ontluisterend en ongeloofwaardig beeld" schetst, zegt Jesse Klaver (GroenLinks). SP-leider Lilian Marijnissen snapt niet dat de alarmbellen niet zijn afgegaan na mediaberichten over burgerdoden. De brief roept nog veel vragen op, zegt John Kerstens (PvdA).

Lees ook:

Bijleveld komt terug op eerdere beweringen over ‘Hawija’

Het was nooit duidelijk hoeveel doden er precies zijn gevallen, zegt Defensie nu over het bombardement in Irak. 

De feiten over Hawija zijn nog steeds niet boven water

De minister van defensie en verschillende ministeries zijn druk op zoek naar documenten over het bombardement in Hawija, Irak. De Tweede Kamer raakt geïrriteerd. ‘Bizar hoeveel tijd ze hiervoor nodig hebben, deze zaak stinkt.’

Waarom de gehavende minister Bijleveld toch mag blijven

Met een ware Houdini-act ontsnapte minister Ank Bijleveld van defensie aan aftreden. Ze overleefde begin deze maand op het nippertje een motie van wantrouwen, ingediend door GroenLinks. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden