Oppositie over corona

Oppositie blijft sceptisch over deze lockdown

Lilian Marijnissen (SP) en Lodewijk Asscher (PvdA) tijdens een van de Kamerdebatten over de ontwikkelingen rondom het coronavirus.Beeld ANP

Het kabinet handelde te laat en te licht, is het algemene oordeel nu Nederland opnieuw gedeeltelijk in lockdown gaat. Hoe had het volgens de critici dan wél gemoeten?

Premier Rutte gaf het woensdag schoorvoetend toe: het kabinet had steviger moeten ingrijpen tegen het coronavirus. Het moment van de eerste maatregelen, op 20 september, was niet verkeerd, zei de premier in de Tweede Kamer. Maar enkel het vroeger sluiten van de cafés en de beperking van de groepsgrootte in feestzalen was te gering.

De linkse oppositie vindt de boetedoening halfslachtig. Volgens hen had nu minder rigoureus ingegrepen hoeven worden, als eerder beperkingen waren opgelegd. SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen: “Lodewijk Asscher (PvdA) en ik vroegen al tijdens het reces om een debat.” Volgens Marijnissen had het kabinet tijdens de relatieve rust van de zomer met maatregelen moeten komen. “Het kabinet stuurde op ziekenhuisopnames, maar had naar het aantal besmettingen moeten kijken.”

‘De overheid heeft de plicht mensen te beschermen’

Het gewenste debat kwam er op 12 augustus. Marijnissen en Asscher stelden vast dat het testbeleid was verworden tot een ‘chaos’. Asscher: “Al vóór de zomer vroegen wij om toereikend bron- en contactonderzoek en een goed quarantaine- en testbeleid. Zodat je er bovenop kan springen bij oplopende cijfers. Het kwam er niet. In de vakantie waarschuwden we dat de scholen klaar moesten zijn. Een dag ná opening van de scholen kwamen er ventilatieteams langs. Toen de cijfers opliepen riepen we op tot gericht beleid voor getroffen groepen. Wat deed het kabinet toen het echt uit de hand begon te lopen? Het schafte het laatste rondje in de kroeg af.” Toen hadden de vergaande maatregelen van deze week genomen moeten worden, vindt Asscher. Die hadden dan minder lang hoeven gelden.

Het kabinet vreesde bij te vroeg ingrijpen de bevolking niet mee te krijgen. Draagvlak is volgens Asscher ‘een kip-eiverhaal’: “Dat beïnvloed je zelf. Het helpt niet dat de premier steeds herhaalt dat hij mensen niet kan dwingen. Zo ondermijnt hij het draagvlak. De overheid heeft de plicht mensen te beschermen.” Duitsland en Denemarken hebben de boel beter op orde, vindt de PvdA-leider, zij maken duidelijk welke maatregelen volgen bij een bepaald aantal besmettingen.

Routekaart moet kader bieden

D66-fractievoorzitter Rob Jetten pleitte op 2 september voor het eerst voor een routekaart, waarop duidelijk omschreven staat welke beperking bij welke besmettingsgraad hoort. Die kaart was deze week klaar. Jetten kan niet één moment aanwijzen waarop het afgelopen zomer misliep. “Het was een combinatie van niet genoeg testen en het uitblijven van voorspelbare maatregelen. In juli en begin september waren er korte piekjes. Toen hadden we het helemaal kunnen uittrappen.”

Een eenduidige aanpak bleef ook uit doordat het kabinet bevoegdheden bij burgemeesters had gelegd. Die waren huiverig in te grijpen. Femke Halsema (Amsterdam) en Ahmed Aboutaleb (Rotterdam) voerden wel een mondkapjesplicht in, maar namen geen verdere maatregelen toen het aantal besmettingen in hun steden kritiek werd.

Jetten: “Het veiligheidsberaad van burgemeesters was lang verdeeld. Zij hadden fundamentele discussies over handhaving en grondrechten. Voor hen is het heel moeilijk beleid te maken zonder vast kader.” Zijn routekaart, hoopt Jetten, biedt zo’n kader.

Asscher en Marijnissen zijn pessimistischer dan Jetten

Asscher zegt dat hij niet over de burgemeesters gaat, maar dat hij het kabinet controleert. “En het kabinet heeft niet duidelijk gemaakt wat burgemeesters moeten doen bij een bepaald besmettingsniveau. Daardoor laat je hen bungelen als het misgaat.”

Jetten heeft er vertrouwen in dat de corona-aanpak in het vervolg voortvarender gaat. “Hopelijk kunnen sommige regio’s dankzij de ingrepen straks weer een lokaal beleid voeren. En handelt de overheid hierna sneller. Dan was deze uitbraak een pijnlijke les.”

Asscher en Marijnissen zijn pessimistischer. “De premier zegt dat hij een fout gemaakt heeft, maar dat ‘de strategie staat’. Dat geeft mij weinig vertrouwen dat hij er de volgende keer wél bovenop springt als het aantal besmettingen toeneemt”, aldus Marijnissen

Lees ook:
Jubilerende Rutte trekt boetekleed aan over coronabeleid: ‘Niet alles is goed gegaan’

Premier Rutte verantwoordde zich woensdagavond in de Tweede Kamer voor zijn coronabeleid: ‘Niet alles is goed gegaan’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden