Verkiezingen

Opmerkelijk: Van Haga haalt in veel gemeenten meer stemmen dan FvD-leider Baudet

De parijgenoten Wybren van Haga (links) en Thierry Baudet tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer.  Beeld ANP
De parijgenoten Wybren van Haga (links) en Thierry Baudet tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Nu steeds meer gemeenten de verkiezingsuitslagen per kandidaat publiceren, is bij Forum voor Democratie een opmerkelijk patroon te zien. Nummer 2 Wybren van Haga steekt partijleider Thierry Baudet bijna naar de kroon.

1004 stemmen voor Thierry Baudet, precies 1000 voor Wybren van Haga. De stapels met stemformulieren van de twee FvD-gezichten waren aan het eind van de telling bijna even hoog in Barneveld. En in meer gemeenten gingen de twee nek aan nek: Almere: 3315 - 3301. In de loop van de zaterdag bleek ook in Rotterdam een soort fotofinish nodig: 6701 - 6689. En als klap op de vuurpijl is er nog de gemeente Overbetuwe (Elst, Zetten), waar de teller op 633 - 633 bleef steken.

De einduitslag wordt pas vrijdag gepubliceerd en op dit moment hebben 40 van de 352 gemeenten, waaronder Amsterdam en Den Haag, nog geen totaaluitslag opgemaakt. Maar zeker lijkt dat Baudet en Van Haga dicht bij elkaar zullen eindigen. De tussenstand na 312 gemeenten komt uit op 208.400 stemmen voor Baudet en 206.300 voor zijn secondant.

Het gebeurt bijna nooit dat de nummer 2 op een lijst in de buurt of zelfs voorbij het totaal aantal stemmen van de lijsttrekker komt. Het bekendste voorbeeld is Rita Verdonk, die in 2006 als nummer 2 op de VVD-lijst stond. Zij kreeg meer stemmen dan de kersverse lijsttrekker Mark Rutte. Verdonk had destijds nipt de lijsttrekkersverkiezing binnen de VVD verloren, en daar toonde een belangrijk deel van de kiezers zich niet blij mee. Uiteindelijk vertrok Verdonk na veel gesteggel uit de VVD, en startte haar eigen partij Trots op Nederland.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Pieter Omtzigt

Bij deze verkiezing werd vooral uitgekeken naar de stemverhouding tussen CDA-leider Wopke Hoekstra en nummer 2 Pieter Omtzigt. Ook Omtzigt verloor afgelopen zomer nipt de lijsttrekkersverkiezing met toenmalig winnaar Hugo de Jonge. Maar Omtzigt omarmde wel de aanstelling van Hoekstra in december, toen De Jonge zich terugtrok. Omtzigt krijgt veel voorkeurstemmen, maar komt niet in de buurt van Hoekstra. Alleen in zijn thuisregio Twente scoort hij structureel (veel) hoger.

Voor de meeste kandidaten geldt overigens dat ze meer stemmen uit hun eigen woonplaats krijgen. Dat geldt ook voor Van Haga: in de wijde omtrek van Haarlem scoort hij duidelijk hoger dan Baudet. Ook in Friesland heeft hij duidelijk de overhand, terwijl in Brabant en Overijssel zijn FvD-kiezers meer voor Baudet gegaan. In de Randstad scoort Baudet juist hoger in de steden en Van Haga meer in de gebieden daaromheen.

“Het is lastig om er een duidelijke lijn in te ontdekken”, analyseert sociaal geograaf Josse de Voogd. “Als je door je oogharen kijkt, zie je wel een duidelijk zuidwest-noordoost-patroon. En het valt op dat bijvoorbeeld de regio ten zuiden van Rotterdam en de kop van Noord-Holland voor Van Haga gaan. Dat zijn gebieden met vrij veel rechtse stemmers, ondernemers en een mentaliteit van hard werken.”

Van Haga onderscheidde zich als politicus in zijn kruistocht tegen de coronamaatregelen en hij werd daarom al snel als een held binnengehaald bij de virus-ontkenners en de anti-corona beweging. Maar hij hield zich niet in met de uitgelekte appjes binnen FvD waarin werd geflirt met het extreemrechtse en antisemitische gedachtegoed, zoals Baudet wel deed.

GroenLinks

Uit de stemoverzichten per kandidaat blijkt ook dat zich met name bij GroenLinks enkele verschuivingen voordoen. Zo is de Nijmeegse Lisa Westerveld, nummer 10 op de kieslijst, op basis van de huidige tellingen al zeker van een voorkeurszetel. Ook de nummer 9, Kauthar Bouchallikht, lijkt met voorkeurstemmen de Kamer in te komen. Dat zou betekenen dat Suzanne Kröger en Paul Smeulders, de nummers 7 en 8 op de lijst van GroenLinks alsnog uit de Kamer moeten.

Ook bij nieuwkomer Volt is er een wisseling doordat Marieke Koekoek voldoende voorkeurstemmen heeft gekregen. Zij komt in de plaats van Ernst Boetkan in de Kamer.

Lees ook:

Met deze mannen (en één vrouw) gaat Thierry Baudet de Tweede Kamer in

Forum voor Democratie gaat van twee naar acht zetels volgens de prognoses, en is daarmee in procenten de grootste winnaar van de verkiezingen. Met wie gaat Thierry Baudet de Kamer in?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden