Gaswinning

Op iedere euro voor schadeherstel in Groningen, gaat 56 cent naar de bureaucratie eromheen

Op 14 juli 2020 rond half zes werd Groningen opgeschrikt door een aardbeving van 2.7 op de Schaal van Richter. Het epicentrum lag onder Loppersum. Het is de zwaarste beving van 2020, als gevolg van aardgaswinning door de NAM.  Beeld Hollandse Hoogte / Anjo de Haan
Op 14 juli 2020 rond half zes werd Groningen opgeschrikt door een aardbeving van 2.7 op de Schaal van Richter. Het epicentrum lag onder Loppersum. Het is de zwaarste beving van 2020, als gevolg van aardgaswinning door de NAM.Beeld Hollandse Hoogte / Anjo de Haan

Opnieuw gaat er te veel geld naar de beoordeling van schades en de uitvoering van de hele hersteloperatie in het door aardbevingen geteisterde Groningen. Disproportioneel, concludeert de Algemene Rekenkamer in haar verantwoordingsonderzoek over het jaar 2020.

Voor Groningers is de waarschuwing geen nieuws: op elke euro aan schadevergoeding voor gedupeerden wordt 56 cent besteed aan het opstellen van rapporten door schade-experts en de hele bureaucratie eromheen. De Algemene Rekenkamer controleert onder meer of overheidsgeld goed besteed wordt; dat is in Groningen al jaren niet het geval. In de jaren voor 2018, toen het besluit viel om de gaskraan dicht te draaien, liepen de kosten voor de uitvoering en juridische processen op tot 63 procent van iedere uitgekeerde euro schadevergoeding. Dat bleek uit cijfers van de Nationaal Coördinator Groningen. Inmiddels dreigt het weer die kant op te gaan.

Deze week besloot het Instituut Mijnbouwschade Groningen (dat gaat over schadevergoedingen) daarom om zo’n 200.000 mensen voor kleine schades eenmalig 5000 euro aan te bieden, zonder uitgebreid schaderapport dat zo’n 4000 euro kost.

Bij de operatie om huizen aardbevingsbestendig te maken is het al niet veel beter gesteld. Daar lopen de kosten voor een beoordeling door experts op tot gemiddeld 50.000 euro per woning, volgens gegevens van het ministerie van binnenlandse zaken dat de versterking coördineert. Nog steeds vindt zo’n keuring bijvoorbeeld per adres plaats, en niet per straat of type woning. Dat zou de kosten kunnen drukken, aldus de Algemene Rekenkamer.

Strijd achter de schermen

Uiteindelijk betaalt de overheid, en daarmee de belastingbetaler, een groot deel van deze kosten. De NAM met haar aandeelhouders Shell en ExxonMobil heeft toegezegd de rekening te betalen, maar mag deze kosten aftrekken van de winstafdracht aan de staat. Op die manier betaalt de overheid alsnog 73 procent van de totale kosten.

Achter de schermen woedt de laatste maanden ook een strijd tussen de NAM en het ministerie van economische zaken, over welke facturen precies betaald moeten worden en hoe schade wordt beoordeeld. De Algemene Rekenkamer adviseert daarom een afkoopregeling met de NAM te onderzoeken.

Van dit alles wordt de burger niet beter, concludeert de Rekenkamer. Door de steeds wisselende maatregelen weten ze nog altijd niet waar ze aan toe zijn. Dat bevordert het herstel van het geschonden vertrouwen niet. Om dat vertrouwen draait het nu in de formatie, waarbij Groningen een van de zware dossiers is voor een nieuwe regering.

Lees ook:

Gas in Groningen; een verhaal over macht, onmacht en de rol van de Russen

Het boek Gronings goud van Wendelmoet Boersema verhaalt over de macht van het gas, over hoe Nederlands oude vriendschap met Rusland doorwerkt in het heden en het laat zien waarom Groningen, Boersema’s geboortegrond, het onderspit dolf. Een essay op basis van het boek, waarvan binnenkort de derde druk en een luisterboek verschijnt.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden