AnalyseVertrouwensbreuk

Ontslag CDA-staatssecretaris is de zoveelste politieke schokgolf

Mona Keijzer. Beeld ANP
Mona Keijzer.Beeld ANP

Het ontslag van CDA-staatssecretaris Mona Keijzer zorgt voor nieuwe politieke instabiliteit. Het CDA moet nog beslissen over haar positie.

De kabinetsformatie van 2021 kan opnieuw de geschiedenisboeken in, met het ontslag op staande voet van CDA-staatssecretaris Mona Keijzer. De politieke situatie is door haar gedwongen vertrek nog onoverzichtelijker geworden dan die al was, en nog instabieler.

Premier Rutte nam zaterdag het verstrekkende besluit om de CDA-politica uit zijn kabinet te zetten. Hij wilde geen dag langer samenwerken met Keijzer, nadat die via De Telegraaf harde kritiek had geuit op het coronabeleid van het kabinet, waar ze zelf deel van uitmaakte. Rutte vroeg haar om direct op te stappen als zij het beleid niet kon dragen. Toen ze dat niet wilde, greep hij naar zwaardere middelen. Ontslag op staande voet is sinds 1975 niet voorgekomen. Keijzer kreeg het per telefoon te horen.

Keijzer heeft grote moeite met de verplichte coronapas die net dit weekeinde in onder meer de horeca is ingevoerd. “Als je in een samenleving bent beland waar je bang voor elkaar moet zijn, tenzij je een bewijsje kunt laten zien, dan moet je je echt even achter je oren krabben en je afvragen: willen we deze kant op?”. Die kritiek lag des te gevoeliger, omdat ze als staatssecretaris zelf verantwoordelijk is voor de horeca. Het was ook niet de eerste keer dat Keijzer openlijk nieuwe kabinetsmaatregelen ter discussie stelde, ze deed dat in het najaar ook al. Ze riep toen het publiek om te blijven winkelen terwijl premier Rutte zei dat mensen omwille van corona echt thuis moesten blijven.

'Politieke zelfmoord’

Uit eigen CDA-gelederen komt de kritiek dat Keijzer er het toch al broze draagvlak voor de coronapas verzwakt. Dat zeggen onder andere CDA-burgemeester Hubert Bruls en CDA-burgemeester Jos Wienen. Oud-minister Ben Bot van het CDA noemt de uitspraken van Keijzer ‘politieke zelfmoord’.

Grote vraag is of de ontslagen staatssecretaris nog verder kan bij haar partij. Keijzer is gekozen als Kamerlid op plek zeven bij het CDA. Maar met CDA-vicepremier Hugo de Jonge is er geen werkbare relatie meer. Hij steunde dit weekeinde het gedwongen ontslag van Keijzer uit het kabinet, net als de andere vicepremiers van ChristenUnie en D66 dat deden. Ook is er een vertrouwensbreuk met CDA-leider Wopke Hoekstra. Hij zou erop hebben aangedrongen dat Keijzer zelf opstapte. Hoekstra zei dit weekeinde dat hij haar vertrek ‘betreurt’, maar liet in het midden of hij nog steeds een plek voor haar ziet in de fractie.

Als Keijzer buiten het CDA verder mocht gaan, heeft het CDA nog dertien zetels over van de vijftien bij de verkiezingen in maart.

Lees ook:

Profiel: Mona Keijzer, een Volendamse proteststem in het CDA

De ontslagen CDA-staatssecretaris Mona Keijzer vertolkt graag het geluid van de bezorgde burger. Ze hoopte er het CDA weer groot mee te maken, maar botste er vaak door in de partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden