Woningmarkt

Ollongren wil foute makelaars aanpakken: bieden moet transparanter

null Beeld ANP
Beeld ANP

Met een transparanter biedingsproces hoopt minister Ollongren van binnenlandse zaken een eind te maken aan het gesjoemel met biedingen.

Jeannine Julen

Een verkopend makelaar die je vlak voor het doen van een bod influistert dat je meer kans maakt op het huis als je er een paar duizend bovenop doet? Als het aan D66-minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken ligt, zijn dat soort praktijken binnenkort verleden tijd. De minister, verantwoordelijk voor de woningmarkt, wil een transparanter biedingsproces, schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer. Op termijn moeten alle makelaars achteraf openbaar kunnen maken welke biedingen ze op een woning hebben ontvangen en hoe hoog ze waren. Dat kan met een heus biedlogboek.

Ook wil Ollongren voorkomen dat kopers ontbindende voorwaarden achterwege laten in de hoop zo andere kapers op de kust voor te blijven. Met als gevolg dat ze bijvoorbeeld tien procent van de aankoopsom moeten betalen als de financiering niet rond komt. Of een woning kopen met grote gebreken die ze flink in de kosten jagen. De minister wil de wetgeving daarom zo aanpassen dat het op termijn verplicht is om te bieden met financieringsvoorbehoud en een voorbehoud voor een bouwkundige keuring. Deze voorbehouden zijn nu ook al standaard in het koopcontract opgenomen, maar kopers kunnen er nog wel van afzien.

Onafhankelijke tuchtcommissie

In haar brief zegt de minister op termijn ook een tuchtrecht voor de sector te willen. Klachten over makelaars kunnen dan gemeld worden bij een onafhankelijke tuchtcommissie. Ongeacht de makelaarsvereniging waar ze lid van zijn. Ollongren spreekt de brancheorganisaties aan om zo'n tuchtrecht tot stand te brengen. Die is er momenteel nog niet, wel hebben makelaarsverenigingen soms hun eigen methodes en raden om collega's waarover geklaagd wordt terecht te wijzen.

In haar vermoedelijk laatste weken als verantwoordelijk minister voor de woningmarkt, weet Ollongren met deze maatregelen flink wat lof te oogsten. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer, die haar eerder verweet te veel te praten en te weinig te ondernemen, is ook te spreken over de ingrepen van de minister. “Dit is zeker vergaand", zegt hij. “Mijn enige kritiek is dat het te laat komt. Maar als de minister iets goeds doet, moet ik dat ook royaal erkennen.” Ook Vereniging Eigen Huis is blij met de acties van de minister. Maar, zegt woordvoerder Hans de la Porte ook, het is een begin. “Er is ook niet één oplossing die het woningtekort en de grote vraag in een keer neutraliseert. Die illusie moeten we niet hebben. Maar het wordt wel veel beter dan het nu gaat.”

Dat Ollongren voor het tuchtrecht en het opstellen van integriteitsregels niet direct naar wet- en regelgeving heeft gegrepen, snappen Nijboer en De la Porte wel. “Dat kun je ook overlaten aan de sector, dat gebeurt in de advocatuur ook”, aldus Nijboer. En, zegt hij, over de uitwerking wordt later nog gesproken. De la Porte ziet een enorme vertraging van het proces als de minister alles via de wet probeert te regelen. “Daar gaan dan heel wat jaren overheen. Met het invoeren van de drie dagen bedenktijd na het tekenen van een koopcontract, zijn we bijna tien jaar bezig geweest. Dat is iets wat we niet willen.”

Torenhoge prijzen

De ingrepen van Ollongren komen namelijk op een moment dat de woningprijzen de pan uit rijzen. Een koopwoning ging afgelopen kwartaal voor gemiddeld 419.000 euro van de hand. Een jaar eerder lag de gemiddelde aankoopprijs met 354.000 euro een stuk lager, tonen cijfers van makelaarsvereniging NVM. Tegelijkertijd nam het aantal koopwoningen met een te koop-bord op het raam in een jaar tijd met bijna 44 procent af, terwijl de vraag naar woningen nog altijd ontzettend groot is.

Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis van afgelopen zomer bleek dat kopers, maar ook verkopers last hebben van het gedrag van makelaars in deze oververhitte woningmarkt. Zo klaagde 28 procent over vriendjespolitiek tussen makelaars, 10 procent kreeg de kans niet om een woning te bezichtigen en nog eens 17 procent zag dat de makelaar bewust de prijs opdreef. “Wat onmiddellijk opvalt", schrijft een van de respondenten, “is dat iedere hypotheekadviseur tegen ons zegt dat wij echt een aankoopmakelaar moeten hebben om een bezichtigingsafspraak binnen te kunnen halen. En dat een bod dat niet via een makelaar is gedaan, ook niet in behandeling wordt genomen.” Zodra het biedingsproces openbaar wordt, kunnen kopers met dit soort klachten naar de makelaarsvereniging waar de desbetreffende makelaar bij is aangesloten.

Lees ook:

Huizenkopers gaan tot het uiterste. En dat is riskant

Neem niet te veel risico, luidt het advies aan huizenkopers. Maar die vrezen achter het net te vissen als ze niet tot het uiterste gaan.

De situatie op de woningmarkt is ‘absurd’, zegt de NVM: de huizenprijzen blijven maar stijgen

Het gáát maar door met de prijsstijgingen op de woningmarkt. Hoogste tijd om de stormbal te hijsen, vinden de makelaars.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden