Prinsjesdag

Nu Willem-Alexander hem voorleest, is de Troonrede beter dan ooit te begrijpen

Den Haag, 17 september 1991: koningin Beatrix leest de Troonrede voor in de Ridderzaal. Beeld Werry Crone

Wil je alle Troonredes sinds 1814 lezen, dan ben je zo’n negentien uur bezig, meldt de website van Pointer. Op die site – onderdeel van omroepvereniging KRO-NCRV – doen datajournalisten verslag van hun onderzoeken. Zij namen de moeite en kwamen tot een opvallende conclusie: de Troonredes, sinds 1814 in totaal 195, zijn in die ruim tweehonderd jaar begrijpelijker geworden.

De datajournalisten ontwikkelden een ‘script’ met de ‘Flesch-Kincaid grade ­level’ om alle Troonredes te analyseren. Die methode beloont korte zinnen en binnen de perken gehouden zinnen. Daarna wordt er een formule op de gegevens losgelaten; hoe lager de score, hoe meer de tekst als leesbaar wordt beschouwd.

Ter illustratie gebruikten de journalisten de formule ook voor een aflevering van Nijntje van Dick Bruna, ‘Nijntje in de dierentuin’. Dat boekje komt uit op een score van 1,1. Anders gezegd: een kind met één jaar onderwijs achter de rug kan de tekst begrijpen.

Eerst vijftien jaar onderwijs

De gemiddelde Troonrede komt uit op een score van 15,3. Je hebt met andere woorden rond vijftien jaar opleiding nodig om de tekst te doorgronden – na basis- en voortgezet onderwijs dus ook een tijdje hoger onderwijs.

Vooral de eerste Troonredes en die van vlak na de Tweede Wereldoorlog waren veel minder makkelijk te begrijpen. Zinnen van ruim veertig woorden waren eerder regel dan uitzondering. De eerste Troonrede van de oma van de huidige koning, Juliana, haalde nog een score van 18,1, ­alleen te volgen voor iemand met een universitaire opleiding dus.

De score daalde onder koning Willem Alexander tot een score van ergens tussen 13 en 14, volgens de datajournalisten is dat het leesniveau van een middel­bare scholier.

Lees ook:
Analyse van de Troonrede 2019: zijn de hoogtijdagen van het neoliberalisme voorbij?

Als zelfs liberaal Mark Rutte de vraag opwerpt of bedrijfswinsten niet te veel naar de aandeelhouders gaan, en te weinig naar de werknemers, dan weet je: er is verandering in de lucht. Het neoliberalisme lijkt op zijn retour, en politie, zorg en onderwijs mogen zich weer koesteren in de belangstelling van Den Haag. Is dat genoeg?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden