Verkiezingsuitslag

Nu wacht een complexe klus: formeren én het virus bestrijden

Khadija Arib. Beeld Brunopress
Khadija Arib.Beeld Brunopress

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib maakt vaart: de kabinetsformatie start donderdag. De wens is een regeerakkoord nog vóór de zomer.

De verkiezingscampagne gaat deze donderdag in één vloeiende beweging over in de kabinetsformatie. Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib wil vaart maken. 's Middags ontvangt ze alle fractievoorzitters van de partijen die gekozen zijn in de Kamer, ook de leiders van de nieuwkomers.

Het belangrijkste besluit dat Arib samen met de fractievoorzitters moet nemen, is het aanwijzen van een verkenner. Dat wordt vermoedelijk een ervaren oud-politicus. Tijdens de vorige formatie in 2017 kreeg VVD-prominent Edith Schippers deze taak op zich.

De verkenner maakt in de komende dagen na gesprekken met de fractievoorzitters de balans op: welke partijen willen met wie regeren, en waar zitten de blokkades? Dat moet resulteren in een advies aan Arib over kansrijke coalities. Het is de bedoeling dat de nieuwe Tweede Kamer, die op 31 maart wordt geïnstalleerd, debatteert over de bevindingen van de verkenner. Tijdens dat debat wordt er een informateur aangesteld en begint de inhoudelijke kabinetsformatie pas echt.

Er is geen garantie voor een snelle formatie

Het belooft een ingewikkeld proces te worden. Allereerst loopt de bestrijding van het coronavirus dwars door de formatie heen. Volgende week bijvoorbeeld, wanneer de verkenner aan het werk is, moet het demissionaire kabinet ook besluiten nemen over de huidige lockdown en het eventueel versoepelen van enkele maatregelen. De leiders van VVD, CDA en D66 zitten in het kabinet én zullen druk zijn met de formatie.

De onderhandelingen over het vorige kabinet duurden 225 dagen, een absoluut record. Verschillende partijen hebben al laten weten dat de formatie dit keer niet zo lang moet duren, vooral vanwege de voortdurende crisis. Maar dat is geen garantie voor een snel proces. Premier Mark Rutte zei onlangs dat hij de formatie wil opknippen: eerst een ‘nationaal herstelplan’ maken over hoe Nederland uit de crisis kan komen, liefst met zoveel mogelijk partijen. En daarna een echt regeerakkoord in elkaar zetten met een coalitie.

Collega's van andere partijen voelen er weinig voor. PVV-leider Geert Wilders noemde het ‘een trucje’ van Rutte, waarmee hij zich tijdens de campagne kon profileren als premier in plaats van als lijsttrekker. De kans is groter dat er straks direct een volledig regeerakkoord ligt. En wat de partijen betreft nog voor de zomer.

Lees ook:

Bijna alle partijen willen regeren, toch dreigt een moeizame formatie

De burger kiest de komende dagen niet alleen voor een partij (of een persoon), maar beïnvloedt tegelijkertijd de samenstelling van de nieuwe coalitie. Wat betekent de keuze van de kiezer voor de kabinetsformatie?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden