Verkiezingscampagne

Nog enkele debatten te gaan: wie daagt Rutte uit in de laatste campagneweek?

Mark Rutte (VVD), Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Lilian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat.  Beeld ANP
Mark Rutte (VVD), Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Lilian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) voorafgaand aan het RTL Verkiezingsdebat.Beeld ANP

Mark Rutte spreekt vanavond weer het land toe als premier die het virus bestrijdt. Zijn concurrenten hebben nog ruim een week om de campagne een andere wending te geven.

Heel even ontbrandt de verkiezingscampagne. Don Ceder, nummer vier op de kandidatenlijst van de ChristenUnie, zegt in een interview met de Amsterdamse omroep Salto dat de vijf dagen bedenktijd voor een abortus (hij noemt het een ‘afkoelperiode’) vooral moeten blijven. Óók na een verkrachting. Het levert hem dit weekend woedende reacties op. D66’er Pia Dijkstra zegt ‘witheet’ te zijn. Ze spreekt over ‘het ware gezicht van de CU’.

Ideologische confrontaties blijven uit

De medisch-ethische botsing tussen de twee coalitiegenoten betekent een opleving in een tot nu toe ogenschijnlijk vrij tamme campagne. Politici zijn de hele dag druk met flyeren, spotjes inspreken, interviews geven aan de vele media, Maar grote, ideologische confrontaties tussen lijsttrekkers, met onverwachte wendingen tot gevolg, blijven vooralsnog uit.

De laatste volle campagneweek gaat vandaag in, en het is de vraag wie de VVD, eenzame koploper in alle peilingen, nog kan bedreigen. Het is niet dat de concurrenten geen pogingen wagen. Afgelopen zaterdag haalde D66-lijsttrekker Sigrid Kaag uit naar Mark Rutte vanwege diens ‘te harde’ opstelling richting Zuid-Europese landen in deze coronacrisis. “Heel kortzichtig”, zei Kaag, “want we hebben Europa nodig”. PvdA-lijsttrekker Lilianne Ploumen betichtte de VVD er dit weekend in een campagnetoespraak van de multinationals rijker te hebben gemaakt, terwijl het aantal daklozen groeit.

Zo min mogelijk campagne voeren

Rutte ontwijkt alle aanvallen. De campagne van de VVD is het best samen te vatten als zo min mogelijk campagne voeren. Liever concentreert de minister-president zich op de bestrijding van het virus, een rol waar hij nog altijd, ondanks toenemend gemor over de lockdown, veel waardering voor krijgt. De VVD hengelt op 17 maart naar zowel de premierbonus als de coronabonus.

In een interview dat De Telegraaf zaterdag publiceerde, zei Rutte dat hij vermoedt dat mensen het hem toevertrouwen ‘het land verder door de crisis te leiden’. Hij vertelde ook dat als het aan hem ligt de partijen die straks onderhandelen over een nieuw kabinet, met spoed een ‘nationaal herstelplan’ maken, waarmee het land naar een ‘normaler normaal’ wordt geholpen. Rutte noemt dit ‘het eerste hoofdstuk van het regeerakkoord’. Zo profileert Rutte zich deze campagne, niet voor het eerst, meer als leider van het land dan als lijsttrekker van de VVD.

Naschokken

De tijd dringt voor de concurrentie om de campagne een andere kant op te draaien. Er zijn onderwerpen genoeg die zich daarvoor lenen. De klimaatdiscussie komt nog niet veel verder dan een debat over wel of geen kernenergie. De toeslagenaffaire speelt een marginale rol in de verkiezingsstrijd, terwijl het schandaal, dat nota bene de val van het kabinet inluidde, voor grote naschokken zorgt. Uit onderzoek van I&O Research, in opdracht van NRC, blijkt dat bijna twee derde van de Nederlanders er minder vertrouwen in de politiek door heeft gekregen. Het herstel van dat vertrouwen zal een van de grootste uitdagingen worden voor het nieuwe kabinet.

Maandagavond geeft Rutte een coronapersconferentie in zijn hoedanigheid als premier. Daarna wachten hem nog enkele mogelijk lastige campagnemomenten. Woensdag spreekt de Kamer over het virus, wat zal uitmonden in een verkiezingsdebat, voor de uitdagers van het Torentje een uitgelezen kans om het leiderschap van Rutte aan te vallen. Een dag later treffen de lijsttrekkers van VVD en PVV elkaar bij het programma Op1. Begin volgende week wachten nog twee grote tv-debatten, bij EenVandaag en de NOS. Op papier zijn het gelegenheden voor onverwachte wendingen, maar de tijd dringt.

Lees ook:

Vul hier het Kieskompas in voor de Tweede Kamerverkiezingen 2021

Vul de dertig vragen van het Kieskompas in en beantwoord daarna enkele vragen over politieke partijen. De stemhulp berekent vervolgens welke partij en partijprogramma het meest overeenkomt met uw opinies. U ziet uw eigen positie in een soort landschap tussen de politieke partijen staan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden