Politiek Toekomstvisie

Nieuwe koers: CDA omarmt energietransitie

Beeld Berend Vonk

Vóór fatsoen en tegen de lawaai-papegaaien is de sfeer die het CDA wil uitstralen in een discussienota over de koers van de partij.

Van scepsis over het draagvlak bij de bevolking voor klimaatmaatregelen is bij het CDA niks meer te merken. In een discussienota over de koers van de partij gaan wind en zon de energie voor de toekomst leveren. Nieuwe technologie, zoals waterstof, biedt ook volop kansen, vinden de christen-democraten. Boeren zouden in de eerste plaats moeten produceren voor de lokale markt. En economie moet in evenwicht worden gebracht met de natuur.

Het omarmen van de energietransitie is opvallend. Het CDA betuigt weliswaar steun aan het klimaat­akkoord van Parijs en de maatregelen op dit terrein van het kabinet, maar voormalig partijleider Sybrand Buma waarschuwde ook voor de draagkracht bij de bevolking. Buma nam in mei afscheid en werd burgemeester in Leeuwarden.

Het rapport is geschreven door de commissie ‘Beraad Perspectief 2030’. Die heeft als opdracht om te formuleren welke richting de partij op wil met de samenleving. De partij gaat er de komende maanden over discussiëren, om te beginnen zaterdag op het CDA-congres. Het woord ‘perspectief’ is opvallend bij deze nieuwste commissie. Pieter Jan Dijkman, directeur van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA, zei een jaar geleden in Trouw dat het CDA het geluid vertolkt van de ontevreden burger en onvoldoende ‘een hoopvol perspectief’ biedt.

Geen verkiezingsprogramma

Het rapport is geen verkiezingsprogramma, maar kan daarvoor wel de basis vormen. Dat wordt volgend jaar geschreven in voorbereiding op de verkiezingen voor de Tweede Kamer die, als het derde kabinet Rutte de termijn vol maakt, worden gehouden in maart 2021. Volgend jaar wordt ook een nieuwe lijsttrekker gekozen: twee kanshebbers zijn Hugo de Jonge, minister van volksgezondheid, en Wopke Hoekstra, minister van financiën. Aan de hand van het rapport is nog niet te zeggen wie daar het beste bij past. Waarschijnlijk kunnen zij er allebei mee uit de voeten.

Nieuwe opvallende ideeën zijn een door de overheid gefinancierde volwassenen-educatie. ‘Elke Nederlander krijgt de tijd en de ruimte om zich te blijven ontwikkelen en nieuwe vaardigheden te leren’, staat in het rapport. De term ‘werkloos’, kan wat de CDA-commissie betreft bij het vuil, want wie zijn baan verliest, krijgt bijscholing of tijdelijk werk. Nog een voorbeeld: er moeten drie hogesnelheidslijnen komen: een naar het noorden van het land, een naar het zuiden (en naar België) en eentje naar het oosten (en naar Duitsland).

Belangrijker, maar ook wat vager dan concrete maatregelen, is de sfeer die het CDA wil uitstralen. Of zoals de partij het formuleert: de fundamentele waarden waarmee naar de wereld wordt gekeken. Die samenleving lijkt verdeeld. Het CDA wil de boer op met ‘de menselijke maat’ en ‘samenwerking’. De christen-democraten schrijven: ‘We zullen er altijd samen uit moeten komen om iets voor elkaar te krijgen.’ Daarom heet het rapport ‘Zij aan zij’. Samenwerking en fatsoen zijn de krachten tegen ‘een wereld van polarisatie, van lawaai-papegaaien’.

Voorzitter van de commissie Beraad Perspectief 2030 is Leonard Geluk, oud-wethouder in Rotterdam en nu voorzitter van het college van bestuur van de Haagse Hogeschool. Twee keer eerder publiceerde het CDA een rapport over de koers van de partij. Beide keren was dat na een verkiezingsnederlaag. In 1994 verscheen een discussiestuk onder leiding van oud-minister Frans Andriessen. In 2012 was oud-minister Aart Jan de Geus voorzitter van dit Strategisch Beraad.

Opvallende CDA-ideeën

• Iedereen moet gedurende het hele leven tijd en ruimte hebben om bij te leren.
• Wie zijn baan verliest, wordt niet werkloos, maar krijgt bijscholing of tijdelijk werk.
• Er komen hogesnelheidslijnen naar het noorden, oosten en zuiden van het land.
• Inspiratie kan uit christelijke traditie komen maar ook uit een rijkdom aan ander gedachtengoed.
• Er is meer (zorg-)verlof nodig.
• De sociale werkplaats afschaffen was een historische vergissing. Die keert terug.
• Het bestaande leenstelsel verdwijnt. Jongeren beginnen zonder schuld hun loopbaan.
• Hulp bij zelfdoding als het leven ‘voltooid’ is, is te beperkt. Het gaat om waardig ouder worden.
• Bij een klimaatneutrale economie hoort een klimaatneutrale energievoorziening.
• Het is belangrijk dat jongeren worden onderwezen in de klassieke deugden, zoals ingetogenheid, wellevendheid en tolerantie.

Lees ook: 

‘Het CDA snakt naar een nieuw verhaal’

Het CDA laat ook niet-leden meepraten over toekomst van de partij. ‘Wij bouwen een beweging.’

Het CDA bezint zich op de Christen-democratie: ‘Ieder mens telt. Wat betekent dat?’

Het CDA houdt de Dag van de Christen-democratie, waar de leden op zoek gaan naar een toekomstvisie. Pieter Jan Dijkman, directeur van het wetenschappelijk instituut: ‘Gevoelens van onbehagen vertolken is niet genoeg.’ 

Voorzitterswissel bij het CDA: ‘De C staat ook voor compassie’

Rutger Ploum volgt Ruth Peetoom op als CDA-voorzitter. ‘We hadden als CDA de klimaatdoelen beter moeten uitleggen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden