Tweede Kamerdebat

Nederlandse krijgsmacht nog lang niet op peil

De Nederlandse onderzeeboot Zr Ms Bruinvis bij Glasgow.  Beeld ANP
De Nederlandse onderzeeboot Zr Ms Bruinvis bij Glasgow.Beeld ANP

De effecten van miljardeninvesteringen in defensie zullen voorlopig nog niet zichtbaar zijn. Intussen heeft Nederland wel een nieuwe stap gezet met de geplande aanschaf van vier nieuwe onderzeeboten.

Christoph Schmidt

Dat de Nederlandse krijgsmacht zich in een onbestemde levensfase bevindt, bleek uit het Tweede Kamerdebat over de defensiebegroting, woensdag. Na decennia van bezuinigingen groeien de bomen opeens tot in de hemel: 5 miljard euro per jaar komt erbij, een stijging van zo’n 40 procent. Aan de andere kant zal het nog jaren duren voordat de effecten daarvan tast- en zichtbaar zijn.

“De krijgsmacht is nog niet op peil”, constateerde ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers. Hij wil graag van defensieminister Kajsa Ollongren een concreet jaartal horen waarop dat wel het geval zal zijn. Kamerlid Derk Boswijk (CDA) kon evenmin tevreden zijn over de huidige slagkracht. “We zijn er nog lang niet. We zien nu opnieuw een bevestiging van wat we twee jaar geleden ook al hoorden.”

Boswijk verwees naar het nieuwste landenrapport van de Navo. Dat verschijnt elke twee jaar. Net als in het rapport van 2020 oordeelt het bondgenootschap dat de Nederlandse krijgsmacht “aanzienlijke kwantitatieve en kwalitatieve tekortkomingen” vertoont – niet verrassend, omdat de geplande miljardeninvesteringen zich nog niet hebben vertaald in nieuw materieel.

Politieke doodzonde

Tv-programma Zembla berichtte deze week dat Ollongren deze Navo-kritiek, waarvan ze in de zomer al op de hoogte was, heeft ‘verzwegen’ tegenover de Kamer. Tijdens een debat in september zei de minister juist dat Nederland ‘grotendeels’ voldoet aan de Navo-eisen. Defensie weerspreekt nu dat er informatie is achtergehouden en wijst erop dat er in de zomer slechts een conceptversie van het Navo-rapport in omloop was. Inmiddels is de eindversie openbaar.

Tijdens het debat werd Boswijk zelf bekritiseerd door collega-Kamerleden omdat hij tegenover Zembla had gezegd dat Ollongren de Kamer “incompleet en onvolledig” heeft ingelicht. Dat geldt als een politieke doodzonde, die in het verleden menig minister de kop heeft gekost.

Onder anderen PVV’er Sietse Fritsma en VVD’er Peter Valstar wilden weten of Boswijk nog steeds achter zijn harde kritiek op Ollongren staat en wat de consequenties daarvan zijn. Na enig heen-en-weer gepingpong zei de CDA’er dat hij het “misschien ietsje minder hard had moeten zeggen”. Wel vindt Boswijk dat er “een lacune zit tussen het beeld dat destijds is geschetst (door de minister, red.) en het beeld van het Navo-rapport”.

Ollongren en staatssecretaris Christophe van der Maat reageren donderdag op de vragen uit de Kamer.

Offerte-aanvraag aan drie scheepswerven

Intussen werd woensdag een mijlpaal bereikt in de geplande aanschaf van vier nieuwe onderzeeboten. Na jaren van vooroverleg verstuurde Defensie de offerte-aanvraag aan drie scheepswerven: het Franse Naval, het Duitse ThyssenKrupp en het Zweedse Saab Kockums (waarbij, voor deze megaklus, ook het Nederlandse Damen is aangehaakt). Over een jaar zou de winnende werf bekend moeten zijn. Die zou de eerste boot idealiter in 2034 moeten afleveren. De laatste kostenschatting (met een hoog natte-vinger-gehalte) ligt rond de 4,5 miljard euro.

Lees ook:
De Nederlandse krijgsmacht zit in een diep dal, daar verandert de begroting voorlopig niets aan

Vorig jaar mondde het Kamerdebat over de defensiebegroting (met de demissionaire minister Kam) uit in afreageersessie.

Wie mag de grootste militaire aankoop sinds de JSF gaan bouwen?

Wie gaat de vier Nederlandse Walrus-onderzeeërs vervangen? Ervaren buitenlandse werven azen op de miljardenorder.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden