Donatie in politiek

Nederlands techmiljardair schenkt miljoen aan campagne D66, en tonnen aan PvdD

null Beeld ANP
Beeld ANP

Een jonge Nederlandse miljardair geeft meer dan een miljoen aan de verkiezingscampagne. D66 is de blijde ontvanger en ook de Partij voor de Dieren profiteert.

Nederlandse verkiezingscampagnes waren jarenlang de goedkoopste ter wereld. Die dynamiek is in deze verkiezingscampagne aan het veranderen, door een opvallende gebeurtenis. Een gulle donateur breng in één klap de campagnekas bij D66 en de Partij voor de Dieren op oorlogssterkte.

Vooral D66 vaart daar wel bij. Die partij heeft een donatie van 1 miljoen euro ontvangen van softwareondernemer en miljardair Steven Schuurman (45). Hij geeft daarnaast 350.000 euro aan de Partij voor de Dieren. Schuurman wil met dat geld de klimaatplannen van die partijen steunen. “Als je meer geld hebt dan je zelf nodig hebt, is dit een manier om iets terug te doen voor de wereld”, zegt hij in een interview in Trouw.

Een gift van 1 miljoen euro is ongekend voor Nederlandse begrippen. Als individuele kiezers doneren aan de campagne, gaat het tot nu toe om maximaal enkele tienduizenden euro’s. Bij D66 was bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen de grootste openbare gift van een sympathisant 25.000 euro. Partijen zijn verplicht alle giften boven de 4500 openbaar te maken. Bij de kleine Partij voor de Dieren betekent de gift, die deze week binnenkwam, dat de partij op het laatste moment nog grote advertenties kan inkopen bij op radio, tv en in kranten. “Wij zijn er heel blij mee”, aldus campagneleider Lieke Keller.

Lees hier ook het interview met Steven Schuurman: ‘Ik heb dezelfde motivatie als iemand die een paar tientjes doneert.’

Beursgang

Schuurman benaderde vorig jaar D66 met zijn wens om de verkiezingscampagne een grote injectie te geven. Hij is met een geschat privévermogen van 1,4 miljard euro een van de vermogendste Nederlanders. Lid van een partij is hij niet. Schuurman dankt zijn vermogen aan de beursgang van het internationaal actieve softwarebedrijf Elastic, waarvan hij een van de oprichters is. Elastic helpt bedrijven eigen databestanden te doorzoeken en heeft onder andere Facebook, Uber en TicketMaster als klant. Actief is hij zelf niet meer in het bedrijf. Met zijn eigen goededoelenfonds, The Dreamery Foundation, zet hij zich in voor het klimaat en behoud van biodiversiteit.

D66 nam de gift na diverse gesprekken aan. Dat is gebruikelijk bij alle grotere giften, zegt de partij. “Wij willen zeker zijn dat de gever de juiste bedoelingen heeft. Het mag nooit leiden tot tegenprestaties. Het geld moet eerlijk verdiend zijn”, aldus Sander Bus van het partijbureau D66. De partij schakelde dit keer ook nog een bedrijfsrecherchebureau in om onderzoek te doen naar de donateur en de herkomst van diens geld. Die werkte daar ruimhartig aan mee, aldus D66.

D66 zegt geen enkele twijfel te hebben over de gift. “Zijn motivatie is heel duidelijk. Hij wil de klimaatplannen van D66 steunen. Dat vatten wij op als een groot compliment”, aldus Bus. Het geld is geïnvesteerd in de verkiezingscampagne.

Andere route

Grote donaties zijn in Nederland tot nu toe alleen bekend langs een andere route, via de partijen zelf. De VVD ontving bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen ook een megagift, van 890.000 euro. Het geld kwam binnen via een stichting die op hetzelfde adres zetelt als het VVD-partijkantoor. Of daar particuliere donateurs achter steken, werd niet bekendgemaakt. Politieke partijen zijn niet verplicht de naam van grote donateurs te publiceren. De SP is al jaren veruit de grootste ontvanger van giften. Via de verplichte afdrachtregeling voor gekozen SP’ers had die bij de vorige verkiezingen 20 miljoen euro in kas, bleek uit jaarverslagen achteraf.

Dat een rijke Nederlander politieke partijen zijn royale steun aanbiedt, is nieuw. De hoogte van het bedrag maakt het gevoelig, zeker bij deze verkiezingen. Bijna alle partijen wijzen in hun campagnes op de grote inkomens- en vermogensverschillen in het land. D66 heeft dat tot een centraal punt van zorg uitgeroepen, terwijl het dankzij één miljardair nu de eigen campagne een zwengel kan geven.

Wat de gift ook gevoelig maakt is dat D66 – net als de Partij voor de Dieren – zeer kritisch is op de macht van grote techbedrijven, vanwege hun omgang met de privacy van gebruikers. D66 zegt dat er geen enkele aanwijzing is dat het bedrijf Elastic omstreden werkwijzen hanteert. Elastic maakt zoekmachinetechnologie die data inzichtelijk maakt van bedrijven, voor bedrijven.

De Partij voor de Dieren noemt megadonaties “een zaak van eigen afwegingen van de gever”. De partij maakt zich geen zorgen dat voortaan één megadonatie het verschil kan maken voor een partij, waarmee het vullen van de campagnekas een loterij kan worden. Vijftien jaar geleden ontving de PvdD ook een keer een bedrag van een paar ton. “Wij bungelen als kleine partij altijd onderaan. Alles is welkom”, aldus campagneleider Keller.

Lees ook:

Techmiljardair stort miljoen voor tegengaan klimaatverandering: ‘Ik heb dezelfde motivatie als iemand die een paar tientjes doneert’

Ondernemer Steven Schuurman (45) dacht lang na voor hij 1,3 miljoen euro schonk aan twee politieke partijen, voor hun klimaatplannen. ‘Dat het vragen oproept, snap ik.’

Een waarschuwing voor nieuwe Kamerleden!

Chef politieke redactie Bart Zuidervaart heeft een waarschuwing voor nieuwe Kamerleden: laat je niet opjagen door regeerakkoorden en ongeduldige ministers. Lees hier zijn column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden