Conflict VS-Iran

Nederland legt militaire missies in Irak stil. En moet er nog een fregat naar de Straat van Hormuz?

Nederlandse trainers met coalitiepartners in Erbil, Irak.Beeld ANP

Nederland heeft zijn trainingsmissie in Irak stilgelegd. De veiligheid van de militairen staat voorop, zeggen politici eensgezind. Maar de risico’s voor het Nederlandse fregat dat binnenkort naar de straat van Hormuz vaart, zijn toegenomen. 

Nederland heeft het werk van een zestigtal militairen die deelnemen aan de internationale coalitie tegen Islamitische Staat in Irak stilgelegd. Zij zouden meer gevaar lopen nu Irak buitenlandse militairen liever ziet vertrekken. Het Iraakse parlement sprak zich zondag in een buitengewone vergadering uit tegen de aanwezigheid van buitenlandse militairen, met name Amerikanen.

In Irak opereert een grote, door Amerikanen geleide missie met een mandaat van de Iraakse regering. De resolutie van zondag is niet bindend, maar kan het werk van de coalitie ter plaatse onveiliger maken. Het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken bestudeert de resolutie.

De meeste Nederlandse militairen werken in Erbil, in het Koerdische gedeelte van Irak. Zij trainen Iraakse militairen. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind noemt het teleurstellend dat ook hier het werk is stilgelegd. “In Bagdad is het nu heel spannend, maar Erbil is daar honderden kilometers vandaan. De Koerden, christenen en yezidi’s in die regio hebben onze steun juist hard nodig.”

Olietanker in Straat van Hormuz, bij Iran.Beeld Reuters

Geen paniek

Volgens VVD-Kamerlid Sven Koopmans gaat de veiligheid van de militairen boven alles, maar is het nu zaak niet in paniek te raken en de rust te bewaren. “Het is te vroeg om conclusies te trekken dat we daar weg moeten.” De Nederlandse missie werd onlangs  met twee jaar verlengd.

Een Nederlands fregat doet bovendien vanaf eind januari mee aan een door Frankrijk geleide missie die de scheepvaart in de Straat van Hormuz moet beschermen. Deze zeestraat is, net als de Golf van Oman, van groot belang voor de internationale oliehandel. Het Nederlandse marineschip wordt voor zes maanden ingezet.

Bij diverse partijen leeft nu de vraag of deze missie na de liquidatie van de Iraanse generaal door de Amerikanen niet te riskant is. Kamerleden van de commissie buitenlandse zaken hebben de regering om opheldering gevraagd. D66 en ChristenUnie willen een nieuwe weging van de risico’s.

Minister Blok van buitenlandse zaken stuurde de Tweede Kamer eind november een zogenoemde artikel 100- brief (verplicht voor militaire inzet). Blok benadrukte daarin dat Nederland bewust kiest voor een Europees geleide missie en dat de Nederlandse inzet louter is gericht op het veiligstellen van het recht op vrije doorvaart. “Bij een eventuele escalatie van de situatie in de regio kan Nederland eigenstandig beslissen om de inzet te beëindigen en terug te keren”, aldus Blok.

Volgens de VVD is deze maritieme missie des te meer nodig, nu de spanningen oplopen. “We willen de-escaleren, en we willen natuurlijk ook niet dat onze militairen in een actieve oorlogssituatie belanden”, aldus Kamerlid Koopmans. “We zullen nauwkeurig blijven monitoren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden