Marokko

Na geblunder met Marokko moet Broekers aan de hand van Blok scherven lijmen

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol. Beeld ANP

De staatssecretaris van asielzaken slaagt er al weken niet in met Rabat in gesprek te komen. Na een schoffering door de ambassadeur nemen andere kabinetsleden haar nu bij de hand. 

Met haar ondiplomatieke optreden heeft Ankie Broekers-Knol zich flink in de nesten gewerkt. Marokko wil niet met de staatssecretaris van asielzaken spreken, en minister van buitenlandse zaken Stef Blok laat zijn partijgenoot vallen. Hij zei vrijdag de Marokkaanse ambassadeur niet op het matje te roepen over de manier waarop Broekers is geschoffeerd. Volgens premier Mark Rutte komt er een lijmpoging achter de schermen. “Dat is een project waar Blok en Broekers samen aan werken.”

Deze week annuleerde de Marokkaanse ambassadeur op het laatste moment een gesprek met Broekers over de terugname van afgewezen asielzoekers. Dat is de volgende episode in een ruzie die als lesmateriaal kan dienen voor hoe bewindslieden zich op het internationale toneel niet moeten gedragen.

Vuile was

Het begon ermee dat de in juni aangetreden Broekers-Knol de vuile was buiten hing. Tijdens een Kamerdebat in november zei ze dat ze via het ministerie van buitenlandse zaken had vernomen dat de Marokkaanse regering haar niet in Rabat wilde ontvangen. Ze omschreef de relatie met het land als ‘problematisch’.

Minister Sigrid Kaag (ontwikkelingssamenwerking) probeerde vervolgens ruimte te creëren voor diplomatie achter de schermen. Ze zei dat Marokko nooit een gesprek geweigerd had, en dat beide landen samen een geschikt moment zochten.

De nieuwe afspraak kwam er in de vorm van een gesprek tussen Broekers-Knol en de Marokkaanse ambassadeur. Opnieuw opereerde de staatssecretaris weinig delicaat. Vorige week vertelde ze de Kamer alvast dat de afspraak ingepland stond. Daarmee gaf ze de Marokkanen direct een troefkaart in handen. Door het gesprek te annuleren konden ze de staatssecretaris voor paal zetten.

Breder gesprek voor ogen

Ook inhoudelijk pakt Broekers het weinig subtiel aan. Volgens Haagse bronnen wilde ze met de ambassadeur alleen over de terugname van afgewezen Marokkaanse asielzoekers spreken, terwijl Rabat juist een breder gesprek voor ogen had.

Het tegen hun zin terugnemen van onderdanen ligt in veel Afrikaanse landen gevoelig. Als het al gebeurt moet daar vaak iets tegenover staan, zoals visa voor seizoensarbeiders of studenten. Op deze manier kreeg Broekers vorige maand haar Nigeriaanse collega te spreken. Ze reisde mee met premier Mark Rutte en een handelsmissie. Zo ging het gesprek niet alleen over terugkeerbeleid, maar ook over banen en economische groei in Nigeria.

Deur voorlopig dicht

Zo makkelijk zal het in Marokko niet meer gaan. In Rabat zit de deur voor Broekers voorlopig dicht, en in Den Haag ligt ze onder vuur. Madeleine van Toorenburg (CDA) zei dat Broekers het ‘iets handiger moet aanpakken,’ door wel het bredere gesprek te voeren dat Marokko wil. Bram van Ojik (GroenLinks) kijkt met ‘stijgende verbazing en irritatie’ naar haar optreden dat ‘zo op binnenlands electoraat is gericht’.

Hij doelt op Broekers’ eigen VVD. Die partij pleit nu voor strafmaatregelen tegen Marokko, zoals ‘het intrekken van investeringsgelden, visa en landingsrechten voor hooggeplaatste personen’. Ook moet Blok de Marokkaanse ambassadeur op het matje roepen.

Maar Nederland heeft weinig machtsmiddelen. Den Haag richt het ontwikkelingsbudget op een select groepje landen, en Marokko hoort daar niet bij. Ook heeft Den Haag geen visumprogramma voor seizoensarbeiders, zoals Spanje dat wel heeft.

Als er al geld wordt afgeknepen zou dat in EU-verband moeten gebeuren. Dan moet Nederland landen als Spanje zover krijgen dat die hun eigen afspraken met Marokko in gevaar brengen. In ruil voor de toegang van seizoensarbeiders gaan illegale migranten daar weer terug de grens over.

De enige uitweg lijkt dan ook dat Broekers voortaan voor een subtieler aanpak kiest, en Blok, Kaag en Rutte laat uitzoeken hoe ze weer met Marokko in gesprek komt.

Lees ook: 

Staatssecretaris Broekers: Marokko zegt gesprek met Nederland over migratie af

Het zit staatssecretaris Ankie Broekers-Knol niet mee. Had ze eindelijk een afspraak met Marokko, zegt de ambassadeur op het laatste moment af. Zo heeft haar ministerie donderdag laten weten.

Waarom de Nederlandse lijst met ‘veilige landen’ voor asielzoekers wel erg willekeurig is

Voor asielzoekers uit ‘veilige landen’ zoals Marokko is Nederland een van de strengste in Europa. Snel erin en snel eruit, is het devies.Doet dat recht aan de vluchtverhalen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden