Coronasteun

Na anderhalf jaar en 80 miljard euro stopt het kabinet met de steunpakketten

Winkelend publiek in Amsterdam. De financiële steun voor bedrijven die last hadden van de coronamaatregelen stopt per 1 oktober.  Beeld ANP
Winkelend publiek in Amsterdam. De financiële steun voor bedrijven die last hadden van de coronamaatregelen stopt per 1 oktober.Beeld ANP

80 miljard euro trok het kabinet de afgelopen anderhalf jaar uit om de economie te ondersteunen. Nu de meeste beperkende maatregelen vanwege corona zijn afgeschaft, stoppen per 1 oktober ook de steunpakketten.

Anderhalf jaar na het begin van de coronapandemie trekt het demissionaire kabinet de stekker uit de meeste steunmaatregelen voor de economie. Vanaf 1 oktober komt er een einde aan de grootschalige regelingen die de economie voor een klap moesten behoeden.

In totaal trok het kabinet zo’n 80 miljard euro uit om de impact van corona op de economie te beperken. Zo kregen bedrijven geld om personeel door te betalen (NOW), de vaste lasten te blijven betalen (TVL) en kwam er specifieke ondersteuning voor zelfstandigen (Tozo) en inkomensverlies (Tonk). Mede dankzij de steun bleef de gevreesde economische terugval grotendeels uit. Tussen begin 2020 en mei 2021 zouden zo’n 5300 faillissementen zijn voorkomen, stelt het kabinet.

Verlenging zit herstel economie in de weg

Volgens het kabinet zou een verlenging van de steunmaatregelen het verdere herstel van de economie juist in de weg gaan zitten. De meeste beperkende maatregelen om verspreiding van het virus tegen te gaan zijn al afgeschaft, en het kabinet verwacht vanaf 20 september ook het voorschrift om anderhalve meter afstand te houden los te laten. Dat laatste is nog wel afhankelijk van advies van het Outbreak Management Team (OMT).

Het aantal faillissementen is historisch laag, en verschillende sectoren kampen met personeelstekorten. De steunmaatregelen zouden ervoor zorgen dat werknemers geen overstap meer maken. “Baanbehoud in de ene sector kan groei in de andere tegenhouden; de huidige krapte op de arbeidsmarkt is hier een illustratie van”, schrijft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer.

Het kabinet erkent dat er sectoren zijn die nog altijd in grote problemen zitten, zoals het toerisme en de evenementenbranche, die met ‘veranderende vraag te maken kunnen krijgen’ vanwege corona. Toch komen voor die sectoren geen specifieke regelingen. Wel wordt gekeken naar steun aan bedrijven die op last van het kabinet dicht moeten blijven. De regering zegt bijvoorbeeld in overleg te zijn met nachtclubs en discotheken, die vooralsnog pas op 1 november weer open mogen.

De ministers Wouter Koolmees (sociale zaken en werkgelegenheid), Wopke Hoekstra (financiën) en Stef Blok (economische zaken en klimaat) kondigden in mei een derde steunpakket aan. Beeld ANP
De ministers Wouter Koolmees (sociale zaken en werkgelegenheid), Wopke Hoekstra (financiën) en Stef Blok (economische zaken en klimaat) kondigden in mei een derde steunpakket aan.Beeld ANP

Om mensen te helpen die na het stoppen van de steunmaatregelen alsnog in de problemen komen, trekt het kabinet 240 miljoen euro uit. Dat geld is bedoeld voor begeleiding van werk naar werk, scholing, gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand. De extra uitgaven zijn al verwerkt in de aanstaande miljoenennota, waarvan demissionair minister Hoekstra van financiën maandag meldde dat deze was afgerond. De miljoenennota wordt op de derde dinsdag van september aan de Tweede Kamer aangeboden.

Geen uitstel meer voor belastingen

Met het afschaffen van de steunmaatregelen stopt ook de mogelijkheid voor bedrijven om uitstel van betaling voor belastingen te krijgen. Zij moeten vanaf 1 oktober weer belasting gaan betalen. Daarnaast hebben zo’n 270.000 bedrijven nog een schuld van samen 19,2 miljard euro open staan, schrijft het kabinet, die vanaf volgend jaar en binnen vijf jaar terugbetaald zal moeten worden.

Het einde van de steunmaatregelen werd al verwacht. Al in juni liet het kabinet doorschemeren dat er in principe per 1 oktober een einde aan zou komen, tenzij de situatie rond corona zich veel slechter zou ontwikkelen dan verwacht. Volgens het kabinet ‘zijn we over de piek van de vierde golf heen’ en zijn de ontwikkelingen van de afgelopen weken ‘gunstig’. Ook het Centraal Planbureau adviseerde al om te stoppen met generieke steunmaatregelen.

Branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) reageert verbolgen op het besluit en noemt het ‘onacceptabel’. Volgens voorzitter Robèr Willemsen laat het kabinet ondernemers ‘keihard vallen’. Volgens hem is steun die afhankelijk is van de omzet nog altijd nodig voor die bedrijven die de gevolgen van de beperkende maatregelen voelen. “Ondernemers willen helemaal niet aan het overheidsinfuus hangen, die willen ondernemen. Alleen de ondernemingen die op dit moment nog niet voluit kunnen ondernemen – doordat de overheid beperkende maatregelen oplegt of zelfs verplichte sluiting – zullen hier aanspraak op maken.”

Lees ook:

Kabinet verwacht dat coronasteun aan bedrijven in het najaar niet meer nodig is

Het kabinet gaat ervan uit dat in het vierde kwartaal van dit jaar de huidige financiële steun aan bedrijven kan stoppen. De verwachting is dat de beperkende maatregelen dan niet meer nodig zijn om de coronapandemie in te perken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden