Tweede Kamer

Minister Ollongren: De verkiezingen gaan door, ook als er nog corona heerst

null Beeld ANP
Beeld ANP

Ook als in het voorjaar nog steeds coronamaatregelen gelden, gaan de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart 2021 gewoon door, schrijft minister van binnenlandse zaken Kasja Ollongren aan de Tweede Kamer.

Om te zorgen dat de kiezers veilig hun stem kunnen uitbrengen, worden stemlokalen zo ingericht dat kiezers en stembureauleden overal anderhalve meter afstand kunnen houden en potloden, stemhokjes en tafels zullen de hele dag door worden gereinigd. Ook ontvangen kiezers tegelijk met hun stempas een lijst met vragen over hun gezondheid, vergelijkbaar met de gezondheidscheck in de horeca. Wie een van de vragen met ‘ja’ beantwoordt, wordt verzocht niet naar het stemlokaal te komen, maar te stemmen met een volmacht.

De maatregelen zullen niet alleen gelden tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van maart volgend jaar, maar ook bij de eilandsraadsverkiezingen van Sint Eustatius, volgende maand, en bij de herindelingsverkiezingen die in november in enkele gemeenten worden gehouden.

Door de stembureaus aan te passen en maatregelen te nemen, zal het niet nodig zijn de verkiezingen uit te stellen, meldt de minister. In mei schreef zij nog in een brief aan de Tweede Kamer dat het kabinet er rekening mee hield dat de verkiezingen door de coronacrisis tot maximaal een jaar vooruit zouden moeten worden geschoven. Ze benadrukte toen dat ze eerst zou onderzoeken hoe de verkiezingen veilig kunnen verlopen, maar kreeg desondanks forse kritiek van de oppositiepartijen in de Tweede Kamer. Die vinden dat kiezers, juist in een crisis, hun stem moeten kunnen laten horen en vonden dat de verkiezingen onder geen beding mochten worden uitgesteld.

‘Een substantieel deel’ van de stembureaus is waarschijnlijk te klein

Dat de minister nu schrijft dat de verkiezingen door kunnen gaan, wil niet zeggen dat er alle hindernissen genomen zijn. Uit een inventarisatie van het ministerie van binnenlandse zaken blijkt dat naar verwachting een ‘substantieel deel’ van de stemlokalen die de gemeenten doorgaans gebruiken niet groot genoeg is om de anderhalve meter afstand te kunnen houden. Het kabinet houdt er daarom rekening mee dat er bij de aankomende Tweede Kamerverkiezingen minder stembureaus zullen zijn dan in 2017.

Bovendien voorzien de gemeenten problemen bij het werven van voldoende stembureauleden, omdat een deel van de vrijwilligers bij eerdere verkiezingen tot risicogroepen behoren. Het kabinet heeft daarom beloofd gemeenten te zullen onder steunen met een landelijke wervingscampagne, die met name jongere moet overhalen zich te melden als stembureaulid.

Om de aangepaste stemprocedures mogelijk te maken komt de minister in oktober met een spoedwet. Daarin wordt onder meer vastgelegd dat elke kiezer maximaal drie volmachtstemmen mag uitbrengen, in plaats van twee zoals nu in de Kieswet staat, om te voorkomen dat mensen met coronasymptomen geen stem kunnen uitbrengen. Mogelijk kan er bij de aankomende Tweede Kamerverkiezingen ook per post gestemd worden. De minister onderzoekt nog of briefstemmen voor Nederland een optie is. In november komt ze met meer informatie.

Lees ook:

Kabinet: uitstel verkiezingen of briefstemmen niet uitgesloten

Het kabinet onderzoekt of de verkiezingen van komend najaar en voorjaar kunnen doorgaan als het coronavirus dan nog niet is bedwongen. Minister Kajsa Ollongren vraagt gemeenten of stemlokalen wel ruim genoeg zijn om anderhalve meter afstand te kunnen bewaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden