ColumnBas den Hond

Michael Bloomberg zet vol in op tv-campagnespotjes en laat de debatten links liggen

Het is niet verkeerd dat Tom Steyer erbij is wanneer dinsdag het zevende Democratische kandidatendebat wordt gehouden.

Tot vorige week zag het ernaar uit dat daar in Des Moines in de staat Iowa niet meer dan vijf kandidaten zouden staan die aan de strenge vereisten van de Democratische Partij hadden voldaan: Joe Biden, Bernie Sanders, Pete Buttigieg, Elizabeth Warren en Amy Klobuchar. Alle vijf beroepspolitici (een voormalig vice-president, een voormalig burgemeester en drie senatoren) die al maanden hun schoenen verslijten in Iowa en de andere drie staten (New Hampshire, Nevada en South Carolina) die volgende maand als eerste gaan stemmen over de Democratische nominatie.

Maar op het laatste moment maakte Steyer (rijk geworden met een hedgefonds) een sprongetje in de peilingen in Iowa en New Hampshire, en nu mag hij ook meedoen. Zodat de kiezers die dinsdag kijken eraan herinnerd worden, dat er ook een andere manier is om kandidaat van de Democraten te worden en Donald Trump uit te dagen: steenrijk zijn en miljoenen dollars van jezelf uitgeven aan personeel en campagne-advertenties.

Behalve Steyer is er nog zo’n kandidaat met veel geld: Michael Bloomberg (rijk geworden door zijn bedrijf in financiële informatie). Hij staat dinsdag niet op het podium, maar dat is vooral omdat hij maling heeft aan de criteria voor dat debat. Deelnemers moeten niet alleen een minimaal percentage halen in een aantal peilingen, maar ook een minimaal aantal individuele geldgevers hebben. Steyer verschafte veel Amerikanen daarom de wat vervreemdende ervaring een mail te krijgen van een miljardair, met de smeekbede of ze hem alsjeblieft een dollar wilden sturen. Zijn rijke concurrent nam die moeite niet. Hij doet met de verkiezingen in die vier relatief kleine staten zelfs helemaal niet mee.

Gratis aandacht van de media

In plaats daarvan mikt Bloomberg op de staten die na het eerste viertal hun voorverkiezingen houden, om te beginnen op dinsdag 3 maart. Dan stemmen maar liefst veertien staten, plus Amerikaans Samoa en de wereldwijde afdeling Democrats Abroad. Bij die staten zitten onder meer Californië en Texas. Die twee sturen respectievelijk het grootste aantal en het op twee na grootste aantal afgevaardigden naar de nationale conventie die de Democratische genomineerde moet aanwijzen.

Die dinsdag wordt dus een belangrijke dag, hij wordt niet voor niets Super Tuesday genoemd. Na 3 maart weten we misschien al wie de man of vrouw is die Donald Trump mag uitdagen.

Maar hoe scoor je als presidentskandidaat op Super Tuesday? Voor die eerste paar voorverkiezingen was er alle tijd om je in zoveel mogelijk steden en dorpen te vertonen en in gymzalen en pubs groepjes van een paar honderd kiezers toe te spreken. Voor Super Tuesday lukt dat niet, dan moet je bekendheid via de media tot stand komen.

En dat kan op twee manieren: ofwel door tv-advertenties, ofwel door gratis aandacht van de media.

Een Republikeinse presidentskandidaat met diepe zakken vol geld

Bloomberg gokt erop dat zijn tv-advertenties het werk voor hem doen. Bij de komende American football wedstrijd om de Super Bowl heeft hij voor een reclamespot een volle minuut gereserveerd. Hij heeft er tien miljoen dollar voor over om zich aan de miljoenen kijkers naar die wedstrijd voor te stellen. Een andere minuut is trouwens gereserveerd door een Republikeinse presidentskandidaat met diepe zakken vol geld, een zekere Donald Trump.

En Steyer kan Bloomberg op tv-advertentiegebied ruimschoots partij geven en geeft ook tientallen miljoenen dollars uit. Op een overzicht dat de politieke statistiek-site Fivethirtyeight.com daarover bijhoudt, is goed te zien hoe die twee op dat gebied domineren, met tienduizenden uitzendmomenten (je kunt daar ook de advertenties zelf bekijken).

En het lijkt effect te hebben. Het leverde Steyer zijn plek op in het debat, en Bloomberg 6 procent aanhang in landelijke peilingen, wat veel is als je bedenkt dat hij pas in november 2019 in de race om het presidentschap is gestapt.

Een viervoudige treinramp

De andere manier waarop kiezers kennis verzamelen over een kandidaat is natuurlijk verslaggeving door de media. En daarvoor zijn de uitslagen in de vroege vier staten belangrijk. Wie daar de meeste stemmen vergaart, komt in het centrum van de aandacht te staan. Dat is de te kloppen man of vrouw, en alleen daardoor al stijgen zijn of haar kansen om in volgende verkiezingen hoog te eindigen.

De kandidaten, die het moeten hebben van grote en vooral veel kleine geldschieters – de vijf die met het debat meedoen, en bijna-afvallers als Andrew Yang en Cory Booker – vinden natuurlijk dat dit de enige goede manier is. “Ik geloof niet dat verkiezingen te koop zouden moeten zijn”, zei Elizabeth Warren in december tegen – grappig genoeg – Bloomberg News.

Ze kunnen alleen maar hopen dat de kiezers dat ook vinden. Dat is het meest waarschijnlijk als een van hen als duidelijke winnaar uit die eerste voorverkiezingen komt, analyseerde onlangs Joe Trippi, een Democratische verkiezingsadviseur. “Als er rollende donder uit Iowa en New Hampshire komt, overstem je dat niet met geld”, zei hij tegen The Washington Post.

Mensen als Bloomberg en Steyer moeten volgens hem duimen voor ‘een viervoudige treinramp’: vier voorverkiezingen in februari met vier verschillende winnaars. Dan kan geld het verschil gaan maken.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden