Plein 2Partijhoppers

Met zijn draai staat Ronald Plasterk bepaald niet alleen

Van wie zijn de volgende tweets: “Reusachtige windmolens zijn de kerktorens van het groene geloof. De glinsterende zonnepanelen zijn de thuisaltaren van het groene geloof.” En: “Zolang het Europees Parlement elke maand nodeloos verhuist tussen Brussel en Straatsburg heeft het nul gezag om voor anderen een climaatcrisis (sic.) uit te roepen”. Dezelfde twitteraar noemt Tesla-rijders ‘enorme asocialen’, omdat hun auto’s zoveel stroom slurpen. “Voor elke Tesla zitten honderden bejaarden met fleecedekens kou te lijden.”

Roept u maar. Thierry Baudet? Een klimaatscepticus van de rechterflank van de VVD? Nee, allebei onjuist. De citaten komen van Ronald Plasterk, PvdA’er en oud-minister van onderwijs en binnenlandse zaken. Tijdens Rutte II steunde hij het Energieakkoord, de bouw van windmolens en de pro-Europese kabinetskoers. Ook pleitte hij na de grote verkiezingsnederlaag van de PvdA in 2017 voor een onderzoek naar een fusie van zijn partij met GroenLinks.

Nu verzet Plasterk zich op zijn twitteraccount tegen ‘afschuwelijk lelijke’ windmolens, zonnepanelen en groei van de Europese Unie. Verder heeft hij zich ontpopt als een prominente voorvechter van kernenergie, iets waar zijn partij al jaren niets in ziet. Plasterks stevige tweets doen schijnbaar niets af aan zijn loyaliteit aan de PvdA. Hij tweet geregeld hoe zijn partij het doet in de peilingen.

Plasterk is niet de enige oud-bewindspersoon die na zijn ministerschap of staatssecretariaat uit een ander vaatje is gaan tappen. Bekende voorbeelden zijn de oud-premiers Dries van Agt en Wim Kok. Die laatste sprak zich als minister-president in 1997 uit tegen de ‘exhibitionistische zelfverrijking’ in het bedrijfsleven. Toen hij vanaf 2004 commissaris was bij ING, keurde hij een salarisstijging van 50 procent goed voor de topmannen. Ook kregen bestuurders forse bonussen. Later verdedigde Kok de ‘zeer aanzienlijke opwaartse correctie’ met het argument dat de bank belangrijk is voor de ‘BV Nederland’ en het goed functioneren van de economie. Ongeveer zoals premier Rutte de afschaffing van de dividendbelasting aanprees.

Sjongejonge, wat zijn we nationalistisch geworden

De parlementaire geschiedenis kent meer politici die zich na hun actieve periode anders begonnen uit te spreken, maar Van Agt vormt binnen deze categorie een uitzondering. Meestal worden oud-politici namelijk rechtser, Met zijn inzet voor de Palestijnse zaak vervreemdde de oud-premier zich gaandeweg van zijn CDA en schoof hij op naar links. “Sjongejonge wat zijn we in dit land nationalistisch geworden”, verzuchtte hij begin 2018 in het televisieprogramma ‘Kijken in de ziel’, waarna hij interviewer Coen Verbraak toevertrouwde dat hij de voorgaande verkiezingen op GroenLinks gestemd had. Het plan van toenmalige CDA-leider Sybrand Buma om het ‘Wilhelmus’ verplicht in de klas te zingen, vond Van Agt maar niets.

De meeste politici die zich bekeren tot een andere ideologie, schuiven aan bij populisten. De LPF was een verzameling van overstappers. Eduard Bomhoff kwam van de PvdA, Jim Janssen van Raaij, Hilbrand Nawijn en Joost Eerdmans van het CDA. Ze konden niet tippen aan hun partijleider Pim Fortuyn, die achtereenvolgens toenadering had gezocht bij de Communistische Partij Nederland, de PvdA en de VVD, alvorens hij naar Leefbaar Nederland ging, waar hij met ruzie vertrok.

Op het Binnenhof verdient de afdeling van 50Plus een eervolle vermelding. Ook daar zit een oud-bewindspersoon: Martin van Rooijen was in het kabinet-Den Uyl voor het CDA staatssecretaris van fiscale zaken. Zijn huidige partij toont aan dat je overtuigingen uit het verleden geen beletsel hoeven te vormen om je in te zetten voor de ouderenzaak. Fractievoorzitter Henk Krol komt van de VVD, Corrie van Brenk en Gerrit Jan van Otterloo van de PvdA en recent besloot ook de bij de Partij voor de Dieren vertrokken Femke Merel van Kooten zich aan te sluiten bij 50Plus. Partijoprichter Jan Nagel (ex-PvdA, Leefbaar Hilversum en Leefbaar Nederland) kan tevreden zijn.

Partijhoppers

1. Dilan Yesilgöz-Zegerius was voor ze VVD’er werd lid van de SP, GroenLinks en PvdA
2. Eric Smaling: voormalig PvdA’er en GroenLinkser, is nu Statenlid voor de SP
3. Joost Eerdmans: Van CDA naar LPF en via Leefbaar Capelle naar Leefbaar Rotterdam en Forum voor Democratie

Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden